شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات الایام (صغیر)
عنوان پیراسته: اختیارات الایام
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
98
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3496
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3496
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 411
تا 418
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» میباشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخهها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام میداند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کردهاند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز اثر
« بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رسالهای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم میشود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست »
انجام اثر
« و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1: 431-433 (54 نسخه)
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1 شماره 917
فهرستواره منزوی 2780/5
متن فنخا
● اختیارات الایام (صغیر) / پیشگویی / فارسی
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» میباشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخهها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام میداند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کردهاند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز: بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رسالهای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم میشود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست
انجام: و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند.
چاپ: مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
[دنا 1: 431-433 (54 نسخه)؛ نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1 شماره 917؛ فهرستواره منزوی 2780/5]
نسخههای خطی این اثر
98 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
دارالحدیث
قم
|
355/2 | محمد علی بن حاجی مبارک (خدمه دختر حسین خان والی کردستان) | جمعه 1 رمضان 1009ق | نسخ | 28 | شناسنامه ← |
| 2 |
نوربخش
تهران
|
811/3 | محمد علی پسر محمد شفیع | 1019ق | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 3 |
مجلس
تهران
|
1805/2 | بیکاتب | با تاریخ 1078ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 4 |
مرکز احیاء
قم
|
2337/2 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 5 |
ملی
تبریز
|
3414/2 | بیکاتب | 1083ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 6 |
ملی
تهران
|
1922/3 | ضیاءالدین بن عبدالحسین سبزواری | 1085ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 7 |
دانشگاه
تهران
|
4934 | محمد بن محمد رضی کاشانی | 1088ق | نسخ | 14 | شناسنامه ← |
| 8 |
گلپایگانی
قم
|
336/3-2/156 | عبدالرضا مامغانی | 12 ربیع الثانی 1090ق | نستعلیق | 12 | شناسنامه ← |
| 9 |
مجلس
تهران
|
8880/14 | محمد مهدی ابن محمد صالح رضوی | با تاریخ 1096ق | نستعلیق، شکسته، نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 10 |
مجلس
تهران
|
8898/7 | محمد امین بن محمد قاسم | یکشنبه 23 ربیع الاول 1098ق | نستعلیق، نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 11 |
رضوی
مشهد
|
6686 | میرزا بیک بن فیض الله جوینی | اواخر محرم 1099ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 12 |
مجلس
تهران
|
8908/8 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
6324/32 | بیکاتب | قرن 11 | - | 13 | شناسنامه ← |
| 14 |
دانشگاه
تهران
|
2950/80 | میر علی بقایی | قرن 11 و 12 | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 15 |
گلپایگانی
قم
|
5849/2-29/189 | بیکاتب | قرن 12 | نسخ | 29 | شناسنامه ← |
| 16 |
رضوی
مشهد
|
29262 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 17 |
گلپایگانی
قم
|
9026/2-59/246 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 18 |
رضوی
مشهد
|
14189 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 29 | شناسنامه ← |
| 19 |
گلپایگانی
قم
|
1912/2-11/12 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق، نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 20 |
گوهرشاد
مشهد
|
1653 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 18 | شناسنامه ← |
| 21 |
مسجد شیخ بابا
مراغه
|
1/2 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 22 |
گوهرشاد
مشهد
|
832/3 | بیکاتب | قرن 12 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 23 |
مرعشی
قم
|
419/2 | بیکاتب | ذیقعده 1109ق | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 24 |
جلیلی
کرمانشاه
|
419/2 | بیکاتب | ذیقعده 1109ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 25 |
عبدالعظیم
تهران
|
716/1 | بیکاتب | 5 صفر 1110ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 26 |
گلپایگانی
قم
|
6824/2-35/4 | صالح بن عباس | غره شعبان 1111ق | نستعلیق | 10 | شناسنامه ← |
| 27 |
رضوی
مشهد
|
38338 | بیکاتب | رجب 1125ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 28 |
مجلس
تهران
|
461-طباطبائی | محمد بن ابی الفتح | 1126ق | نستعلیق | 70 | شناسنامه ← |
| 29 |
مجلس
تهران
|
461 ط | محمد فرزند ابوالفتح حسینی | 1126ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 30 |
رضوی
مشهد
|
18610 | بیکاتب | ذیقعده 1156ق | نستعلیق | 178 | شناسنامه ← |