نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

زبدة البيان فی براهين احکام القرآن

zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
تاریخ و سده تألیف: 989 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 583 تا 597
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
آیات الاحكام (āyāt-ul-aḥkām)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بهترین و معروف‌ترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب می‌باشد؛ مقدس اردبیلی نگارش‌های بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشته‌های او همین «آیات الاحکام» می‌باشد که به ترتیب کتاب‌های فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار می‌باشد. بحث‌های کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگی‌های آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده می‌نماید و گاهی هم به رد و ایراد می‌پردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمه‌ای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10) مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092) حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124) حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245) حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13 مشار عربی 6 معجم سركيس 423/1 ريحانة الأدب 369/5 إيضاح المكنون 609/1 و 609/2 ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1 مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2 دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585) تاریخ تألیف: 989ق بهترین و معروف‌ترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب می‌باشد؛ مقدس اردبیلی نگارش‌های بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشته‌های او همین «آیات الاحکام» می‌باشد که به ترتیب کتاب‌های فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار می‌باشد. بحث‌های کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگی‌های آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده می‌نماید و گاهی هم به رد و ایراد می‌پردازد. آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمه‌ای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص [الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10) 2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092) 3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124) 4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245) 5- حاشية زبدة البيان

نسخه‌های خطی این اثر

212 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
1808 بی‌کاتب 2 ذیحجه 986ق نسخ 23 شناسنامه ←
2
الهیات
مشهد
695 بی‌کاتب جمعه 22 صفر 988ق نسخ 188 شناسنامه ←
3
مولوی
مشهد
2 نامشخص - - - شناسنامه ←
4
الهیات
مشهد
20372 حسن بن جمعة بن علی نجفی سه‌شنبه 23 ربیع الاول 990ق نسخ - شناسنامه ←
5
مرعشی
قم
3145/1 و 2007 عکسی محمد شریف طالقانی 19 رمضان 993ق نستعلیق 319 شناسنامه ←
6
علامه طباطبائی
شیراز
1360 نعمت الله بن حمزه عمیدی حسینی نجفی شب قدر 993ق نسخ - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
6143 حیدر بن عبدالمجید حسینی 26 ربیع الثانی 994ق نستعلیق 228 شناسنامه ←
8
مرعشی
قم
8906 و 2005 عکسی بی‌کاتب 8 شعبان 995ق نسخ 231 شناسنامه ←
9
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
132الف بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق - شناسنامه ←
10
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2695 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 548 شناسنامه ←
11
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
3062 بی‌کاتب قرن 10 نسخ 70 شناسنامه ←
12
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2677 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق 609 شناسنامه ←
13
مرعشی
قم
11770/2 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 32 شناسنامه ←
14
ادبیات
تهران
2 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
15
مرکز احیاء
قم
1295 محمد افضل بن محمد جعفر شریف ابرقوهی قرن 11 نسخ 204 شناسنامه ←
16
امام صادق
اردکان یزد
102 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
17
گوهرشاد
مشهد
2414 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 176 شناسنامه ←
18
حجتیه
قم
129 میر محمد باقر بن میر محمد امین طالقانی قرن 11 نستعلیق 472 شناسنامه ←
19
کریم اشراق
جهرم
بدون شماره بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
20
مرعشی
قم
2004 عکسی نامشخص - - - شناسنامه ←
21
مدرسه صدر بازار
اصفهان
737 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 250 شناسنامه ←
22
رضوی
مشهد
37540 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 222 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
1208 حبیب الله بن محمد حسینی استرابادی قرن 11 نسخ 398 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
16873 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 257 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
14673 بی‌کاتب اوایل قرن 11 نسخ 78 شناسنامه ←
26
رضوی
مشهد
26577 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 139 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
27179 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 167 شناسنامه ←
28
جامع کبیر
یزد
75 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
29
جامع کبیر
یزد
76 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
30
وصال (دکتر)
شیراز
20 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←