شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 271 |
علامة طباطبائی قم (مکتبه)
قم
|
بدون شماره | بیکاتب | قرن 12ق | - | - | شناسنامه ← |
| 272 |
رضوی
مشهد
|
29223 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 273 |
دارالحدیث
قم
|
338 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 69 | شناسنامه ← |
| 274 |
رضوی
مشهد
|
34779 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 129 | شناسنامه ← |
| 275 |
دانشگاه
اصفهان
|
485 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 276 |
مجلس
تهران
|
7637 | محمد اشرف | شنبه 9 جمادی الاول 1101ق | نسخ | 258 | شناسنامه ← |
| 277 |
ملی
تهران
|
2613/1 | طالب بن محمد تقی کرمانی | 1102ق | نسخ | 179 | شناسنامه ← |
| 278 |
گلپایگانی
قم
|
8448-57/118 | محمد سعید بن محمد زمان | 2 محرم 1103ق | نستعلیق | 142 | شناسنامه ← |
| 279 |
رضوی
مشهد
|
1589 | محمد سلیم قربان | 1104ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 280 |
حجتیه
قم
|
281 | بیکاتب | 1104ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 281 |
امام هادی
مشهد
|
22 | محمد نصیر بن محمد جعفر عتیقی نصیری طوسی | شنبه 12ذیحجه 1104ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 282 |
دائرة المعارف
تهران
|
1701-عکسی | ابن احمد محمد عسکری | 1107ق | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 283 |
استادی، رضا
قم
|
نامعلوم | محمد طاهر | 1107ق | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 284 |
مسجد اعظم
قم
|
1457 | عبدالعظیم ابن سید علی موسوی | 1107ق | نسخ | 189 | شناسنامه ← |
| 285 |
نبوی، سید محمد
دزفول
|
بدون شماره | حسین بن ناد علی حسینی | 21 ربیع الثانی 1108ق | - | - | شناسنامه ← |
| 286 |
معصومیه
قم
|
129/4-6381 | سلطان حسین بن حاجی محمد | محرم 1109ق | نسخ | 210 | شناسنامه ← |
| 287 |
مسجد اعظم شهمیرزاد
سمنان
|
14 | عباسعلی بن شیخ ابراهیم سمنانی | شنبه اواخر ربیع الثانی 1109ق | نسخ | 308 | شناسنامه ← |
| 288 |
معصومیه
قم
|
750 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 233 | شناسنامه ← |
| 289 |
ملک
تهران
|
1248 | فتاح بن محمد قاسم حسنی | 1111ق | نستعلیق | 206 | شناسنامه ← |
| 290 |
وزیری
یزد
|
1991/1 | محمد سامع بن محمد نصیر یزدی | 1112ق | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 291 |
عمومی
مراغه
|
139/3 | عبدالمهدی خوشمهری مراغی | ذیقعده 1115ق | نسخ | 149 | شناسنامه ← |
| 292 |
دانشگاه
تهران
|
7511 | بیکاتب | چهارشنبه 22 ذیقعده 1116ق | نسخ | 111 | شناسنامه ← |
| 293 |
مرعشی
قم
|
9533 | ابراهیم بن ذوالفقار حسینی سجستانی | جمعه 11 ربیع الاول 1116ق | نسخ | 184 | شناسنامه ← |
| 294 |
گلپایگانی
قم
|
3854/1-19/184 | معین الدین بن محمد یوسف عقیلی | غره ربیع الثانی 1116ق | نستعلیق | 171 | شناسنامه ← |
| 295 |
رضوی
مشهد
|
14035 | محمد مهدی بن محمد صادق تونی | دوشنبه اواخر محرم 1116ق | نسخ | 236 | شناسنامه ← |
| 296 |
حجتیه
قم
|
232 | محمد حسین فرزند حاج شاه مظفر سرکانی | 1118ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 297 |
مدرسه جعفریه زهان
زهان
|
45 | محمد قاسم بن محمد اسماعیل القوزی قائنی | پنج شنبه 17 رجب 1119ق | نسخ | 152 | شناسنامه ← |
| 298 |
فاضل
خوانسار
|
210/1 | احمد بن ابراهیم بن احمد بحرانی درازی | سهشنبه 5 شعبان 1119ق | نستعلیق، نسخ | - | شناسنامه ← |
| 299 |
ادبیات
مشهد
|
42 فیاض | محمد حسن بن ویسعلی ترشیزی | صفر 1120ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 300 |
مرکز احیاء
قم
|
745/1 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |