نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

جامع المقاصد فی شرح القواعد

jāmi‘-ul maqāṣid fī š.-il qawā‘id
313 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 13 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/18722
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18722
تاریخ و سده تألیف: 935 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 9، ص 972 تا 997
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
اهدا / به درخواست: یکی از پادشاهان صفویه
محل تألیف: نجف اشرف
اثر مرتبط / وابسته به: قواعد الاحکام فی معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

«قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام» اثری برجسته از علامه حلی عالم نامدار شیعی است که بر آن شروح و حواشی بسیاری نوشته شده است و از آن جمله شرح مبسوط محقق کرکی، که در شش مجلد آن را تألیف و تا شرح مسأله «و لو قالت زوجنی بما شاء الخاطب فهو تفویض یأتی و لو عرف ما شاء فقال زوجتک بما شئت صح» که از فروع مسأله صداق از باب نکاح است، بیشتر گزارش نکرده است و بقیه را دیگران از قبیل فاضل هندی تحت عنوان «کشف اللثام»، تکمیل کرده‌اند. نام «جامع المقاصد» را مؤلف بر آن نگذاشته ولی چون در مقدمه آن آمده است که پس از این که حواشی و تعلیقاتی بر قواعد نوشته بودم شروع به نوشتن شرح مفصل بر آن نموده که مشتمل بر تمام مقاصد جلیه و خفیه آن بوده باشد، بدین مناسبت نزد فقها مشهور به جامع المقاصد گردیده و در آخر خطبه برخی نسخه‌ها مذکور است: «و سمیته بجامع الفوائد» ولی در برخی نسخه‌های دیگر این جمله نیست. اگر نسخه اصل عبارتی داشته مسلماً جامع المقاصد بوده است. در نسخه چاپی در مقدمه به «جامع المقاصد» تصریح شده است.
آغاز اثر
« الحمد لله العلی الکبیر الحکیم الخبیر العلیم القدیم الذی خلق الخلق بقدرته ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
مؤسسه آل البیت، 1411ق؛ ایران، سنگی، 1278ق، رحلی، 359ص (درهامش)؛ مشار عربی، ص 245
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشیة جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) جمع الفوائد فی تکملة شرح القواعد؛ شوشتری، عبدالله بن حسین (-1021) حاشیة جامع المقاصد
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 72/5 و 75/5 ریحانة الأدب 247/5 و 244/5 اعیان الشیعة 210/8 مشار عربی: 245 مکتبة امیر المومنین 300/1 و 301 دنا 591/3 (312 نسخه)

متن فنخا

● جامع المقاصد فی شرح القواعد / فقه / عربی jāmi‘-ul maqāṣid fī š.-il qawā‘id محقق کرکی، علی بن حسین، 890 - 940 قمری moḥaqqeq-e karakī, ‘alī ebn-e ḥoseyn (1486 - 1534) وابسته به: قواعد الاحکام فی معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726) اهدا به: یکی از پادشاهان صفویه تاریخ تألیف: 18 جمادی الاول 935ق؛ محل تألیف: نجف اشرف «قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام» اثری برجسته از علامه حلی عالم نامدار شیعی است که بر آن شروح و حواشی بسیاری نوشته شده است و از آن جمله شرح مبسوط محقق کرکی، که در شش مجلد آن را تألیف و تا شرح مسأله «و لو قالت زوجنی بما شاء الخاطب فهو تفویض یأتی و لو عرف ما شاء فقال زوجتک بما شئت صح» که از فروع مسأله صداق از باب نکاح است، بیشتر گزارش نکرده است و بقیه را دیگران از قبیل فاضل هندی تحت عنوان «کشف اللثام»، تکمیل کرده‌اند. نام «جامع المقاصد» را مؤلف بر آن نگذاشته ولی چون در مقدمه آن آمده است که پس از این که حواشی و تعلیقاتی بر قواعد نوشته بودم شروع به نوشتن شرح مفصل بر آن نموده که مشتمل بر تمام مقاصد جلیه و خفیه آن بوده باشد، بدین مناسبت نزد فقها مشهور به جامع المقاصد گردیده و در آخر خطبه برخی نسخه‌ها مذکور است: «و سمیته بجامع الفوائد» ولی در برخی نسخه‌های دیگر این جمله نیست. اگر نسخه اصل عبارتی داشته مسلماً جامع المقاصد بوده است. در نسخه چاپی در مقدمه به «جامع المقاصد» تصریح شده است. آغاز: الحمد لله العلی الکبیر الحکیم الخبیر العلیم القدیم الذی خلق الخلق بقدرته ... چاپ: مؤسسه آل البیت، 1411ق؛ ایران، سنگی، 1278ق، رحلی، 359ص (درهامش)؛ مشار عربی، ص 245 [الذریعة 72/5 و 75/5؛ ریحانة الأدب 247/5 و 244/5؛ اعیان الشیعة 210/8؛ مشار عربی: 245؛ مکتبة امیر المومنین 300/1 و 301؛ دنا 591/3 (312 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشیة جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 2- جمع الفوائد فی تکملة شرح القواعد؛ شوشتری، عبدالله بن حسین (-1021) 3- حاشیة جامع المقاصد

نسخه‌های خطی این اثر

313 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
شورا
تهران
42-طباطبائی محقق کرکی، علی بن حسین (مؤلف) قرن 10 نستعلیق، تعلیق 300 شناسنامه ←
2
شورا
تهران
4310 محقق کرکی، علی بن حسین (مؤلف) بی‌تاریخ نسخ 242 شناسنامه ←
3
ادبیات
تهران
215/2 بی‌کاتب قرن 9 نسخ - شناسنامه ←
4
مسجد اعظم
قم
1336 بی‌کاتب 915ق نسخ 245 شناسنامه ←
5
نواب
مشهد
134 عبدالمحمد بن عبدالرحیم محمد یک شنبه 15 جمادی الثانی 931ق نستعلیق 357 شناسنامه ←
6
رضوی
مشهد
13859 حافظ علی بن محمد بن ابراهیم استرآبادی اواسط شعبان 933ق نسخ 278 شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
17065 عبدالله بن علی بن سیف صیمری 25 رجب 934ق نسخ 239 شناسنامه ←
8
مدرسه باقریه
مشهد
84 نامشخص - - - شناسنامه ←
9
امام عصر
شیراز
259 علی بن حسین بن علی بن حسن زاهد حسینی عینائی 15 ربیع الاول 934ق نسخ 316 شناسنامه ←
10
مرکز احیاء
قم
3825 صالح بن عبدالله بن احمد صعدی 934ق نسخ 229 شناسنامه ←
11
مرعشی
قم
7249/1 عبدالکاظم بن نورالدین بن احمد جمادی الثانی 935ق نسخ 241 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
1156 شیخ ابراهیم بن علی بن عبدالعالی شهیر به ابن مفلح عاملی 936ق نسخ 206 شناسنامه ←
13
ملک
تهران
1759/2 بی‌کاتب با تاریخ 939ق - - شناسنامه ←
14
شورا
تهران
5135 حسین بن مسلم 949ق نسخ 253 شناسنامه ←
15
رضوی
مشهد
2292 محمد بن احمد مریدی پنج‌شنبه 18 ربیع الثانی 953ق نسخ 438 شناسنامه ←
16
ملی
تهران
2661 بی‌کاتب 953ق نسخ 391 شناسنامه ←
17
رضوی
مشهد
2303 عبدالله بن علی بن سیف صیمری 12 محرم 955ق نسخ 303 شناسنامه ←
18
معصومیه
قم
71/1-6345 محمد بن حسین حاجی بن عمادالدین بن حسن رکنابادی گنابادی پایان شعبان 957ق نستعلیق 108 شناسنامه ←
19
دانشگاه
تهران
7718 ابوصدر محمد بن رحمت بن حسن بن احمد بن کامل بحرانی شنبه 17 شوال 959ق نسخ 291 شناسنامه ←
20
رضوی
مشهد
2296 كيقباد (کاتب آستان قدس رضوی) پنج‌شنبه 16 رجب 962ق نسخ 255 شناسنامه ←
21
مرعشی
قم
14864 احمد بن طيب بن حسين ورنوسفادرانی 27 رمضان 962ق نسخ 452 شناسنامه ←
22
نواب
مشهد
318 محمود بن صدرالدین محمد سمنانی داروغه دوشنبه 20 جمادی الاول 964ق نستعلیق 246 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
20430 قاسم بن محمد ذوالفقار حسینی استرآبادی اواخر جمادی الثانی 965ق نستعلیق 377 شناسنامه ←
24
فاضل قائینی
قم
بدون شماره محمد بن حسین رکن آبادی یزدی 965ق - - شناسنامه ←
25
مرعشی
قم
5998 علاء الدین بن علاءالدین استرآبادی رمضان 966ق، به جهت شمس الدین محمد نستعلیق 283 شناسنامه ←
26
امام جمعه
زنجان
142/1 نصر الله بن برقع بن ترکی بن صالح طرفی سه‌شنبه 14 ربیع الثانی 966ق نسخ 169 شناسنامه ←
27
مدرسه سلیمانیه
مشهد
74 محمد بن علی بن محمد بن امیر شاه بن علی موسوی 967ق نستعلیق، نسخ - شناسنامه ←
28
مدرسه غرب
همدان
75 نصر الله بن برقع بن صالح 968ق نسخ - شناسنامه ←
29
رضوی
مشهد
2299 ابوالفتح بن ابوسعید دوشنبه 26 رجب 968ق نسخ 300 شناسنامه ←
30
فیضیه
قم
716 اسدالله بن عبادالله موسوی مفازثی 970ق نسخ 198 شناسنامه ←