شناسنامه کتابشناختی اثر
ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد
īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id
112
نسخه ثبتشده
از قرن 8 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/9246
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #9246
پدیدآور / مؤلف:
فخرالمحققین، محمد بن حسن
تاریخ و سده تألیف:
760 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 5، ص 480
تا 491
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
فقه
عناوین دیگر و همتراز:
ایضاح القواعد
(īḍāḥ-ul qawā‘id)
اثر مرتبط / وابسته به:
قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی میباشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع میشود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر میکند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آنرا به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است.
آغاز اثر
« الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ... »
سوابق و چاپهای اثر
تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق.
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 336/2 (111 نسخه)
الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● ایضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد = ایضاح القواعد / فقه / عربی
īdāḥ-ul fawā’id fī š.-i muškilāt-il qawā‘id = īḍāḥ-ul qawā‘id
فخرالمحققین، محمد بن حسن، 682-771 قمری
faxr-ol-mohaqqeqīn, mohammad ebn-e hasan (1284-1370)
وابسته به: قواعد الاحكام في معرفة (مسائل) الحلال و الحرام؛ علامه حلی، حسن بن یوسف (648-726)
تاریخ تألیف: ذیحجه 760ق
علامه حلی، حسن بن یوسف بن مطهر حلی کتاب جامعی در فقه نگاشته است به نام «قواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام» که دارای شروح و حواشی متعددی میباشد از جمله شرح پسرش فخرالمحققین، که شرحی استدلالی و مبسوط به دستور پدرش نگاشته و بخش نخستین آن را که از آغاز تا آخر باب وصیت است روز عید فطر سال 724ق در زمان حیات پدرش نوشته و به هنگام نقل کلام پدر «قال دام ظله» می گوید و نیم دیگر کتاب را که از کتاب نکاح شروع میشود تا آخر به «قال قدس سره» تعبیر میکند، این قسمت را در ذیحجه 760ق به پایان رسانده است. شرحی است تحت عنوان «قال - اقول» و استدلالی که شیخ بهائی در کتاب توضیح المقاصد گوید: «لم يصنف في الكتب الاستدلالية الفقهية مثله» مانند این کتاب «ایضاح الفوائد» در میان کتابهای فقهی استدلالی کتابی تاکنون تألیف نشده است. همچنین مؤلف خطبه کتاب را شرح مستقلی نموده و آنرا به نام «جامع الفوائد فی شرح خطبة القواعد» نامیده که در آغاز بعضی نسخ آمده است.
آغاز: الحمدلله ذی العزة و البقاء و القدرة و العلاء و المجد و الكبرياء و السلطان القاهر و العز الباهر المتنزه عن ادراك النواظر المتقدس عن تمثيل الخواطر ... اما بعد قلما كان كتاب شيخنا الاعلم و امامنا المعظم افضل المتقدمين و المتاخرين لسان الحكماء و المتكلمين ... سديد الدين يوسف بن المطهر ادام الله ايامه الموسوم بقواعد الاحكام في معرفة الحلال و الحرام و هو اشرف الكتب الفقهية و اسناها و ارفعها و اعلاها ... عملت هذا الكتاب و سميته بايضاح الفوائد في شرح اشكالات القواعد ...
چاپ: تهران، بنیاد محمد حسین کوشانپور، با تصحیح و تعلیق سید حسین موسوی کرمانی و شیخ علی پناه اشتهاردی و شیخ عبدالرحیم بروجردی، چهار جلد، چاپ اول، 1387ق.
[دنا 336/2 (111 نسخه)؛ الذريعة 496/2 و 497 و 1000/2]
نسخههای خطی این اثر
112 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
دانشگاه
تهران
|
6776 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 154 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
7460 | بیکاتب | قرن 10 | نستعلیق، نسخ | 274 | شناسنامه ← |
| 33 |
زنجانی (آیة الله)
قم
|
71 | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 34 |
حوزه آستان حضرت عبدالعظیم
تهران
|
44 | حسن بن جعفر حائری | سه شنبه شوال؟ قرن 10 | نسخ | 298 | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
28 خوئی | بیکاتب | قرن 10 | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 36 |
عمومی اصفهان (فرهنگ سابق)
اصفهان
|
2875 | احمد بن ابراهیم بن برهان بن کمال | قرن 10 | نسخ | 499 | شناسنامه ← |
| 37 |
مجلس
تهران
|
287 ط | بیکاتب | ذیحجه 917ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 38 |
مجلس
تهران
|
287-طباطبائی | بیکاتب | ذیحجه 917ق | نسخ | 453 | شناسنامه ← |
| 39 |
دانشگاه
تهران
|
6755 | شهاب الدین خوافی | 20 جمادی الاول 926ق | نسخ | 554 | شناسنامه ← |
| 40 |
مروی
تهران
|
243 | عباس بن علی بن احمد عمیدی حسینی | 936ق | - | - | شناسنامه ← |
| 41 |
مجلس
تهران
|
3076 | حاج ابراهیم بن حسن سرخهای | 937ق | نسخ | 521 | شناسنامه ← |
| 42 |
مرعشی
قم
|
4832/2 | محمد بن حسین بن حاجی رکنابادی | 965-966ق | نستعلیق | 237 | شناسنامه ← |
| 43 |
عبدالعظیم
تهران
|
254 | عبدالقائم بن عبدالوهاب | دهه آخر جمادی الثانی 970ق | نسخ | 241 | شناسنامه ← |
| 44 |
دانشکده الهیات
تهران
|
11 | خلیفة بن نصر بن ناصر | 5 شوال 971ق | نسخ | 545 | شناسنامه ← |
| 45 |
وزیری
یزد
|
2848 | محمد علی | 18 محرم 973ق | نسخ | 559 | شناسنامه ← |
| 46 |
مرعشی
قم
|
2896 | محمد علی بن نورالدین | 21 محرم 975ق (دو ثلث اول نسخه به خط دیگری است) | نستعلیق | 169 | شناسنامه ← |
| 47 |
ملی
تهران
|
2704 | محمد اسماعیل خوانساری | جزء اول 975 (جزء اول)، 1098 (جزء دوم، تا ص 295) و 1298 (تا پایان نسخه) | نسخ | 309 | شناسنامه ← |
| 48 |
مرعشی
قم
|
2192 | شمس الدین زین العابدین حسینی | 981ق | نسخ | 225 | شناسنامه ← |
| 49 |
مجلس
تهران
|
14508 | محمد شریف احمد ابهری (پایان جزءاول) | 988ق | نسخ | 173 | شناسنامه ← |
| 50 |
رضوی
مشهد
|
2231 | حسین بن حسن بن محمد بحرانی اوالی بصری | سهشنبه 16 ربیع الاول 990ق | نسخ | 226 | شناسنامه ← |
| 51 |
رضوی
مشهد
|
2230 | بیکاتب | اوایل قرن 11 | نسخ | 193 | شناسنامه ← |
| 52 |
رضوی
مشهد
|
16984 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 471 | شناسنامه ← |
| 53 |
مدرسه سلطانی
کاشان
|
85 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 182 | شناسنامه ← |
| 54 |
دانشکده الهیات
تهران
|
244 | بیکاتب | قرن 10 و 11 | نسخ | 359 | شناسنامه ← |
| 55 |
فیضیه
قم
|
522 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 309 | شناسنامه ← |
| 56 |
رضوی
مشهد
|
14915 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 245 | شناسنامه ← |
| 57 |
رضوی
مشهد
|
14407 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 320 | شناسنامه ← |
| 58 |
رضوی
مشهد
|
15649 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 302 | شناسنامه ← |
| 59 |
رضوی
مشهد
|
17840 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 367 | شناسنامه ← |
| 60 |
مرعشی
قم
|
11406 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 444 | شناسنامه ← |