شناسنامه کتابشناختی اثر
دیوان جامی
d.-e jāmī
پیوند کوتاه:
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
پدیدآور / مؤلف:
جامی، عبدالرحمن بن احمد
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 15، ص 97
تا 117
زبان و قالب:
عربی - فارسی
ردههای موضوعی:
شعر
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپهای اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189
نسخههای منزوی 2264/3
مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59
جامی حکمت ص 207
مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208
مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی
d.-e jāmī
جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری
jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493)
جامی دارای سه دیوان است به نامهای: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سرودههای فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سالهای 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخهها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچهها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی
انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا
5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران
چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
[الذريعة 188/9 و 189؛ نسخههای منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]
نسخههای خطی این اثر
241 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 151 |
مرعشی
قم
|
13499/10 | محمد معین بن عبدالرزاق کاشانی | نیمه نخست سده 13 | شکسته نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 152 |
رضوی
مشهد
|
26957 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 153 |
مجلس
تهران
|
3707/10 | بیکاتب | قرن 13 | - | 2 | شناسنامه ← |
| 154 |
رضوی
مشهد
|
16287 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 120 | شناسنامه ← |
| 155 |
ملک
تهران
|
5416 | بیکاتب | قرن 13، با یادداشت مورخ 1228 | نستعلیق | 254 | شناسنامه ← |
| 156 |
گلپایگانی
قم
|
277/4-2/97 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 258 | شناسنامه ← |
| 157 |
گوهرشاد
مشهد
|
634 | محمد بن میرزا محمد کاظم | 28 جمادی الاول 1212ق، حسب خواهش فتح الله خان فرزند الله ویردی خان | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 158 |
دانشگاه
تهران
|
7873/3 | محمد جواد کشمیری | 1220ق، در متن و هامش | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 159 |
مجلس
تهران
|
13752/1 | عبدالله دنبلی خوئی بن کبیر | 1222ق | شکسته نستعلیق | 57 | شناسنامه ← |
| 160 |
مرکز مطالعات
قم
|
832 | ملا عطاء الله قادری ولد ملا محمد ضیاء | غره رمضان 1229ق | نستعلیق | 295 | شناسنامه ← |
| 161 |
رضوی
مشهد
|
4614/1 | شکرالله اردلانی سنندجی | 1231ق، برای میرزا طبیب اصفهانی | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 162 |
ملی
تهران
|
6897 | محمد غیاث شهیر به میرزا آقا | 1231ق | نستعلیق | 199 | شناسنامه ← |
| 163 |
رضوی
مشهد
|
4614/3 | شکر الله اردلانی سنندجی | 1231ق، برای میرزا معصوم طبیب اصفهانی | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 164 |
مسجد اعظم
قم
|
1859 | نهاوندی | شنبه 23 محرم 1240ق | نستعلیق | 213 | شناسنامه ← |
| 165 |
مجلس
تهران
|
9467/58 | محمد بن جمشید مراغی | 1241ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 166 |
ملک
تهران
|
5561/12 | فضلعلی بن اسماعیل خان قاجار قوانلو | 1242ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 167 |
ملک
تهران
|
4918/3 | بیکاتب | 1254ق | شکسته نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 168 |
گوهرشاد
مشهد
|
718 | بیکاتب | 27 صفر 1256ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 169 |
مجلس
تهران
|
8875/17 | بیکاتب | با تاریخ 1259ق | نستعلیق | 1 | شناسنامه ← |
| 170 |
مرکز احیاء
قم
|
4322 | میر محمود بن میر محمد شاکر | غره رجب 1263ق | نستعلیق | 242 | شناسنامه ← |
| 171 |
لغت نامه دهخدا
تهران
|
133 | بیکاتب | 1275ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 172 |
مجلس
تهران
|
2329/52 | محمود و عبدالکریم سلطان | 1275ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 173 |
مجلس
تهران
|
2329/11 | بیکاتب | 1275ق | نستعلیق | 5 | شناسنامه ← |
| 174 |
دانشگاه
تهران
|
7860 | بیکاتب | 1276ق، بی دیباچه | نستعلیق | 229 | شناسنامه ← |
| 175 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1456 | بیکاتب | 12 رجب 1278ق | نستعلیق | 163 | شناسنامه ← |
| 176 |
گلپایگانی
قم
|
4979/1-25/69 | بیکاتب | 13 ربیع الاول 1286ق | نستعلیق، شکسته | 118 | شناسنامه ← |
| 177 |
ملک
تهران
|
5083/22 | بیکاتب | با تاریخ 1291ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 178 |
کاظمینی
یزد
|
402 | بیکاتب | دوشنبه 7 ربیع الاول 1311ق | نستعلیق | 90 | شناسنامه ← |
| 179 |
کاظمینی
یزد
|
421 | بیکاتب | دوشنبه 7 ربیع الاول 1311ق | نستعلیق | 89 | شناسنامه ← |
| 180 |
مجلس
تهران
|
8173/42 | صحبت الله خان ملقب به دبیر همایون | آغاز قرن 14 | شکسته نستعلیق | 47 | شناسنامه ← |