نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان جامی

d.-e jāmī
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 15، ص 97 تا 117
زبان و قالب: عربی - فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپ‌های اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189 نسخه‌های منزوی 2264/3 مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59 جامی حکمت ص 207 مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208 مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1

متن فنخا

● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی d.-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است. آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا 5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج [الذريعة 188/9 و 189؛ نسخه‌های منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دانشگاه
تهران
1062/8-ف جامی، عبدالرحمن بن احمد (مؤلف) 21 ذیحجه 890ق نسخ - شناسنامه ←
2
علامه طباطبائی
شیراز
1370 بی‌کاتب 27 رمضان 863ق نستعلیق - شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
4669 درویش علی محرم 869ق نستعلیق 205 شناسنامه ←
4
مجلس
تهران
14043 درویش محمود بن عبدالله قونوی 874ق نستعلیق 156 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
68 نصرالله ابن کمال الدین بن عبدالله ابن عبدالرزاق حسنی پنج‌شنبه 7 ربیع الثانی 877ق نستعلیق 298 شناسنامه ←
6
مهدوی
تهران
420 بی‌کاتب پایان ربیع الاول 880ق نستعلیق - شناسنامه ←
7
ملی
تهران
2320 بی‌کاتب 886ق نستعلیق 261 شناسنامه ←
8
مجلس
تهران
263 نورالدین هروی ربیع الثانی 889ق نستعلیق 339 شناسنامه ←
9
بیانی، مهدی (دکتر)
تهران
31 نامشخص - - - شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
900 بی‌کاتب 12 صفر 890ق نستعلیق 200 شناسنامه ←
11
دانشگاه
تهران
1413 بی‌کاتب نیمه شعبان 892ق نستعلیق 269 شناسنامه ←
12
ملک
تهران
5227 نورالدین هروی ربیع الاول 894ق نستعلیق 283 شناسنامه ←
13
ملی
تبریز
3671/2 قطب الدین بن محمد 896ق نستعلیق - شناسنامه ←
14
سلطنتی
تهران
665 سلطان علی قائنی ربیع الاول 898ق نستعلیق 452 شناسنامه ←
15
ادبیات
تهران
30 حکمت پیر علی جامی گویا در 898ق نستعلیق - شناسنامه ←
16
مسجد اعظم
قم
3225 بی‌کاتب عصر مؤلف، قرن 9 نستعلیق 277 شناسنامه ←
17
سپهسالار
تهران
334 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 256 شناسنامه ←
18
دانشگاه
تهران
441/31-ف بی‌کاتب قرن 9 - 1 شناسنامه ←
19
علامه طباطبائی
شیراز
1213 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق - شناسنامه ←
20
دانشگاه
تهران
3949/1 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 242 شناسنامه ←
21
بیات، عبدالحسین
اراک
55 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 125 شناسنامه ←
22
نوربخش
تهران
726 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 126 شناسنامه ←
23
ملک
تهران
5508 بی‌کاتب قرن 9 نستعلیق 195 شناسنامه ←
24
مسجد اعظم
قم
3262 بی‌کاتب عصر مؤلف قرن 9 نستعلیق 119 شناسنامه ←
25
ادبیات
تهران
186 حکمت بی‌کاتب قرن 8 و 9 نستعلیق - شناسنامه ←
26
انجمن آثار و مفاخر فرهنگی
تهران
51 بی‌کاتب 901ق نستعلیق 548 شناسنامه ←
27
سلطنتی
تهران
314/36 ظهوری 902ق نستعلیق - شناسنامه ←
28
مرعشی
قم
12576/2 غیاث الدین بن درویش طوفانشاه 4 محرم 905ق نستعلیق 179 شناسنامه ←
29
دانشگاه
تهران
8253/11 محمد بن حسن معرف هروی شوال909ق نسخ - شناسنامه ←
30
ملی
تهران
18151 بی‌کاتب 911ق - - شناسنامه ←