شناسنامه کتابشناختی اثر
ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد
īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id
112
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/9246
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9246
پدیدآور / مؤلف:
فخرالمحققین، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
760 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 5، ص 480
تا 491
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
ایضاح القواعد
(īḍāḥ-ul qawā‘id)
اثر مرتبط / وابسته به:
قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی میباشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع میشود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر میکند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آنرا به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است.
آغاز اثر
« الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ... »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 336/2 (111 نسخه)
الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2
متن فنخا
● ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد = ایضاح القواعد / فقه / عربی
īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id = īḍāḥ-ul qawā‘id
فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682-771 قمری
faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284-1370)
وابسته به: قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: ذیحجه 760ق
علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی میباشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع میشود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر میکند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آنرا به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است.
آغاز: الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ...
چاپ: تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق.
[دنا 336/2 (111 نسخه)؛ الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2]
نسخههای خطی این اثر
112 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مجلس
تهران
|
14233 | محمد بن حسن بن محمد بن محمد استرآبادی | چهارشنبه 19 شوال 737ق | نسخ | 240 | شناسنامه ← |
| 2 |
مرعشی
قم
|
6728 | بیکاتب | 10 ربیع الاول 755ق | نسخ | 274 | شناسنامه ← |
| 3 |
دانشگاه
تهران
|
706 | شهید یکم شمس الدین ابوعبدالله محمد بن جمال الدین مکی | سهشنبه 6 شوال 756ق | نسخ | 187 | شناسنامه ← |
| 4 |
دانشگاه
تهران
|
5237 | علی بن فخرالدین ابی طالب آملی مازندرانی طبری | 23 جمادی 759ق، برای خودش | نسخ | 314 | شناسنامه ← |
| 5 |
مجلس
تهران
|
95-طباطبائی | علی بن محمد بن حسین مرندی | 761ق | نسخ | 393 | شناسنامه ← |
| 6 |
مجلس
تهران
|
95 ط | علی بن محمد بن حسین مرندی | 761ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 7 |
مجلس
تهران
|
7249 | محمد بن علی جوینی | چهارشنبه 4 ربیع الاول 794 (جلد اول)، دوشنبه 12 رمضان 793 (جلد دوم) | نسخ | 368 | شناسنامه ← |
| 8 |
رضوی
مشهد
|
15506 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 55 | شناسنامه ← |
| 9 |
محمد هلال
آران کاشان
|
232/1 | بیکاتب | قرن 8 | نستعلیق | 65 | شناسنامه ← |
| 10 |
رضوی
مشهد
|
2232 | بیکاتب | قرن 8 | نسخ | 333 | شناسنامه ← |
| 11 |
مجلس
تهران
|
27 خوئی | ابراهیم بن علی بن صالح بن اسماعیل لویزانی | قرن 9 | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 12 |
رضوی
مشهد
|
19674 | بیکاتب | قرن 9 | نسخ | 444 | شناسنامه ← |
| 13 |
محمد هلال
آران کاشان
|
42 | علی بن حسن بن محمد استرآبادی | سهشنبه 11 ربیع الثانی 800ق | نسخ | 317 | شناسنامه ← |
| 14 |
مرکز احیاء
قم
|
118 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 15 |
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
|
81 | بیکاتب | قرن 8 یا 9 | نسخ | 272 | شناسنامه ← |
| 16 |
نواب
مشهد
|
265 | محمد بن عبدالحسین بن علی | شنبه 4 ذیقعده 802ق | نستعلیق | 356 | شناسنامه ← |
| 17 |
دانشکده حقوق
تهران
|
3-ج | حسین بن محمد بن حسن جوبائی عاملی | 4 ذیقعده 802ق | نسخ | 289 | شناسنامه ← |
| 18 |
مرعشی
قم
|
2606 | محمد بن احمد بن محمد بن یعقوب صهیونی | یکشنبه 7 ذیحجه 847ق | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 19 |
مرعشی
قم
|
305 | جعفر بن علی بن حسام | بیتاریخ | نسخ | 165 | شناسنامه ← |
| 20 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
341/1 | محمد بن محمد بن محمد صهیونی | دوشنبه 17 صفر 848ق | نسخ | 117 | شناسنامه ← |
| 21 |
رضوی
مشهد
|
2229 | عبدالله بن علی بن سعید بن سلیمان بن زمان | 853ق | نسخ | 181 | شناسنامه ← |
| 22 |
مرعشی
قم
|
283 | علی بن یوسف بن علی بن سعد | 13 رجب 855ق | نسخ | 165 | شناسنامه ← |
| 23 |
رضوی
مشهد
|
13379 | علی بن یوسف بن علی بن سعید | سهشنبه 7 محرم 855ق | نسخ | 187 | شناسنامه ← |
| 24 |
مرعشی
قم
|
265 | بیکاتب | بیتاریخ | نسخ | 222 | شناسنامه ← |
| 25 |
رضوی
مشهد
|
7459 | نعمة الله بن علی بن حسین بن حسن بن محمد ابی جعفر هزار جریبی | شنبه 15 ذیحجه 869ق | نسخ | 255 | شناسنامه ← |
| 26 |
گوهرشاد
مشهد
|
1291 | علی بن تاج الدین بن فضل الله انصاری استرآبادی | 870ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 27 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2947 | علی بن منصور بن حسین مزیدی | دوشنبه 7 جمادی الاول 874ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مدرسه سلیمانیه
مشهد
|
90 | بیکاتب | 876ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 29 |
ملک
تهران
|
1241 | ابوعلی بن مجد الدین استرآبادی | 2 جمادی الاول 885ق | نسخ | 332 | شناسنامه ← |
| 30 |
مرکز احیاء
قم
|
3108 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 643 | شناسنامه ← |