نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد

īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id
112 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9246
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9246
تاریخ و سده تألیف: 760 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 5، ص 480 تا 491
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ایضاح القواعد (īḍāḥ-ul qawā‘id)
اثر مرتبط / وابسته به: قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی می‌باشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع می‌شود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر می‌کند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آن‌را به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است.
آغاز اثر
« الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 336/2 (111 نسخه) الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2

متن فنخا

● ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد = ایضاح القواعد / فقه / عربی īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id = īḍāḥ-ul qawā‘id فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682-771 قمری faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284-1370) وابسته به: قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726) تاریخ تألیف: ذیحجه 760ق علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی می‌باشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع می‌شود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر می‌کند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آن‌را به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است. آغاز: الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ... چاپ: تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق. [دنا 336/2 (111 نسخه)؛ الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2]

نسخه‌های خطی این اثر

112 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
مجلس
تهران
14233 محمد بن حسن بن محمد بن محمد استرآبادی چهارشنبه 19 شوال 737ق نسخ 240 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
6728 بی‌کاتب 10 ربیع الاول 755ق نسخ 274 شناسنامه ←
3
دانشگاه
تهران
706 شهید یکم شمس الدین ابوعبدالله محمد بن جمال الدین مکی سه‌شنبه 6 شوال 756ق نسخ 187 شناسنامه ←
4
دانشگاه
تهران
5237 علی بن فخرالدین ابی طالب آملی مازندرانی طبری 23 جمادی 759ق، برای خودش نسخ 314 شناسنامه ←
5
مجلس
تهران
95-طباطبائی علی بن محمد بن حسین مرندی 761ق نسخ 393 شناسنامه ←
6
مجلس
تهران
95 ط علی بن محمد بن حسین مرندی 761ق نسخ - شناسنامه ←
7
مجلس
تهران
7249 محمد بن علی جوینی چهارشنبه 4 ربیع الاول 794 (جلد اول)، دوشنبه 12 رمضان 793 (جلد دوم) نسخ 368 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
15506 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 55 شناسنامه ←
9
محمد هلال
آران کاشان
232/1 بی‌کاتب قرن 8 نستعلیق 65 شناسنامه ←
10
رضوی
مشهد
2232 بی‌کاتب قرن 8 نسخ 333 شناسنامه ←
11
مجلس
تهران
27 خوئی ابراهیم بن علی بن صالح بن اسماعیل لویزانی قرن 9 نسخ 2 شناسنامه ←
12
رضوی
مشهد
19674 بی‌کاتب قرن 9 نسخ 444 شناسنامه ←
13
محمد هلال
آران کاشان
42 علی بن حسن بن محمد استرآبادی سه‌شنبه 11 ربیع الثانی 800ق نسخ 317 شناسنامه ←
14
مرکز احیاء
قم
118 نامشخص - - - شناسنامه ←
15
کتابخانه حجة الاسلام گلپایگانی
گلپایگان
81 بی‌کاتب قرن 8 یا 9 نسخ 272 شناسنامه ←
16
نواب
مشهد
265 محمد بن عبدالحسین بن علی شنبه 4 ذیقعده 802ق نستعلیق 356 شناسنامه ←
17
دانشکده حقوق
تهران
3-ج حسین بن محمد بن حسن جوبائی عاملی 4 ذیقعده 802ق نسخ 289 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
2606 محمد بن احمد بن محمد بن یعقوب صهیونی یک‌شنبه 7 ذیحجه 847ق نسخ 298 شناسنامه ←
19
مرعشی
قم
305 جعفر بن علی بن حسام بی‌تاریخ نسخ 165 شناسنامه ←
20
علامه طباطبائی
شیراز
341/1 محمد بن محمد بن محمد صهیونی دوشنبه 17 صفر 848ق نسخ 117 شناسنامه ←
21
رضوی
مشهد
2229 عبدالله بن علی بن سعید بن سلیمان بن زمان 853ق نسخ 181 شناسنامه ←
22
مرعشی
قم
283 علی بن یوسف بن علی بن سعد 13 رجب 855ق نسخ 165 شناسنامه ←
23
رضوی
مشهد
13379 علی بن یوسف بن علی بن سعید سه‌شنبه 7 محرم 855ق نسخ 187 شناسنامه ←
24
مرعشی
قم
265 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 222 شناسنامه ←
25
رضوی
مشهد
7459 نعمة الله بن علی بن حسین بن حسن بن محمد ابی جعفر هزار جریبی شنبه 15 ذیحجه 869ق نسخ 255 شناسنامه ←
26
گوهرشاد
مشهد
1291 علی بن تاج الدین بن فضل الله انصاری استرآبادی 870ق نستعلیق - شناسنامه ←
27
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
2947 علی بن منصور بن حسین مزیدی دوشنبه 7 جمادی الاول 874ق نسخ - شناسنامه ←
28
مدرسه سلیمانیه
مشهد
90 بی‌کاتب 876ق نسخ - شناسنامه ←
29
ملک
تهران
1241 ابوعلی بن مجد الدین استرآبادی 2 جمادی الاول 885ق نسخ 332 شناسنامه ←
30
مرکز احیاء
قم
3108 بی‌کاتب قرن 10 نستعلیق، نسخ 643 شناسنامه ←