نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

زبدة البيان فی براهين احکام القرآن

zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
تاریخ و سده تألیف: 989 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 583 تا 597
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
آیات الاحكام (āyāt-ul-aḥkām)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بهترین و معروف‌ترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب می‌باشد؛ مقدس اردبیلی نگارش‌های بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشته‌های او همین «آیات الاحکام» می‌باشد که به ترتیب کتاب‌های فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار می‌باشد. بحث‌های کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگی‌های آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده می‌نماید و گاهی هم به رد و ایراد می‌پردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمه‌ای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10) مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092) حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124) حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245) حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13 مشار عربی 6 معجم سركيس 423/1 ريحانة الأدب 369/5 إيضاح المكنون 609/1 و 609/2 ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1 مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2 دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585) تاریخ تألیف: 989ق بهترین و معروف‌ترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب می‌باشد؛ مقدس اردبیلی نگارش‌های بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشته‌های او همین «آیات الاحکام» می‌باشد که به ترتیب کتاب‌های فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار می‌باشد. بحث‌های کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگی‌های آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده می‌نماید و گاهی هم به رد و ایراد می‌پردازد. آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمه‌ای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص [الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10) 2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092) 3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124) 4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245) 5- حاشية زبدة البيان

نسخه‌های خطی این اثر

212 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
رضوی
مشهد
26851 محمد شرف بن حاجی محمد عسکری طبسی دوشنبه 27 محرم 1113ق نسخ 225 شناسنامه ←
152
ملی
شیراز
3-ز/124 محمد کریم بن صفی الله تنکابنی 1113ق نسخ 287 شناسنامه ←
153
رضوی
مشهد
17730 محمد حسن بن ابراهیم خوانساری یک‌شنبه 21 جمادی الثانی 1114ق نسخ 266 شناسنامه ←
154
فیضیه
قم
444 شاه محمد بن حاج میرزا محمد 1114ق نسخ 216 شناسنامه ←
155
مرعشی
قم
11735 میر محمد کریم فرزند میر مختار، حسینی 19 محرم 1116ق نسخ 221 شناسنامه ←
156
مجتهد الزمان بیدگلی
بیدگل
7 محمد مبین بن محمد علی خوانساری 20 ربیع الثانی 1116ق نسخ 306 شناسنامه ←
157
مرعشی
قم
1271 محمد باقر بن محمد حسین 1118ق نسخ 215 شناسنامه ←
158
رضوی
مشهد
37199 محمد حسین بن محمد مقیم رمضان 1120ق نسخ 228 شناسنامه ←
159
امام جمعه
زنجان
بدون شماره عبد الله بن عبدالحسین 1123ق - - شناسنامه ←
160
مسجد اعظم
قم
361 بی‌کاتب شنبه 16 ذیقعده 1124ق نسخ 223 شناسنامه ←
161
دانشگاه
تهران
7125 بی‌کاتب شنبه 4 رجب 1127ق نسخ 339 شناسنامه ←
162
مروی
تهران
688 محمد مسیح بن ابوالفتوح نوربخشی حسنی 1128ق - - شناسنامه ←
163
دانشگاه
تهران
6767 بی‌کاتب 15 ذیقعده 1130ق نسخ 342 شناسنامه ←
164
دامغانی (آقای)
همدان
10 اسماعیل بن حسین بن نقد علی حسینی کلوری خلخالی 1131ق نستعلیق - شناسنامه ←
165
مروی
تهران
607 محمد هاشم هروی 1140ق - - شناسنامه ←
166
شیخ علی حیدر
مشهد
326 نامشخص - - - شناسنامه ←
167
امام جمعه
زنجان
139 محمد معصوم پنج‌شنبه 8 ربیع الثانی 1144ق نسخ 267 شناسنامه ←
168
نمازی
خوی
382 محمد باقر مازندرانی علیابادی حایری بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
169
مسجد جامع مراغه
مراغه
18 مولا قلی قنجه‌ای جمادی الثانی 1170ق، درخدمت مولانا و اولانا ملا رفیع مدرس مسجد جامع قنجه و میرزا محمد علی متوفی قنجه‌ای در هفتاد روز نسخ 211 شناسنامه ←
170
نمازی
خوی
123 محمد حسین هذلی بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
171
مرکز مطالعات
قم
187 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 300 شناسنامه ←
172
رضوی
مشهد
22905 محمد مؤمن مازندرانی دوشنبه شوال 1180ق نسخ 273 شناسنامه ←
173
گوهرشاد
مشهد
2328 محمد صادق بن محمد حسین فقیه آبادی شنبه 19 ذیحجه 1190ق نسخ 306 شناسنامه ←
174
مجلس
تهران
7407 بی‌کاتب در عصر مؤلف نسخ 347 شناسنامه ←
175
مجلس
تهران
4444 حسن قرن 13 نسخ 294 شناسنامه ←
176
رضوی
مشهد
21199 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 169 شناسنامه ←
177
رضوی
مشهد
25925 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 203 شناسنامه ←
178
ملی
تهران
3985 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 250 شناسنامه ←
179
مجلس
تهران
12092 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 329 شناسنامه ←
180
رضوی
مشهد
12755 بی‌کاتب حدود قرن 13 نسخ 126 شناسنامه ←