نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الاربعون حدیثاً

al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
تاریخ و سده تألیف: 995 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 2، ص 891 تا 923
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اربعین شیخ بهائی (arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī) شرح الاربعین (š.-ul arba‘īn)
محل تألیف: اصفهان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را به‌طور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشته‌اند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشته‌اند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035) قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13) اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13) تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی شرح الاربعون حديثا حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
ذخائر التراث 673/2

متن فنخا

● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را به‌طور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشته‌اند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشته‌اند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت. آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه» چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص [ذخائر التراث 673/2] شرح و حواشی: 1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035) 2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) 3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) 4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13) 5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13) 6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی 7- شرح الاربعون حديثا 8- حاشية الاربعين حديثاً

نسخه‌های خطی این اثر

458 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
686 علی بن علی سپاهانی دهه سوم صفر 995ق نسخ - شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
8279 بی‌کاتب پنج‌شنبه 3 رجب 995ق نستعلیق 136 شناسنامه ←
3
مدرسه غرب
همدان
1256/1 بی‌کاتب 995ق نستعلیق - شناسنامه ←
4
شهشهانی، حسین
تهران
بدون شماره بی‌کاتب 996ق - - شناسنامه ←
5
ملک
تهران
655/1 زین العابدین علی تبریزی چهارشنبه دهه دوم ماه هشتم 998ق نستعلیق - شناسنامه ←
6
دائرة المعارف
تهران
10/1 بی‌کاتب قرن 11 ق (روزگار مؤلف) نسخ 155 شناسنامه ←
7
الهیات
تهران
303/6 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 23 شناسنامه ←
8
ادبیات
تهران
98 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
9
ادبیات
تهران
101 گویا نوشته حاجی محمد جهرمی که وصیت علی را در 1017 در پایان همین نسخه نوشته قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
10
ادبیات
تهران
242 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
11
عبدالعظیم
تهران
321 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 150 شناسنامه ←
12
مدرسه سلیمانیه
مشهد
117 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
13
کاظمینی
یزد
187 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 152 شناسنامه ←
14
امام صادق
اردکان یزد
401/2 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 163 شناسنامه ←
15
امام صادق
اردکان یزد
210/1 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 205 شناسنامه ←
16
مرکز احیاء
قم
2855 بی‌کاتب قرن 11 (در حیات مولف) نسخ 216 شناسنامه ←
17
مرکز احیاء
قم
2736 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 115 شناسنامه ←
18
مدرسه جعفریه
قائن
103 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 158 شناسنامه ←
19
امام صادق
قزوین
278 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 120 شناسنامه ←
20
مرکز احیاء
قم
661 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 153 شناسنامه ←
21
جلیلی
کرمانشاه
140 سراج الدین بن مسعود بن سید علی بن کمال الدین حسین حسنی حسینی طباطبائی جهت فرزندش زین الدین علی مسمی به میر علی رضا قرن 11 نسخ 139 شناسنامه ←
22
گلپایگانی
قم
3823/2-19/153 محمد ابن مفضل حسینی 1000ق نسخ 90 شناسنامه ←
23
مدرسه سلطانی
کاشان
292 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 212 شناسنامه ←
24
گلپایگانی
قم
7799/1-39/179 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 25 شناسنامه ←
25
مجلس
تهران
10 خوئی بی‌کاتب قرن 11 نسخ 324 شناسنامه ←
26
چهل ستون
تهران
41 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
27
چهل ستون
تهران
42 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
28
علامه طباطبائی
شیراز
229 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 191 شناسنامه ←
29
علامه طباطبائی
شیراز
921 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
30
ادبیات
تهران
324 حکمت محمد رضای شریف قمی پسر محمد مفید قرن 11 و 12 نسخ - شناسنامه ←