نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

دیوان جامی

d.-e jāmī
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 9 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/29288
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #29288
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 15، ص 97 تا 117
زبان و قالب: عربی - فارسی
رده‌های موضوعی: شعر

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است.
آغاز اثر
« 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی »
انجام اثر
« (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا »
سوابق و چاپ‌های اثر
بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذريعة 188/9 و 189 نسخه‌های منزوی 2264/3 مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59 جامی حکمت ص 207 مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208 مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● دیوان جامی / شعر / عربی - فارسی d.-e jāmī جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) جامی دارای سه دیوان است به نام‌های: 1. فاتحة الشباب؛ 2. واسطة العقد، 3. خاتمة الحياة. دیوان مبسوط و مفصل اشعار و سروده‌های فارسی که توسط ناظم حداقل سه بار در سال‌های 884، 885 و 897 ق تحریر و تنظیم شده و بر هر کدام نامی نهاده است. در برخی نسخه‌ها تاریخ 871 نیز آمده که ممکن است قبل از فاتحة الکتاب تنظیمی اولیه داشته است. هر سه دیوان جامی با حذف دیباچه‌ها و درهم کردن اشعار به ترتیب حروف تهجی، با تصحیح و مقدمه مفصل هاشم رضی در تهران، انتشارات پیروز 1341ش به چاپ رسیده است. آغاز: 1: (دیوان اول) بسم الله الرحمن الرحیم ×× هست صلای سرخوان کریم / خوان کرم کرده کریم آشکار ×× گوید بسم الله دست بیار. پاکا پروردگاری که زبان سخن گذار در دهان سخن وران شیرین کار ... 2: (غزلیات) بسم الله الرحمن الرحیم ×× اعظم اسماء علیم حکیم / محترمان حرم انس را ×× تازه حدیثی است ز عهد قدیم 3: (دیوان دوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× املی حمداً لمنان الکریم ... متکلمی که خلعت اعجاز کلام معجز طراز قرآن را به ماء نفی انجام: (دیوان اول) چه خوش باشد که در کاشانه غم ×× دو همدم درد دل گویند با هم 4: (غزلیات) یا من بدا جمالک فی کل ما بدا ×× بادا هزار جان مقدس تو را فدا 5: (دیوان سوم) بسم الله الرحمن الرحیم ×× طرفه خطاییست ز سفر قدیم / کرده ازین حرف ستایش کران ×× نقش نگین خاتم پیغمبران چاپ: بهترین کار بر روی دیوان او به این مشخصات چاپ شده است: دیوان جامی، نورالدین عبدالرحمن بن احمد جامی، مقدمه و تصحیح اعلاخان افصح زاد، تهران، میراث مکتوب، با همکاری انستیتو شرق شناسی و میراث خطی، 1378، 2ج [الذريعة 188/9 و 189؛ نسخه‌های منزوی 2264/3؛ مشترک پاکستان 591/7 - 599 و 18/59؛ جامی حکمت ص 207؛ مشار فارسی 2280/2، جامی تألیف علی اصغر حکمت ص 208؛ مكتبة اميرالمؤمنين 498/2 و 230/1 و 261/1]

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
211
مسجد اعظم
قم
1872 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 248 شناسنامه ←
212
مجلس
تهران
3921/6 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 49 شناسنامه ←
213
مرعشی
قم
9107 بی‌کاتب نزدیک عصر جامی نستعلیق 48 شناسنامه ←
214
مدارک فرهنگی
تهران
130 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 189 شناسنامه ←
215
ادبیات
مشهد
68 فیاض بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
216
الهیات
مشهد
452/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
217
الهیات
مشهد
552/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 6 شناسنامه ←
218
گلپایگانی
قم
7768-52/108 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 84 شناسنامه ←
219
مدرسه سلطانی
کاشان
309 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 149 شناسنامه ←
220
ملی
تهران
20872 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
221
نوربخش
تهران
421 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 560 شناسنامه ←
222
رضوی
مشهد
26969 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
223
مفتاح
تهران
891/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
224
مجلس
تهران
17527 ض بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
225
رضوی
مشهد
10386 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 145 شناسنامه ←
226
ملی
تهران
18034 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 119 شناسنامه ←
227
ملی
تهران
16874 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 298 شناسنامه ←
228
مرعشی
قم
1135/10 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 3 شناسنامه ←
229
ملی
تهران
17606 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 154 شناسنامه ←
230
ملی
تهران
17872 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
231
ملی
تهران
17735 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 191 شناسنامه ←
232
ملی
تهران
17504 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
233
ملی
تهران
6081 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 171 شناسنامه ←
234
ملی
تهران
25684 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
235
ملی
تهران
15579 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 157 شناسنامه ←
236
ملی
تهران
18133 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
237
ملی
تهران
20077 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←
238
ملی
تهران
18917 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 250 شناسنامه ←
239
ملی
تهران
18878 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 287 شناسنامه ←
240
ملی
تهران
18871 بی‌کاتب بی‌تاریخ - - شناسنامه ←