تاریخ تذکره‌های فارسی، ج ۱، ص ۷۳۰

۷۳۰ تاریخ تذکره‌های فارسی ج ۱
ادامه‌ی «سفینة المحمود» از ص ۷۲۸
صورت اسامی شعرای سفینة المحمود در جلد دوازدهم فهرست کتابخانۀ مرکزی دانشگاه تهران (ص ۲۶۳۶-۲۶۳۹) مسطورست. نسخه: ذیل ریو، ۱۲۲ قرن ۱۳؛ اسعد ۳۸۷۴؛ کتابخانۀ سلطنتی ایران ۵۲۹ قرن ۱۳؛ مرکزی دانشگاه تهران، ش ۳۶۳۲؛ کتابخانۀ ملّی ملک، ش ۴۳۰۶ مورخ ۱۲۶۲ ضمیمۀ مجمع المحمود؛ تبریز کتابخانۀ خصوصی حاج حسین آقا نخجوانی، مورخ ۱۲۴۶ ضمیمۀ مجمع المحمود. (۱۸) سفینة المحمود در حال تحریر باهتمام دوست دانشمند آقای دکتر عبد الرّسول خیام‌پور استاد دانشکدۀ ادبیات تبریز تحت طبع است. ترجمۀ مؤلف: دقیقترین شرح‌حالی که از محمود میرزا نوشته شده، بقلم میرزا فضل اللّه حسینی خاوری شیرازی است در تذکرۀ خاوری مؤلفۀ ۱۲۵۵ هجری قمری بشرح ذیل: «پانزدهم - نواب محمود میرزا از بطن ستودۀ بنی اسرائیلیّۀ شیرازیه و در مراحل جلالت و بزرگی صاحب قانون و رویّه است، شاهزاده‌ایست غیور و پیوسته سرمست از بادۀ غرور، با وجود خویش احدی را در روزگار موجود نمی‌شمارد، و از مقام سلطنت پای فروتر نمی‌گذارد، در محفل ملکزادگان ازیشان دور نشسته حرفی از لا و نعم بر زبان نمی‌راند، زیراکه احدی را قابل تخاطب نمی‌داند، بی‌نهایت مربّی ارباب کمال بود، و جمعی کثیر از اهل هر فن را در دربار خویش پرستاری می‌نمود، و در اکثری از فنون کمالات تتبعی کامل بهم‌رسانیده، خاصه در فن نظم و نثر که سرآمد امثال و اقران گردیده است. تألیفات بسیار در نثر و نظم ترتیب داده و رسم تازه در بنای سخنوری نهاده است. استکشاف این مرحله موقوف بدیدنست نه معروف در شنیدن، شنیدن کی بود مانند دیدن. از بدو اوقات طفولیت در مراتب نثر و نظم بحقیرش اعتمادی زیاد بود، و از طبع خام این ناتمام استفادۀ کمالات ظاهری می‌نمود خیالات حقیر را با اذن و بی‌اذن داخل دفتر می‌کرد، و این مرحله را نیز داخل کمالات می‌شمرد.
۷۳۰

گزارش اشکال یا پیشنهاد