نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

الاربعون حدیثاً

al-arba‘ūn-a ḥadīṯā
458 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/4154
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #4154
تاریخ و سده تألیف: 995 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 2، ص 891 تا 923
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
اربعین شیخ بهائی (arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī) شرح الاربعین (š.-ul arba‘īn)
محل تألیف: اصفهان

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را به‌طور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشته‌اند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشته‌اند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت.
آغاز اثر
« بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة »
انجام اثر
« اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه »
سوابق و چاپ‌های اثر
قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035) قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13) اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13) تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی شرح الاربعون حديثا حاشية الاربعين حديثاً
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
ذخائر التراث 673/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● الاربعون حدیثاً = اربعین شیخ بهائی = شرح الاربعین / حدیث / عربی al-arba‘ūn-a ḥadīṯā = arba‘īn-e šeyx-e bahā’ī = š.-ul arba‘īn شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621) تاریخ تألیف: 23 صفر 995ق؛ محل تالیف: اصفهان در این کتاب شیخ بهائی چهل حدیث در سنن و آداب را انتخاب و هر کدام را به‌طور مفصل شرح نموده است. این کتاب از ابتدای تألیف مورد علاقه و توجه دانشمندان بوده و به آن شروح و حواشی زیادی نگاشته‌اند. در مقدمه آن آمده است که چهل حدیث از طرق اهل بیت پیغمبر (ص) را با ذکر اسناد آنها که در آداب و مستحبات است نقل فرموده و هر یک از احادیث که محتاج به بیان و توضیح و معنی و تشریح بوده بدان مبادرت نموده اشکال را از صورت الفاظ آن برداشته‌اند. موضوع احادیث عبارتند از: 1. ستایش کسی که چهل حدیث حفظ کند؛ 2 صفات عارفان الهی؛ 3. اوقات نماز؛ 4. وضوء بیانی؛ 5. ادعیه وضو؛ 6. تیمم؛ 7. مستحبات نماز؛ 8. زکوة 9. مناقب ماه رمضان؛ 10. حج؛ 11. جهاد با نفس؛ 12. امر به معروف و نهی از منکر؛ ... 15. حرام بودن یاری کردن ستمگر؛ ... 30. مناهی رسول الله؛ ... 40. بیان ارواح مؤمنین در بهشت. آغاز: بسمله. ان احسن حدیث تحلی اللسان بجواهر حقائقه و خیر خبر تجلی الانسان فی زواهر حدائقه حمدالله سبحانه علی نعمه المسلسلة المتواترة و شکره علی مننه المستفیضة المتکاثره ... فان الفقیر الی الله الغنی بهاءالدین محمد العاملی ... یقول ... هذا اربعون حدیثا من طرق اهل بیت النبوة انجام: اتفق الفراغ من مشقة مشقه ضحوة یوم الاثنين ثالث العشر الثالث من ثانی شهور السنة الخامسة من العشر العاشر من المائة العاشرة من هجرة سید المرسلين على يد مؤلفه ... محمد المشتهر ببهاءالدین العاملی ... بمحروسة اصفهان ... و الحمدلله اولا و آخرا و باطنا و ظاهرا - مما قلته فی تاریخه: «لقد تم تألیف هذا الكتاب ×× و تم الاحاديث تاریخه» چاپ: قم، موسسه النشر الاسلامی، 1415ق؛ تهران، مطبعه حیدری، 1957م؛ تهران، 1308ق، 467ص؛ بمبئی، 1309ق، سنگی، وزیری، ناشر ابراهیم شیرازی، 467ص؛ 1274ق، 362ص؛ تبریز، 1378ق؛ مشار عربی، ص 36؛ دارالخلافه طهران، سنگی، 1310ق، خشتی، 192ص [ذخائر التراث 673/2] شرح و حواشی: 1- لباب الاحادیث قطب شاهی؛ قطب شاه، محمد بن محمد قلی (-1035) 2- قطب شاهی (ترجمه) = شرح اربعین = ترجمه اربعین؛ شیخ بهائی خاتون آبادی، محمد بن علی (-1057) 3- حاشیة الاربعین حدیثاً؛ خواجوئی، محمد اسماعیل بن حسین (-1173) 4- الفهرست لاربعین البهائية؛ موسوی، ابراهیم بن یعقوب (-13) 5- اربعون حدیث = شرح اربعین حدیثا = ترجمه اربعین حدیثا؛ طوسی اصفهانی، رجب علی بن محمد صالح (-13) 6- تعليقة على الاربعين للشيخ البهائی؛ مظفر علی 7- شرح الاربعون حديثا 8- حاشية الاربعين حديثاً

نسخه‌های خطی این اثر

458 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
361
شیخ علی حیدر
مشهد
807 نامشخص - - - شناسنامه ←
362
مهدوی، مصلح الدین
اصفهان
105/1 ملک محمد بن محمد حسن بروجنی جمعه 11 محرم 1260ق، جهت اهداء به سید نعمة الله شکسته نستعلیق 87 شناسنامه ←
363
مجلس
تهران
1168/12-طباطبائی عبدالخالق خراسانی 1260ق نستعلیق 23 شناسنامه ←
364
روضاتی
اصفهان
80 بی‌کاتب 12 ربیع الاول 1261ق نسخ - شناسنامه ←
365
مجلس
تهران
7895 سید حسن بن اسماعیل خراسانی 2 شعبان 1261ق نستعلیق 166 شناسنامه ←
366
فیضیه
قم
1402 بی‌کاتب برگ پایان آن در 1265 - 145 شناسنامه ←
367
مؤسسه مطالعات اسلامی
تهران
124/9 بی‌کاتب شوال 1266ق نستعلیق 74 شناسنامه ←
368
فیضیه
قم
595 محمد تقی جمال آبادی 1267ق نسخ 116 شناسنامه ←
369
صادقیه
دامغان
179 بی‌کاتب ذیحجه 1273ق نستعلیق 181 شناسنامه ←
370
رضوی
مشهد
36290 محمد باقر 25 محرم 1274ق نسخ 149 شناسنامه ←
371
رضوی
مشهد
36816 علی اصغر قاری 13 رمضان 1278ق، به امر مهر علی خان نوری نسخ 152 شناسنامه ←
372
گلپایگانی
قم
7278-37/68 عبدالجلیل بن محمد حسن اهری اینجاری دوشنبه 3 شعبان 1278ق نسخ 120 شناسنامه ←
373
ملی
تهران
3743/1 موسی بن محمد علی 1279ق نستعلیق 119 شناسنامه ←
374
شیخ علی حیدر
مشهد
1 نامشخص - - - شناسنامه ←
375
گلپایگانی
قم
8257-56/107 بخش اول نام کاتب ندارد، بخش دوم به خط شفیع عاصی جیلانی اصفهانی جمعه 16 ربیع الثانی 1282ق نسخ 102 شناسنامه ←
376
رضوی
مشهد
7423 بی‌کاتب پنج‌شنبه 29 شعبان 1292ق - 203 شناسنامه ←
377
شیخ علی حیدر
مشهد
678 نامشخص - - - شناسنامه ←
378
مجلس
تهران
5731 ولی الله هردنگی بی‌تاریخ نسخ 338 شناسنامه ←
379
مسجد اعظم
قم
2513 ابراهیم بن ملاصفر جمادی الثانی 1294ق نسخ 197 شناسنامه ←
380
رضوی
مشهد
23376 محمد اسماعیل بن محمد حسین 23 ربیع الاول 1294ق نسخ 55 شناسنامه ←
381
فیضیه
قم
1062/2 علی بن احمد 1295ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
382
ملی
تبریز
3214 عبدالرحیم ابن حاج هاشم 1298ق نسخ 291 شناسنامه ←
383
رضوی
مشهد
28529 بی‌کاتب قرن 14 نسخ 199 شناسنامه ←
384
فرهنگ و ارشاد
کاشان
54 بی‌کاتب ثلث اول نزدیک عصر مؤلف و بقیه نسخه به خط عبدالباقی طباطبائی بیدگلی، شب یک‌شنبه 15 ربیع الثانی 1302 نسخ 186 شناسنامه ←
385
مدرسه صدر بازار
اصفهان
651 محمد حسین بن محمد مهدی 9 رجب 1313ق نستعلیق 310 شناسنامه ←
386
رضوی
مشهد
10029 سید مهدی بن محمد بن احمد حسینی عزآبادی پنج‌شنبه 25جمادی الاول 1388ق نسخ 188 شناسنامه ←
387
گلپایگانی
قم
6187-31/67 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 191 شناسنامه ←
388
گلپایگانی
قم
8317-56/167 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 121 شناسنامه ←
389
گلپایگانی
قم
9110-60/50 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 201 شناسنامه ←
390
گلپایگانی
قم
9148-60/88 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 20 شناسنامه ←