شناسنامه کتابشناختی اثر
زبدة البيان فی براهين احکام القرآن
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
989 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 583
تا 597
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
آیات الاحكام
(āyāt-ul-aḥkām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13
مشار عربی 6
معجم سركيس 423/1
ريحانة الأدب 369/5
إيضاح المكنون 609/1 و 609/2
ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1
مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2
دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
تاریخ تألیف: 989ق
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة
انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل.
چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
[الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
5- حاشية زبدة البيان
نسخههای خطی این اثر
212 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
1808 | بیکاتب | 2 ذیحجه 986ق | نسخ | 23 | شناسنامه ← |
| 2 |
الهیات
مشهد
|
695 | بیکاتب | جمعه 22 صفر 988ق | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 3 |
مولوی
مشهد
|
2 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 4 |
الهیات
مشهد
|
20372 | حسن بن جمعة بن علی نجفی | سهشنبه 23 ربیع الاول 990ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 5 |
مرعشی
قم
|
3145/1 و 2007 عکسی | محمد شریف طالقانی | 19 رمضان 993ق | نستعلیق | 319 | شناسنامه ← |
| 6 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1360 | نعمت الله بن حمزه عمیدی حسینی نجفی | شب قدر 993ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
6143 | حیدر بن عبدالمجید حسینی | 26 ربیع الثانی 994ق | نستعلیق | 228 | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
8906 و 2005 عکسی | بیکاتب | 8 شعبان 995ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 9 |
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
|
132الف | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 10 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2695 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 548 | شناسنامه ← |
| 11 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
3062 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 70 | شناسنامه ← |
| 12 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2677 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق | 609 | شناسنامه ← |
| 13 |
مرعشی
قم
|
11770/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 32 | شناسنامه ← |
| 14 |
ادبیات
تهران
|
2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
مرکز احیاء
قم
|
1295 | محمد افضل بن محمد جعفر شریف ابرقوهی | قرن 11 | نسخ | 204 | شناسنامه ← |
| 16 |
امام صادق
اردکان یزد
|
102 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 17 |
گوهرشاد
مشهد
|
2414 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 18 |
حجتیه
قم
|
129 | میر محمد باقر بن میر محمد امین طالقانی | قرن 11 | نستعلیق | 472 | شناسنامه ← |
| 19 |
کریم اشراق
جهرم
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |
| 20 |
مرعشی
قم
|
2004 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 21 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
737 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 250 | شناسنامه ← |
| 22 |
رضوی
مشهد
|
37540 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 222 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
1208 | حبیب الله بن محمد حسینی استرابادی | قرن 11 | نسخ | 398 | شناسنامه ← |
| 24 |
رضوی
مشهد
|
16873 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 257 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
14673 | بیکاتب | اوایل قرن 11 | نسخ | 78 | شناسنامه ← |
| 26 |
رضوی
مشهد
|
26577 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
27179 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 28 |
جامع کبیر
یزد
|
75 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 29 |
جامع کبیر
یزد
|
76 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
وصال (دکتر)
شیراز
|
20 | بیکاتب | قرن 11 | - | - | شناسنامه ← |