شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
رضوی
مشهد
|
13214 | محمود بن علی طبسی (برای ابوغالب بن محمد امین) | شب دوشنبه 23 ربیع الاول 1065ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 152 |
ملی
شیراز
|
78-ش/249 | ابوالقاسم بن مقصود علی القودجانی | 18 صفر 1065ق | نسخ | 231 | شناسنامه ← |
| 153 |
مرعشی
قم
|
10240 | علی بن احمد الغراوی | جمعه 18 رجب 1065ق | نسخ | 172 | شناسنامه ← |
| 154 |
سپهسالار
تهران
|
24 صدر | عبدالرزاق بن عبد زید | جمادی الاول 1066ق | نسخ | 117 | شناسنامه ← |
| 155 |
گلپایگانی
قم
|
218-2/38 | شاه محمد اشرفی | چهارشنبه 24 جمادی الاول 1068ق | نسخ | 128 | شناسنامه ← |
| 156 |
گلپایگانی
قم
|
7300-37/90 | خان محمد بن ابوالقاسم تبریزی | دوشنبه 5 جمادی الاول 1068ق | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 157 |
مسجد اعظم
قم
|
204/1 | محمد کاظم | 9 صفر 1068ق | نسخ | 125 | شناسنامه ← |
| 158 |
گوهرشاد
مشهد
|
1883 | تراب ماهانی | جمعه 2 رجب 1068ق | نسخ | 202 | شناسنامه ← |
| 159 |
رضوی
مشهد
|
25324 | میرمحمد مومن بن میر نعمت الله حسینی هزارجریبی | 1068ق | نسخ | 138 | شناسنامه ← |
| 160 |
نوربخش
تهران
|
733 | محسن بن محمد حسین | 1069ق | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 161 |
ملی
تهران
|
3179 | محمد یوسف مازندرانی | 1069ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 162 |
مجلس
تهران
|
2835 | صادق پسر عبدالحسین یزدی | 1070ق | نسخ | 254 | شناسنامه ← |
| 163 |
شاهچراغ
شیراز
|
2450 | محمد رحیم بن محمد رضا زینتی | 1 ربیع الاول 1070ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 164 |
مجلس
تهران
|
5800 | اسماعیل بن عبدالواحد | 1070ق | نستعلیق | 346 | شناسنامه ← |
| 165 |
نجومی
کرمانشاه
|
1مجموعه بدون شماره | بیکاتب | ربیع الاول 1071ق | - | - | شناسنامه ← |
| 166 |
الهیات
مشهد
|
22652 | ابراهیم اصفهانی | 1071ق | نسخ | 124 | شناسنامه ← |
| 167 |
شاهچراغ
شیراز
|
474 | نعمت الله ولد نورالله شولستانی | 1072ق | نسخ | 248 | شناسنامه ← |
| 168 |
نواب
مشهد
|
534 | محمد حسینی | ذیقعده 1072ق | نسخ | 153 | شناسنامه ← |
| 169 |
مسجد اعظم
قم
|
737 | محمد بن قاسم مازندرانی | 1073ق | نسخ | 222 | شناسنامه ← |
| 170 |
رضوی
مشهد
|
14315 | محمد بدیع بن محمد رفیع نظام | چهارشنبه 14 ذیحجه 1074ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 171 |
رضوی
مشهد
|
11519 | بیکاتب | دوشنبه 23 جمادی الاول 1074ق | نسخ | 152 | شناسنامه ← |
| 172 |
ملک
تهران
|
1725 | محمد سعید بن حاجی علی ابهری جئی اصفهانی | 15 رمضان 1074ق | نسخ | 138 | شناسنامه ← |
| 173 |
الهیات
مشهد
|
22477 | علی اکبر بن شیخ جعفر کلانی جیلی | سهشنبه17ربیع الاول 1074ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 174 |
دائرة المعارف
تهران
|
1958-عکسی | محمد صالح بن حاجی عرب الخفری | گویا ربیع الثانی 1075ق | نستعلیق | 342 | شناسنامه ← |
| 175 |
دیانی
بیرجند
|
175 | محمد بن ملک محمد مصعبکی (؟) | پنجشنبه نیمه رجب 1075ق | نسخ | 97 | شناسنامه ← |
| 176 |
مرعشی
قم
|
9479 | بیکاتب | سهشنبه دهه دوم ربیع الاول 1076ق | نسخ | 144 | شناسنامه ← |
| 177 |
سپهسالار
تهران
|
5274 | بیکاتب | جمادی الثانی 1076ق | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 178 |
گلپایگانی
قم
|
8580/1-58/30 | بیکاتب | 27 شوال 1077ق | نسخ | 163 | شناسنامه ← |
| 179 |
گلپایگانی
قم
|
512-3/132 | محمدهاشم بن کمال الدین حسین رضوی | چهارشنبه 18 شوال 1077ق | نسخ | 242 | شناسنامه ← |
| 180 |
رضوی
مشهد
|
13115 | قاسم بن علی محمد شهریار | یکشنبه ربیع الثانی 1077ق | نسخ | 206 | شناسنامه ← |