تاریخ تذکره‌های فارسی، ج ۱، ص ۷۳۱

۷۳۱ تاریخ تذکره‌های فارسی ج ۱
ادامه‌ی «سفینة المحمود» از ص ۷۲۸
فردچون طفل اشک عاقبت آن شوخ شوخ چشماز چشم من برآمد و بر روی من دویدهرگاه خواهم تفصیل احوال خود را با او نگارم سخن بدرازا کشیده از مطلب بازمانم، مجملی از مفصّل آنکه بعد از آن‌همه تربیت، عاقبت در خیالات من انگشت ایراد می‌نهاد، و از فرط خودپسندی سخنان حسابی بسمع آن سرکار مقبول نمی‌افتاد. مرحلۀ بی‌لطفی او بجایی کشید که وقتی در دیار نهاوند قاصد جانم گردید، بانواع لطائف از چنگ او رستم، و بچاکران درگاه صاحبقران روزگار پیوستم. در اجرای سیاست زیاده سفاک بود، و در هر فنی از فنون سواری و تیراندازی و جریدبازی با وقوف و بی‌باک. أکثر اوقات حریفان را در جولان بازی از ضرب جرید سر و پا می‌شکست، و بضرب گلولۀ تفنگ جسم طیور تیزبال در هوا می‌خست. چندی در دیار لرستان فیلی و ملک نهاوند حکمروا بود، و مجرمین را در دیگ آب نهاده جسم ایشان را از جوش آتش می‌فرسود. حاجی محمد مهدی مشهور به مولوی نهاوندی را که مرد حکیم فاضل دانشمندی بود، بظهور اندک جرمی از صدمۀ طناب ستم از میان برداشت، و نام این بی‌رحمی را سیاست مدن گذاشت. قلعۀ رویین در نهاوند که از عجایب روزگارست بانضمام عمارات و میدان و کاروانسرا و بازار در اندرون شهر و باغ شاه و کاخ همایون در خارج، مستحدثات اوست، و الحق هریک از آنها در نظر ارباب بینش بغایت مستحسن و نیکوست. برحسب امر صاحبقران فلک‌صدر، از ایام طفولیت در حجر تربیت جناب میرزا محمد شفیع صدر اعظم پروریده شد، و بالاخره بر روی او نیز دویده، شاهنشاه آگاه را از حرکات او روز به روز رنجشی تازه دست می‌داد، و باز بسبب وفور حبّ اولاد، ابواب عفو و اغماض بر چهرۀ او می‌گشاد. بعد از فوت خاقان مغفور تاکنون در دار الارشاد اردبیل با جمعی از برادران گرفتارست، و در محبس نیز بسبب فرار از صحبت اخوان دائما در آزار، اللّهم اصلح عواقب اموره».
۷۳۱

گزارش اشکال یا پیشنهاد