شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 211 |
ملی
تهران
|
3659 | ملک محمد بن حسین اصفهانی | 1087ق | نسخ | 180 | شناسنامه ← |
| 212 |
ملی
تهران
|
4406 | بیکاتب | 1087ق | نستعلیق | 113 | شناسنامه ← |
| 213 |
وزیری
یزد
|
1258 | محمد بدیع نظام ابن محمد رفیع | ذیقعده 1088ق | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 214 |
مجلس
تهران
|
972/1-طباطبائی | حبیب الله بن ابی الحسن طالقانی | 1088ق | نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |
| 215 |
مدرسه صدر بازار
اصفهان
|
493 | محمد علی بن خواجه میرزا بیگ طبسی | نیمه شعبان 1088ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 216 |
ملک
تهران
|
2600/1 | تاج الدین بن علی بن محی الدین بن ابی الحسن حسینی عاملی خادم روضه رضوی در اصفهان | 22 رجب 1088ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 217 |
ملک
تهران
|
1785 | محمد صادق بن محمد مؤمن خوانساری | 1088ق | نسخ | 108 | شناسنامه ← |
| 218 |
سپهسالار
تهران
|
1799 | اسمعیل بن امیرصالح حسینی طباطبائی خاتون آبادی | 1088ق | نسخ | 150 | شناسنامه ← |
| 219 |
نواب
مشهد
|
87 | محمد باقر بن محمد تقی شهمیرزادی | جمعه 20 ذیقعده 1088ق | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 220 |
رضوی
مشهد
|
1896 | محمد حسین معلم | 1089ق | نستعلیق | 194 | شناسنامه ← |
| 221 |
فیضیه
قم
|
1618 | محمد سعید بن ملا میریجان | 1089ق | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 222 |
ملی
تهران
|
2829 | محمد قاسم ابن محمد عسکر | 1089ق | نسخ | 213 | شناسنامه ← |
| 223 |
مرعشی
قم
|
10861 | بیکاتب | 1090ق | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 224 |
شاهچراغ
شیراز
|
479 | محمدرضا ابن محمد شفیع بن نورالدین محمد رضا | 1090ق | نسخ | 190 | شناسنامه ← |
| 225 |
مسجد اعظم
قم
|
3525 | عبدالرحیم بن محمد نیاسری | رجب 1091ق | نسخ | 100 | شناسنامه ← |
| 226 |
مجلس
تهران
|
7708 | محمد رفیع بن ملک حسین تبریزی | 15شعبان 1092ق | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 227 |
مسجد اعظم
قم
|
2011 | محمد بدیع بن ابوالحسن اصفهانی | 10 صفر 1093ق | نسخ | 175 | شناسنامه ← |
| 228 |
رضوی
مشهد
|
27619 | بیکاتب | پنجشنبه 12 ذیقعده 1093ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 229 |
ملی
تهران
|
1760 | محمد مهدی بن غیاث الدین محمد رضوی | 1094ق | - | 263 | شناسنامه ← |
| 230 |
الهیات
تهران
|
784 | ابوطالب حسینی سبزواری ابن امیر سید شریف قاری | 3 محرم 1095ق | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 231 |
مدرسه جعفریه زهان
زهان
|
74 | محمد صادق | 28 رمضان 1096ق | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 232 |
گلپایگانی
قم
|
2579/1-14/29 | محمد زکی بن محمد نصیر همدانی | پنجشنبه 30 شعبان 1096ق | نسخ | 86 | شناسنامه ← |
| 233 |
رضوی
مشهد
|
19569 | محمد صفی بن نعمت الله | شنبه 25 صفر 1096ق | نسخ | 140 | شناسنامه ← |
| 234 |
مدرسه حکیم
شیراز
|
بدون شماره | محمد تقی کازرونی | شنبه 22 ربیع الاول 1097ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 235 |
مرعشی
قم
|
72 | محمد یوسف بن محمد علی بن عبدالرحمن | چهارشنبه 6 جمادی الثانی 1098ق | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 236 |
رضوی
مشهد
|
10036 | بیکاتب | چهارشنبه 13 ربیع الثانی 1098ق | نسخ | 199 | شناسنامه ← |
| 237 |
گلپایگانی
قم
|
7175/1-36/175 | بیکاتب | یکشنبه ربیع الاول 1099ق | نسخ | 204 | شناسنامه ← |
| 238 |
طبسی
قم
|
385 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 239 |
گلپایگانی
قم
|
5025-25/115 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 142 | شناسنامه ← |
| 240 |
گلپایگانی
قم
|
4635-23/155 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، شکسته | 232 | شناسنامه ← |