شناسنامه کتابشناختی اثر
الاربعون حدیثاً
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458
نسخه ثبتشده
از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
995 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 891
تا 923
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
حدیث
عناوین دیگر و همتراز:
اربعین شیخ بهائی
(arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī)
شرح الاربعین
(š.-ul arba‘īn)
محل تألیف:
اصفهان
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپهای اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
شرح الاربعون حديثا
حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
ذخائر التراث 673/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی
al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان
در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را بهطور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشتهاند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشتهاند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة
انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه»
چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
[ذخائر التراث 673/2]
شرح و حواشی:
1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035)
2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057)
3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173)
4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13)
5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13)
6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی
7- شرح الاربعون حديثا
8- حاشية الاربعين حديثاً
نسخههای خطی این اثر
458 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 301 |
دائرة المعارف
تهران
|
613/3 | حاجتعلی بن محمد کریم | 27 ربیع الثانی 1120ق، به فرموده محمد ابراهیم زرکش | نسخ | 154 | شناسنامه ← |
| 302 |
دانشگاه
اصفهان
|
739 | محمد تقی بن محمد رضا | دوشنبه 1121ق | نسخ | 176 | شناسنامه ← |
| 303 |
امام جمعه
زنجان
|
160/1 | محمدی بن محمد شفیع | دهه اول ذیحجه 1122ق | نستعلیق | 100 | شناسنامه ← |
| 304 |
دیانی
بیرجند
|
138 | بیکاتب | چهارشنبه 4 ربیع الاول 1123ق | نستعلیق | 137 | شناسنامه ← |
| 305 |
رضوی
مشهد
|
21538 | محمد ابراهیم بن میرعماد الدین حسینی هزار جریبی استرآبادی | 1123ق | نسخ | 133 | شناسنامه ← |
| 306 |
مجلس
تهران
|
18592 | بیکاتب | 1124ق، دارای حواشی فارسی ناشناس و نادر از شیخ محمد، حواشی دیگر بدون امضاء | - | - | شناسنامه ← |
| 307 |
مرکز احیاء
قم
|
1148/1 | بابا ابن مولانا یحیی دزجی از محال همدان | 1124ق، به دستور الیاس خان بکا | نسخ | 132 | شناسنامه ← |
| 308 |
ملی
تهران
|
1364/1 | محمد بن محمد مؤمن | 1124ق | - | 138 | شناسنامه ← |
| 309 |
مرعشی
قم
|
7023 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 130 | شناسنامه ← |
| 310 |
دانشگاه
تهران
|
6452 | عبدالرحمن بن ملا عبدالوهاب استرآبادی | چهارشنبه 3 ذیقعده 1125ق | نسخ | 232 | شناسنامه ← |
| 311 |
رضوی
مشهد
|
15191 | محمد ابراهيم بن محمد رضوی حسینی | سهشنبه 24 جمادی الثانی 1125ق | نسخ | 114 | شناسنامه ← |
| 312 |
وزیری
یزد
|
4374 | ناصر بن رضوان گرجی | 1125ق | نسخ | 179 | شناسنامه ← |
| 313 |
رضوی
مشهد
|
26232 | ابن عبدالله حسینی | جمعه 12 ربیع الثانی 1125ق | نسخ | 280 | شناسنامه ← |
| 314 |
مدیر شانه چی
مشهد
|
6 | محمد مومن بن محمد باقر حسینی بسطامی | 1126ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 315 |
الهیات
مشهد
|
22753 | مؤمن بن محمد باقر حسینی بسطامی | رجب 1126ق، به خواهش محمد رضا ولد کربلائی | نسخ | 216 | شناسنامه ← |
| 316 |
مسجد اعظم
قم
|
2412 | شهنشاهی بن علی | رمضان 1126ق | نستعلیق | 175 | شناسنامه ← |
| 317 |
گلپایگانی
قم
|
2478-13/158 | پیر محمد بن دهخدا نور محمد و ملاعباس برای ملامحمد شفیعا | 20 رمضان 1127ق | نسخ | 203 | شناسنامه ← |
| 318 |
ملی
تهران
|
19889 | بیکاتب | 1132ق | - | - | شناسنامه ← |
| 319 |
ملی
شیراز
|
312 | ابن حسین ابن محمد | 1151ق | نستعلیق | 108 | شناسنامه ← |
| 320 |
ملی
تهران
|
2319/1 | محمد صالح بن ابو سعید وزوایی | 1179ق | نسخ | 162 | شناسنامه ← |
| 321 |
حجتیه
قم
|
222 | محمد سمیع بن محمد شفیع | 1181ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 322 |
مجلس
تهران
|
84-فیروز | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 454 | شناسنامه ← |
| 323 |
دانشگاه
تهران
|
1611 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 324 |
حججی
نجف آباد
|
1200 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 147 | شناسنامه ← |
| 325 |
الهیات
تهران
|
661/1 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 82 | شناسنامه ← |
| 326 |
وزیری
یزد
|
1957/2 | حاجی لندوادی ابن فرامان دشتستانی | قرن 13 | - | - | شناسنامه ← |
| 327 |
گلپایگانی
قم
|
3291-17/71 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 160 | شناسنامه ← |
| 328 |
گلپایگانی
قم
|
8462-57/132 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 135 | شناسنامه ← |
| 329 |
سپهسالار
تهران
|
5272 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 214 | شناسنامه ← |
| 330 |
رضوی
مشهد
|
35141 | سید محمد ابوالحسن | قرن 13 | نسخ | 114 | شناسنامه ← |