شناسنامه کتابشناختی اثر
جامع المقاصد فی شرح القواعد
jāmi‘-ul maqāṣid fī š.-il qawā‘id
پیوند کوتاه:
/w/18722
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #18722
پدیدآور / مؤلف:
محقق کرکی، علی بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
935 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 9، ص 972
تا 997
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
اهدا / به درخواست:
یکی از پادشاهان صفویه
محل تألیف:
نجف اشرف
اثر مرتبط / وابسته به:
قواعد الاحکام فی معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
«قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام» اثری برجسته از علامه حلی عالم نامدار شیعی است که بر آن شروح و حواشی بسیاری نوشته شده است و از آن جمله شرح مبسوط محقق کرکی، که در شش مجلد آن را تألیف و تا شرح مسأله «و لو قالت زوجنی بما شاء الخاطب فهو تفویض یأتی و لو عرف ما شاء فقال زوجتک بما شئت صح» که از فروع مسأله صداق از باب نکاح است، بیشتر گزارش نکرده است و بقیه را دیگران از قبیل فاضل هندی تحت عنوان «کشف اللثام»، تکمیل کردهاند. نام «جامع المقاصد» را مؤلف بر آن نگذاشته ولی چون در مقدمه آن آمده است که پس از این که حواشی و تعلیقاتی بر قواعد نوشته بودم شروع به نوشتن شرح مفصل بر آن نموده که مشتمل بر تمام مقاصد جلیه و خفیه آن بوده باشد، بدین مناسبت نزد فقها مشهور به جامع المقاصد گردیده و در آخر خطبه برخی نسخهها مذکور است: «و سمیته بجامع الفوائد» ولی در برخی نسخههای دیگر این جمله نیست. اگر نسخه اصل عبارتی داشته مسلماً جامع المقاصد بوده است. در نسخه چاپی در مقدمه به «جامع المقاصد» تصریح شده است.
آغاز اثر
« الحمد لله العلی الکبیر الحکیم الخبیر العلیم القدیم الذی خلق الخلق بقدرته ... »
سوابق و چاپهای اثر
مؤسسه آل البیت، 1411ق؛ ایران، سنگی، 1278ق، رحلی، 359ص (درهامش)؛ مشار عربی، ص 245
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
حاشیة جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940)
جمع الفوائد فی تکملة شرح القواعد؛ شوشتری، عبدالله بن حسین (-1021)
حاشیة جامع المقاصد
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
الذریعة 72/5 و 75/5
ریحانة الأدب 247/5 و 244/5
اعیان الشیعة 210/8
مشار عربی: 245
مکتبة امیر المومنین 300/1 و 301
دنا 591/3 (312 نسخه)
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● جامع المقاصد فی شرح القواعد / فقه / عربی
jāmi‘-ul maqāṣid fī š.-il qawā‘id
محقق کرکی، علی بن حسین، 890 - 940 قمری
moḥaqqeq-e karakī, ‘alī ebn-e ḥoseyn (1486 - 1534)
وابسته به: قواعد الاحکام فی معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
اهدا به: یکی از پادشاهان صفویه
تاریخ تألیف: 18 جمادی الاول 935ق؛ محل تألیف: نجف اشرف
«قواعد الاحکام فی معرفة الحلال و الحرام» اثری برجسته از علامه حلی عالم نامدار شیعی است که بر آن شروح و حواشی بسیاری نوشته شده است و از آن جمله شرح مبسوط محقق کرکی، که در شش مجلد آن را تألیف و تا شرح مسأله «و لو قالت زوجنی بما شاء الخاطب فهو تفویض یأتی و لو عرف ما شاء فقال زوجتک بما شئت صح» که از فروع مسأله صداق از باب نکاح است، بیشتر گزارش نکرده است و بقیه را دیگران از قبیل فاضل هندی تحت عنوان «کشف اللثام»، تکمیل کردهاند. نام «جامع المقاصد» را مؤلف بر آن نگذاشته ولی چون در مقدمه آن آمده است که پس از این که حواشی و تعلیقاتی بر قواعد نوشته بودم شروع به نوشتن شرح مفصل بر آن نموده که مشتمل بر تمام مقاصد جلیه و خفیه آن بوده باشد، بدین مناسبت نزد فقها مشهور به جامع المقاصد گردیده و در آخر خطبه برخی نسخهها مذکور است: «و سمیته بجامع الفوائد» ولی در برخی نسخههای دیگر این جمله نیست. اگر نسخه اصل عبارتی داشته مسلماً جامع المقاصد بوده است. در نسخه چاپی در مقدمه به «جامع المقاصد» تصریح شده است.
آغاز: الحمد لله العلی الکبیر الحکیم الخبیر العلیم القدیم الذی خلق الخلق بقدرته ...
چاپ: مؤسسه آل البیت، 1411ق؛ ایران، سنگی، 1278ق، رحلی، 359ص (درهامش)؛ مشار عربی، ص 245
[الذریعة 72/5 و 75/5؛ ریحانة الأدب 247/5 و 244/5؛ اعیان الشیعة 210/8؛ مشار عربی: 245؛ مکتبة امیر المومنین 300/1 و 301؛ دنا 591/3 (312 نسخه)]
شرح و حواشی:
1- حاشیة جامع المقاصد فی شرح القواعد؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940)
2- جمع الفوائد فی تکملة شرح القواعد؛ شوشتری، عبدالله بن حسین (-1021)
3- حاشیة جامع المقاصد
نسخههای خطی این اثر
313 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 121 |
عمومی
اصفهان
|
5338/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 167 | شناسنامه ← |
| 122 |
رضوی
مشهد
|
17062 | عبدالجبار استرآبادی | اواخر قرن 10 و اوایل قرن 11 | نسخ | 209 | شناسنامه ← |
| 123 |
رضوی
مشهد
|
37238 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 532 | شناسنامه ← |
| 124 |
مرکز احیاء
قم
|
147 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 125 |
نواب
مشهد
|
695 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 126 | شناسنامه ← |
| 126 |
نواب
مشهد
|
322 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 126 | شناسنامه ← |
| 127 |
شورا
تهران
|
304-طباطبائی | بیکاتب | قرن 10-11 | نسخ | 194 | شناسنامه ← |
| 128 |
مرکز احیاء
قم
|
2505 | محمد بن یوسف بن <!-- page: 984 --> محمد بن محمد بن زین الدین حسینی عاملی | 6 صفر 1003ق | نسخ | 196 | شناسنامه ← |
| 129 |
مدرسه باقریه
مشهد
|
85 | عبدالجبار استرآبادی | 1011ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 130 |
مرکز احیاء
قم
|
3538 | حاجی مظفر علی اسفراینی (پایان جزء اول)، مظفر بن عبدالله خطیب اشعری خراسانی (پایان جزء دوم) | شب قدر رمضان 1013 (پایان جزء اول)، پنجشنبه 28 شوال 1013ق | نسخ | 261 | شناسنامه ← |
| 131 |
مرعشی
قم
|
5401 | بیکاتب | با تاریخ 1013ق | نسخ | 393 | شناسنامه ← |
| 132 |
معصومیه
قم
|
5996-8/3 | عطاءالله بن غلام علی نقی خادم فراش | سهشنبه 5 ربیع الاول 1015ق | نسخ | 312 | شناسنامه ← |
| 133 |
دبیرستان امیر کبیر
همدان
|
2 | محمد بن صفی الدین محمد حسینی | یکشنبه 19 رمضان 1015ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 134 |
مرکز احیاء
قم
|
2195 | حسن بن جنید گیلانی | پنجشنبه سلخ شوال 1015ق | نستعلیق | 266 | شناسنامه ← |
| 135 |
رضوی
مشهد
|
2295 | محمد بن رجب علی | دوشنبه سلخ ذیحجه 1016ق | نسخ | 426 | شناسنامه ← |
| 136 |
گلپایگانی
قم
|
171-1/171 | روح الله بن هدایت الله بن غیاث الدین محمد قهپایی | پنجشنبه 14 صفر 1018ق | نستعلیق | 229 | شناسنامه ← |
| 137 |
رضوی
مشهد
|
14312 | هدایت الله بن محمد عقیلی اصفهانی | چهارشنبه 10 رجب 1019ق | نسخ | 266 | شناسنامه ← |
| 138 |
سپهسالار
تهران
|
2247 | علی بن محمد علی بن حماد ... خفاجی مظاهری | 1020ق | نسخ | 143 | شناسنامه ← |
| 139 |
شورا
تهران
|
3510 | هداية الله بن محمد عقیلی | 1022ق | نسخ | 490 | شناسنامه ← |
| 140 |
شورا
تهران
|
3287 | هداية الله بن محمد عقیلی اصفهانی | پنجشنبه 25 شعبان 1023ق | نسخ | 489 | شناسنامه ← |
| 141 |
رضوی
کاشان
|
16 | محمد بن منصور لحسائی | شنبه 24 ذیقعده 1023ق، برای خزانه شیخ لطف الله عاملی | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 142 |
رضوی
مشهد
|
13108 | علاءالدین حسین حسینی | رمضان 1024ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 143 |
رضوی
مشهد
|
14396 | ابوالقاسم بن محمد تقی بروجردی | 14 محرم 1024ق | نسخ | 119 | شناسنامه ← |
| 144 |
امام صادق
اردکان یزد
|
335/1 | سالم بن حاجی بن عامر صیمری جزائری | 16 صفر 1024ق | نسخ | 148 | شناسنامه ← |
| 145 |
رضوی
مشهد
|
20612 | عبدالغالب بن عنایت الله فیروزآبادی | نیمه ربیع الاول 1024ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 146 |
رضوی
مشهد
|
7545 | بیکاتب | 12 رمضان 1024ق | نستعلیق، نسخ | 191 | شناسنامه ← |
| 147 |
معصومیه
قم
|
13/5-8348 | محمد بن احمد بن مهدی دلنجی کاظمی نجفی | 14 شوال 1026ق | نسخ | 280 | شناسنامه ← |
| 148 |
مروی
تهران
|
648 | بیکاتب | 1028ق | - | - | شناسنامه ← |
| 149 |
ملی
تهران
|
3095 | جمال الدین احمد بن محمد جیلانی | 1029ق | نسخ | 286 | شناسنامه ← |
| 150 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
10 | جمال الدین حسین بن صدرالدین علی متخلص به «امیر ندائی حسینی شیرازی» | ربیع الاول 1032ق | نسخ | 274 | شناسنامه ← |