شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دانشگاه
تهران
|
686 | علی بن علی سپاهانی | دهه سوم صفر 995ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
8279 | بیکاتب | پنجشنبه 3 رجب 995ق | نستعلیق | 136 | شناسنامه ← |
| 3 |
مدرسه غرب
همدان
|
1256/1 | بیکاتب | 995ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 4 |
شهشهانی، حسین
تهران
|
بدون شماره | بیکاتب | 996ق | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
ملک
تهران
|
655/1 | زین العابدین علی تبریزی | چهارشنبه دهه دوم ماه هشتم 998ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 6 |
دائرة المعارف
تهران
|
10/1 | بیکاتب | قرن 11 ق (روزگار مؤلف) | نسخ | 155 | شناسنامه ← |
| 7 |
الهیات
تهران
|
303/6 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 23 | شناسنامه ← |
| 8 |
ادبیات
تهران
|
98 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 9 |
ادبیات
تهران
|
101 | گویا نوشته حاجی محمد جهرمی که وصیت علی را در 1017 در پایان همین نسخه نوشته | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 10 |
ادبیات
تهران
|
242 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 11 |
عبدالعظیم
تهران
|
321 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 150 | شناسنامه ← |
| 12 |
مدرسه سلیمانیه
مشهد
|
117 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 13 |
کاظمینی
یزد
|
187 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 152 | شناسنامه ← |
| 14 |
امام صادق
اردکان یزد
|
401/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 15 |
امام صادق
اردکان یزد
|
210/1 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 205 | شناسنامه ← |
| 16 |
مرکز احیاء
قم
|
2855 | بیکاتب | قرن 11 (در حیات مولف) | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 17 |
مرکز احیاء
قم
|
2736 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 115 | شناسنامه ← |
| 18 |
مدرسه جعفریه
قائن
|
103 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 158 | شناسنامه ← |
| 19 |
امام صادق
قزوین
|
278 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 120 | شناسنامه ← |
| 20 |
مرکز احیاء
قم
|
661 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 153 | شناسنامه ← |
| 21 |
جلیلی
کرمانشاه
|
140 | سراج الدین بن مسعود بن سید علی بن کمال الدین حسین حسنی حسینی طباطبائی جهت فرزندش زین الدین علی مسمی به میر علی رضا | قرن 11 | نسخ | 139 | شناسنامه ← |
| 22 |
گلپایگانی
قم
|
3823/2-19/153 | محمد ابن مفضل حسینی | 1000ق | نسخ | 90 | شناسنامه ← |
| 23 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
292 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 212 | شناسنامه ← |
| 24 |
گلپایگانی
قم
|
7799/1-39/179 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 25 | شناسنامه ← |
| 25 |
مجلس
تهران
|
10 خوئی | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 324 | شناسنامه ← |
| 26 |
چهل ستون
تهران
|
41 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 27 |
چهل ستون
تهران
|
42 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
229 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 29 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
921 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 30 |
ادبیات
تهران
|
324 حکمت | محمد رضای شریف قمی پسر محمد مفید | قرن 11 و 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |