نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد

īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id
112 نسخه ثبت‌شده از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/9246
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9246
تاریخ و سده تألیف: 760 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 5، ص 480 تا 491
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
ایضاح القواعد (īḍāḥ-ul qawā‘id)
اثر مرتبط / وابسته به: قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی می‌باشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع می‌شود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر می‌کند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آن‌را به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است.
آغاز اثر
« الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ... »
سوابق و چاپ‌های اثر
تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق.
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 336/2 (111 نسخه) الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد = ایضاح القواعد / فقه / عربی īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id = īḍāḥ-ul qawā‘id فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682-771 قمری faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284-1370) وابسته به: قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726) تاریخ تألیف: ذیحجه 760ق علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی می‌باشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع می‌شود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر می‌کند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آن‌را به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است. آغاز: الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ... چاپ: تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق. [دنا 336/2 (111 نسخه)؛ الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2]

نسخه‌های خطی این اثر

112 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
61
مجلس
تهران
4385 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 438 شناسنامه ←
62
حیدری
مشهد
3 بی‌کاتب قرن 11 - - شناسنامه ←
63
رضوی
مشهد
31944 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 246 شناسنامه ←
64
رضوی
مشهد
31456 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 228 شناسنامه ←
65
رضوی
مشهد
36242 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 180 شناسنامه ←
66
گلپایگانی
قم
6487-33/37 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 281 شناسنامه ←
67
مؤسسه حضرت آیة الله العظمی بروجردی
قم
179 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق، نسخ 177 شناسنامه ←
68
عبدالعظیم
تهران
51 بی‌کاتب یک‌شنبه غره صفر 1006ق نسخ 257 شناسنامه ←
69
فاضل قائینی
قم
بدون شماره علی محمد شاه حسین دارابی جهرمی 1022ق - - شناسنامه ←
70
قاضی طباطبائی
تبریز
بدون شماره ابوطالب پسر عبدالباقی حسینی سبزواری گلپایگانی 18 محرم 1030ق - - شناسنامه ←
71
دانشگاه
تهران
6754 تونی چهارشنبه 24 رمضان 1031ق نسخ 241 شناسنامه ←
72
شیخ علی حیدر
مشهد
37 جلال الدین محمد طالقانی شجاعی چهارشنبه 15 شوال 1036ق نسخ 193 شناسنامه ←
73
رضوی
مشهد
35873 جلال الدین محمد طالقانی چهارشنبه 15 شوال 1036ق نستعلیق 192 شناسنامه ←
74
مرعشی
قم
5408 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 304 شناسنامه ←
75
مجلس
تهران
5/1 خوئی علی اکبر شیر غلام شیرازی 1061ق - 359 شناسنامه ←
76
مدیر شانه چی
مشهد
17/1 محمود بن غلام علی طبسی 1061ق نسخ - شناسنامه ←
77
دانشکده الهیات مشهد
مشهد
22672/1 محمود بن غلام علی طبسی سه‌شنبه 18 جمادی الاول 1061ق نسخ 214 شناسنامه ←
78
رضوی
مشهد
11592 احمد بن محمد براکی لاری پنج‌شنبه 5 صفر 1082ق نسخ 211 شناسنامه ←
79
مرکز احیاء
قم
627 بی‌کاتب 3 محرم 1086ق (پایان جزء دوم) نسخ 189 شناسنامه ←
80
ملی
تهران
2707/1 علی بن صدرالدین محمد شیرازی 1092ق نسخ 398 شناسنامه ←
81
رضوی
مشهد
2233 بی‌کاتب اوایل قرن 12 نسخ 479 شناسنامه ←
82
مرعشی
قم
1162 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 228 شناسنامه ←
83
نواب
مشهد
249/5 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 282 شناسنامه ←
84
ثامنی، محمد رضا
شیراز
5 محمدطاهر بن سلطان طبسی 18 جمادی الاول 1120ق نسخ - شناسنامه ←
85
عبدالعظیم
تهران
619/1 عبدالله مرندی 1124ق نسخ 200 شناسنامه ←
86
رضوی
مشهد
38398 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 323 شناسنامه ←
87
مدرسه سلیمانیه
مشهد
61 بی‌کاتب قرن 13 نسخ - شناسنامه ←
88
دانشگاه
تهران
2345 محمد قاسم ابن حسنقلی 1206ق نسخ 299 شناسنامه ←
89
مرکز احیاء
قم
2493 عبدالله بن سعید 16 رجب 1224ق نسخ 160 شناسنامه ←
90
سپهسالار
تهران
8194 عسکری ابن ملا محمد ایزنی سبزواری شنبه 27 ربیع الثانی 1232ق، برای حاج محمد بیگ نسخ 157 شناسنامه ←