شناسنامه کتابشناختی اثر
زبدة البيان فی براهين احکام القرآن
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān
212
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/34413
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #34413
پدیدآور / مؤلف:
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد
تاریخ و سده تألیف:
989 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 17، ص 583
تا 597
زبان و قالب:
عربی
عناوین دیگر و همتراز:
آیات الاحكام
(āyāt-ul-aḥkām)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز اثر
« اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة »
انجام اثر
« ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل. »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
حاشية زبدة البيان
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13
مشار عربی 6
معجم سركيس 423/1
ريحانة الأدب 369/5
إيضاح المكنون 609/1 و 609/2
ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1
مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2
دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● زبدة البيان فی براهين احکام القرآن = آیات الاحكام / فقه، تفسیر / عربی
zubdat-ul-bayān fī barāhīn-i ahkām-il-qur‘ān = āyāt-ul-aḥkām
مقدس اردبیلی، احمد بن محمد، - 993 قمری
moqaddas-e ardabīlī, ahmad ebn-e mohammad (- 1585)
تاریخ تألیف: 989ق
بهترین و معروفترین کتاب عربی در مذهب شیعه در آیات الاحکام، این کتاب میباشد؛ مقدس اردبیلی نگارشهای بسیار دیگری در فقه و کلام و جز آن دارد لیکن نامدارترین نگاشتههای او همین «آیات الاحکام» میباشد که به ترتیب کتابهای فقه در هیجده کتاب از طهارت تا دیات مرتب گردیده و پیش از شروع به کتاب سوره فاتحه را تیمناً تفسیر کرده. این کتاب حاوی فوائد و تحقیقات بسیار میباشد. بحثهای کلامی، اخلاقی و تاریخی نیز از ویژگیهای آن است. از تفاسیر اهل سنت چون انوار التنزیل قاضی بیضاوی، کشاف زمخشری و مفاتیح الغیب فخر رازی هم استفاده مینماید و گاهی هم به رد و ایراد میپردازد.
آغاز: اعلم ان هنا فائدة لابد قبل الشروع فی المقصود من الاشارة اليها وهی ان المشهور بين الطلبة
انجام: ثم على تقدير التخصيص ايضا لايبعد التعميم لفهم العلة فيستخرج الثانی فتأمل.
چاپ: تهران، مكتبة المرتضویه، با تصحیح محمد باقر بهبودی، 1386ق، 702ص؛ طهران، سنگی، خط احمد بن محمد حسین تفرشی، با حواشی فیض الله تفرشی و ...، 399ص، 1305ق؛ طهران، سنگی، دارای مقدمهای در یک صفحه توسط خوانساری، 1368ق؛ قم، وزیری، در 2 جلد، 1375ش= 1417ق، توسط کنگره محقق اردبیلی؛ تهران، سنگی، 1305ق، وزیری بزرگ، 399+1صص
[الذریعة 21/12 و 103/6 و 73/4 و 126/12 و 40/1-44 و 302/13؛ مشار عربی 6؛ معجم سركيس 423/1؛ ريحانة الأدب 369/5؛ إيضاح المكنون 609/1 و 609/2؛ ذخائر التراث العربی الاسلامی 329/1؛ مكتبة اميرالمؤمنين 620/2 و 631/2؛ دنا 1204/5-1210 (203 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشية زبدة البيان؛ ملامحمد رفیع (-10)
2- مفاتیح الأحكام فی شرح آیات الأحكام؛ طباطبائی، محمد سعید بن قاسم (1012-1092)
3- حاشية زبدة البيان فی تفسیر احکام القرآن = حاشية آيات الاحكام = التعليقات على زبدة البيان؛ تنکابنی، محمد بن عبدالفتاح (1040-1124)
4- حاشية آيات الاحكام؛ جیلانی، محمد رفیع بن رفیع (-1245)
5- حاشية زبدة البيان
نسخههای خطی این اثر
212 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 181 |
وزیری
یزد
|
667 | بیکاتب | اوایل قرن 13 | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 182 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
127/1 | زین العابدین گلپایگانی | قرن 13 | - | 8 | شناسنامه ← |
| 183 |
صدوقی یزدی
یزد
|
180 | میرزا محمد بن علی اکبر دماوندی | 1204ق | نسخ | 406 | شناسنامه ← |
| 184 |
گوهرشاد
مشهد
|
40 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 185 | شناسنامه ← |
| 185 |
شاهچراغ
شیراز
|
549 | بیکاتب | رمضان 1238ق | نسخ | 304 | شناسنامه ← |
| 186 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
700 | احمد بن مند علی | دوشنبه 17 صفر 1250ق | نسخ | 168 | شناسنامه ← |
| 187 |
فیضیه
قم
|
1645 | عبدالله بن ابی الحسن بن محمد علی نوری | 1252ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 188 |
مرعشی
قم
|
9677 | حسن | جمعه سلخ ربیع الثانی 1257ق | نسخ | 353 | شناسنامه ← |
| 189 |
دهگان
اراک
|
158 | شیخ عباسعلی | شوال 1265ق | نسخ | 278 | شناسنامه ← |
| 190 |
امام، سید حسن
قائن
|
12/1 | محمد بن اسماعیل قائنی خراسانی | پنج شنبه 8 جمادی الاول 1301ق | نسخ | 188 | شناسنامه ← |
| 191 |
ملی
تبریز
|
3375 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 310 | شناسنامه ← |
| 192 |
دائرة المعارف
تهران
|
2102-عکسی | بیکاتب | دوشنبه 14 جمادی الاول 1221ق | نسخ | 638 | شناسنامه ← |
| 193 |
مروی
تهران
|
441 | نامشخص | قرن 11 و 12 | - | - | شناسنامه ← |
| 194 |
ملی
تهران
|
4912 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 223 | شناسنامه ← |
| 195 |
ملی
تهران
|
20963 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 196 |
ملی
شیراز
|
49-الف/586 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 71 | شناسنامه ← |
| 197 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
325 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق، نسخ | 222 | شناسنامه ← |
| 198 |
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
|
4 | عبدالرضا بن حسین بن علی سیاحی | بیتاریخ | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 199 |
شیخ علی حیدر
مشهد
|
707 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 371 | شناسنامه ← |
| 200 |
وزیری
یزد
|
4054 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 201 |
امام صادق
چالوس
|
145 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 202 |
مجلس
تهران
|
17013 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 506 | شناسنامه ← |
| 203 |
مرعشی
قم
|
2928/6 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 72 | شناسنامه ← |
| 204 |
فاضل قائینی
قم
|
177 | بیکاتب | بیتاریخ | - | - | شناسنامه ← |
| 205 |
مرعشی
قم
|
4464/2 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 187 | شناسنامه ← |
| 206 |
ملی
تهران
|
3680 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 207 |
مجلس
تهران
|
45 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 208 |
مدرسه غرب
همدان
|
466 | بیکاتب | بیتاریخ | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 209 |
ملی
تهران
|
3059 | بیکاتب | بیتاریخ | نستعلیق | 136 | شناسنامه ← |
| 210 |
سپهسالار
تهران
|
5131 | محمد باقر سپاهانی | بیتاریخ | نسخ | 303 | شناسنامه ← |