نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

زبدة البيان فی براهين احکام القرآن

zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
تاریخ و سده تألیف: 989 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 17، ص 583 تا 597
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه تفسیر
عناوین دیگر و هم‌تراز:
آیات الاحكام (āyāt-ul-aḥkām)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

بهترین و معروف‌ترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب می‌باشد؛ مقدس اردبیلی نگارش‌های بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشته‌های او همین «آیات الاحکام» می‌باشد که به ترتیب کتاب‌های فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار می‌باشد. بحث‌های کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگی‌های آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده می‌نماید و گاهی هم به رد و ایراد می‌پردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمه‌ای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10) مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092) حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124) حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245) حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13 مشار عربی 6 معجم سركيس 423/1 ريحانة الأدب 369/5 إيضاح المكنون 609/1 و 609/2 ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1 مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2 دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585) تاریخ تألیف: 989ق بهترین و معروف‌ترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب می‌باشد؛ مقدس اردبیلی نگارش‌های بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشته‌های او همین «آیات الاحکام» می‌باشد که به ترتیب کتاب‌های فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار می‌باشد. بحث‌های کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگی‌های آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده می‌نماید و گاهی هم به رد و ایراد می‌پردازد. آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمه‌ای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص [الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10) 2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092) 3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124) 4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245) 5- حاشية زبدة البيان

نسخه‌های خطی این اثر

212 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
31
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
96 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 176 شناسنامه ←
32
دائرة المعارف
تهران
382 حسن بن عبدالکریم بن صالح بحرانی قرن 11 - 221 شناسنامه ←
33
علامه طباطبائی
شیراز
161 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 175 شناسنامه ←
34
مجلس
تهران
500/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 13 شناسنامه ←
35
ملی
تهران
485/1 بی‌کاتب قرن 11 - 416 شناسنامه ←
36
ملی
تهران
1296 بی‌کاتب محتملاً قرن 11 نسخ 327 شناسنامه ←
37
گلپایگانی
قم
7579-51/39 بی‌کاتب قرن 11 - 172 شناسنامه ←
38
ملک
تهران
2396 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 215 شناسنامه ←
39
ملک
تهران
2718 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 413 شناسنامه ←
40
مرکز احیاء
قم
2569 محمد علی بن محمد امین اصطهباناتی قرن 11 نستعلیق 262 شناسنامه ←
41
مرکز احیاء
قم
2722/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 98 شناسنامه ←
42
رضوی
مشهد
25663 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 298 شناسنامه ←
43
رضوی
مشهد
23567 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 160 شناسنامه ←
44
رضوی
مشهد
25198 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 205 شناسنامه ←
45
رضوی
مشهد
17797 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
46
مسجد اعظم
قم
2290 محمدحسین بن سعدالدین غفاری 25 رجب 1002ق نستعلیق، شکسته 200 شناسنامه ←
47
مدرسه میرزا جعفر
مشهد
174 ابوالحسن بن محمد حسین الحاجی محرم 1011ق نستعلیق - شناسنامه ←
48
مرعشی
قم
1040 محمد امین بن محمد سعید سه‌شنبه 6 جمادی الثانی 1019ق نستعلیق، نسخ 134 شناسنامه ←
49
رضوی
مشهد
6592 اسمعیل بن محمد کاتب شیرازی یک‌شنبه سلخ صفر 1019ق نستعلیق 188 شناسنامه ←
50
سپهسالار
تهران
2049 سید قاسم بن میرک 1033ق نسخ 238 شناسنامه ←
51
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
40 سید علی بن شیخ کنعان دزماری رجب 1033ق نسخ 267 شناسنامه ←
52
مدرسه سلطانی
کاشان
265 فخر الدین بن مرتضی حسنی تفرشی 1034ق نستعلیق 436 شناسنامه ←
53
رضوی
مشهد
20317 جمال الدین بن رمضان دهنوی شولستانی پنج‌شنبه 7 شوال 1038ق نسخ 337 شناسنامه ←
54
مرعشی
قم
5225 و 2006 عکسی محمد بن محمود طبسی کیلکی چهارشنبه 12 رمضان 1037ق نستعلیق 299 شناسنامه ←
55
وزیری
یزد
2338 محمد تقی الشهیر به ملا پروانه 1047ق نسخ 246 شناسنامه ←
56
جلیلی
کرمانشاه
171 بی‌کاتب سلخ جمادی الثانی 1050ق نسخ 243 شناسنامه ←
57
معصومیه
قم
205 محمد امین بن حجة الله حسینی سلامی یک‌شنبه 24 ذیحجه 1055ق نسخ 368 شناسنامه ←
58
شاهچراغ
شیراز
424 بی‌کاتب 1055ق نسخ 275 شناسنامه ←
59
ادبیات
تهران
48 عبدالرزاق بن محمد فیروزآبادی شنبه 5 رمضان 1057ق نستعلیق - شناسنامه ←
60
میر حسینا قزوینی
قزوین
122 محمد سعید بن محمد صالح ابهریجی 8 ذیحجه 1058ق نسخ - شناسنامه ←