● هشت بهشت / شرح حدیث / فارسی
hašt behešt
حسینی عریضی، علی بن محمد، ق ۱۱قمری
hoseynī ‘arīzī, ‘alī ebn-e mohammad(- 17c)
شامل هشت کتاب بنا بقول مترجم: «چنین گوید فقر حقیر سید علی الحسینی العریضی الامامی که به شرح ترجمه هشت بهشت کتاب حدیث به این روش پرداخته به هشت بهشت موسوم ساخت»: ۱. جنة الفردوس شرح (و ترجمة) من لا يحضره الفقيه؛ ۲. جنة الخلد شرح کافی؛ ۳. جنة النعيم تهذیب؛ ۴. جنة المأوی استبصار؛ ۵. جنة المقام کمال الدین و تمام النعمة؛ ۶. جنة الصدق امالی؛ ۷. جنةعدن علل الشرایع؛ ۸. جنة السلام عیون اخبار الرضا (ع).
یزد؛ وزیری؛ شماره نسخه: ۱۰۷
آغاز: بسمله، سپاس خدای را که در کمال دین و تمام نعمت استبصار مدارک تهذیب را علل الشرایع کافی ساخته و عیون اخبار امالی را از سرچشمه هدایت رسانیده، منتهی المطلب من لا یحضره؛ انجام: و ایشان را پاک ساز پاک ساختنی. تمت بالخير ...
فقط جزء اول یعنی ترجمه فارسی شرح کتاب من لا يحضره الفقيه را داراست؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۰۸۷ق؛ تملک: میرزا ابوالقاسم حسینی؛ مهر: «محمد مهدی بن محمد علی»؛ اهدایی: محمد حاج ابوالحسن رشتی؛ جلد: تیماج، ۴۳۴گ، ۲۷سطر (۱۴×۲۷)، اندازه: ۲۲×۳۵سم [ف: ۱-۱۳۹]
● هشت بهشت / اخلاق / فارسی
hašt behešt
واعظ تبریزی، محمد باقر، ق ۱۱قمری
vā‘ez-e tabrīzī, mohammad bāqer(- 17c)
تاریخ تألیف: ۲۴ رمضان ۱۰۳۶ یا دهه دوم شوال ۱۰۷۶ق؛ محل تألیف: اردبیل
رسالهای است عرفانی در سیر و سلوک و یافتن راه حق، با نثری ادیبانه و نقل بعضی روایات و احادیث. مؤلف مطالب کتاب را در هشت «بهشت» و هر بهشت دارای یک «صراط» و یک «مفتاح» و یک «حدیقه» تدوین کرده است: بهشت ۱. در طلب؛ ۲. علم؛ ۳. ایمان؛ ۴. خشیت؛ ۵. عمل؛ ۶. زهد؛ ۷. صبر؛ ۸. عشق و محبت. وی در بخش پایانی کتاب یک طوبی در محبت آل رسول و فضایل ائمه افزوده است.
آغاز: حمد و سپاس خالقی را که در قصر عصمت و جلالش هشت بهشت چون پرک کاهی بر خشت و چیزی بی وزن و حقیر است.
انجام: با این کرم ار هشت بهشتم بخشی×× از رحمت بسیار تو بسیار کم استاتفق فراغی من شغل تألیف هذه الرسالة ...
[فهرستواره منزوی ۶۹۷/۶ تاریخ تألیف را دهه دوم شوال ۱۰۷۶ آورده]
۱. قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۰۴۳/۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۶۵ق؛ جلد: تیماج، ۱۲گ (۱۱۲ر-۱۲۳پ)، اندازه: ۱۶×۲۲سم [ف: ۳-۲۷۵]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۳۵۷۵۱
آغاز: برابر؛ انجام: فرمود که حقست بر خدا که شما را بآرزوی خود برساند و به قومی دیگر
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: انجام؛ اهدایی: رهبری، اردیبهشت ۱۳۸۶؛ ۵۰گ، ۱۵سطر، اندازه: ۱۱/۵×۱۸سم [اهدائی رهبر: ۵-۲۲۵]
۳. تهران؛ سپهسالار؛ شماره نسخه: ۵۶۲۴/۳
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ کاتب نسخه اصل نام خود مؤلف را یاد کرده و تاریخ تألیف را دهه دوم شوال ۱۰۷۶ معین کرده و سپس کاتب نسخه دوم ما که کم سواد بوده است تاریخ ۱۲۴۲ را نوشته؛ ۳۱گ (۱۲۸ر-۱۵۸ر) [ف: ۵-۷۶۱]
● هشت بهشت / داستان / فارسی
hašt behešt
روحی کرمانی، احمد بن محمد جعفر، - ۱۳۱۴ قمری
rūhī kermānī, aḥmad ebn-e moḥammad ja‘far(- 1897)
برپایه نشانیهایی شیخ احمد روحی و میرزا آقاخان کرمانی بردسیری (۱۲۷۰-۱۳۱۴ق) همراه به نگارش آن پرداختهاند (تفضل الملک برادر کهتر شیخ احمد)، ولی بنا بر نامهای که به خامه میرزا آقا خان کرمانی در پیشگفتار چاپ «هشت بهشت» گراور شده، اصل کتاب از حاج سید جواد کربلائی میباشد که از «حروف حی اول» و نزدیکان سید علی محمد باب شیرازی بوده که املا کرده بود و قوالب الفاظ از آن دو است. (احمد منزوی)
[فهرستواره منزوی ۶۹۷/۶]
تهران؛ ادبیات؛ شماره نسخه: ۲۰۴ حکمت
در دو جلد؛ خط: نستعلیق، کا: فاضل زاده انواری شیرازی، غلامرضا، تا: قرن ۱۴؛ ۳۹۹ص (۱-۲۵۰ و ۲۵۱-۳۹۸)، قطع: ربعی [ف: ۲-۷۱]
● هشت بهشت / کلام و اعتقادات / فارسی
hašt behešt
مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۳۶۶۱
آغاز: اللهم وفقنی بالاتمام، مغان که دانه انگور آب میسازند؛
انجام: فساعت فمنعت فهل الی سبیل من وصول و الحمدلله رب العالمین ... فضل الله ازلی.
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۳۱۸ق؛ جلد: مقوا [رایانه]