نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

اختیارات الایام (صغیر)

عنوان پیراسته: اختیارات الایام
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
98 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/3496
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3496
تاریخ و سده تألیف: نامشخص
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 2، ص 411 تا 418
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: پیشگویی

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» می‌باشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخه‌ها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات می‌شود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام می‌داند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کرده‌اند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز اثر
« بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رساله‌ای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم می‌شود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست »
انجام اثر
« و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند. »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
دنا 1: 431-433 (54 نسخه) نسخه‌های منزوی 218/1 الذریعة 367/1 شماره 917 فهرستواره منزوی 2780/5

متن فنخا

● اختیارات الایام (صغیر) / پیشگویی / فارسی ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr) مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» می‌باشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخه‌ها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات می‌شود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام می‌داند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کرده‌اند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11. آغاز: بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رساله‌ای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم می‌شود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست انجام: و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند. چاپ: مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار» [دنا 1: 431-433 (54 نسخه)؛ نسخه‌های منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1 شماره 917؛ فهرستواره منزوی 2780/5]

نسخه‌های خطی این اثر

98 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
دارالحدیث
قم
355/2 محمد علی بن حاجی مبارک (خدمه دختر حسین خان والی کردستان) جمعه 1 رمضان 1009ق نسخ 28 شناسنامه ←
2
نوربخش
تهران
811/3 محمد علی پسر محمد شفیع 1019ق نسخ 29 شناسنامه ←
3
مجلس
تهران
1805/2 بی‌کاتب با تاریخ 1078ق نسخ 3 شناسنامه ←
4
مرکز احیاء
قم
2337/2 نامشخص - - - شناسنامه ←
5
ملی
تبریز
3414/2 بی‌کاتب 1083ق نستعلیق 11 شناسنامه ←
6
ملی
تهران
1922/3 ضیاءالدین بن عبدالحسین سبزواری 1085ق نسخ 2 شناسنامه ←
7
دانشگاه
تهران
4934 محمد بن محمد رضی کاشانی 1088ق نسخ 14 شناسنامه ←
8
گلپایگانی
قم
336/3-2/156 عبدالرضا مامغانی 12 ربیع الثانی 1090ق نستعلیق 12 شناسنامه ←
9
مجلس
تهران
8880/14 محمد مهدی ابن محمد صالح رضوی با تاریخ 1096ق نستعلیق، شکسته، نسخ 10 شناسنامه ←
10
مجلس
تهران
8898/7 محمد امین بن محمد قاسم یک‌شنبه 23 ربیع الاول 1098ق نستعلیق، نسخ 12 شناسنامه ←
11
رضوی
مشهد
6686 میرزا بیک بن فیض الله جوینی اواخر محرم 1099ق نستعلیق 14 شناسنامه ←
12
مجلس
تهران
8908/8 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 15 شناسنامه ←
13
مجلس
تهران
6324/32 بی‌کاتب قرن 11 - 13 شناسنامه ←
14
دانشگاه
تهران
2950/80 میر علی بقایی قرن 11 و 12 نستعلیق 10 شناسنامه ←
15
گلپایگانی
قم
5849/2-29/189 بی‌کاتب قرن 12 نسخ 29 شناسنامه ←
16
رضوی
مشهد
29262 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
17
گلپایگانی
قم
9026/2-59/246 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 8 شناسنامه ←
18
رضوی
مشهد
14189 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 29 شناسنامه ←
19
گلپایگانی
قم
1912/2-11/12 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق، نسخ 8 شناسنامه ←
20
گوهرشاد
مشهد
1653 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 18 شناسنامه ←
21
مسجد شیخ بابا
مراغه
1/2 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق 16 شناسنامه ←
22
گوهرشاد
مشهد
832/3 بی‌کاتب قرن 12 نستعلیق - شناسنامه ←
23
مرعشی
قم
419/2 بی‌کاتب ذیقعده 1109ق نستعلیق 7 شناسنامه ←
24
جلیلی
کرمانشاه
419/2 بی‌کاتب ذیقعده 1109ق نستعلیق - شناسنامه ←
25
عبدالعظیم
تهران
716/1 بی‌کاتب 5 صفر 1110ق نستعلیق 15 شناسنامه ←
26
گلپایگانی
قم
6824/2-35/4 صالح بن عباس غره شعبان 1111ق نستعلیق 10 شناسنامه ←
27
رضوی
مشهد
38338 بی‌کاتب رجب 1125ق نستعلیق - شناسنامه ←
28
مجلس
تهران
461-طباطبائی محمد بن ابی الفتح 1126ق نستعلیق 70 شناسنامه ←
29
مجلس
تهران
461 ط محمد فرزند ابوالفتح حسینی 1126ق نستعلیق - شناسنامه ←
30
رضوی
مشهد
18610 بی‌کاتب ذیقعده 1156ق نستعلیق 178 شناسنامه ←