شناسنامه کتابشناختی اثر
اختیارات الایام (صغیر)
عنوان پیراسته: اختیارات الایام
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
98
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 13 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/3496
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #3496
پدیدآور / مؤلف:
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی
تاریخ و سده تألیف:
نامشخص
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 2، ص 411
تا 418
زبان و قالب:
فارسی
ردههای موضوعی:
پیشگویی
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» میباشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخهها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام میداند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کردهاند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز اثر
« بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رسالهای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم میشود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست »
انجام اثر
« و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1: 431-433 (54 نسخه)
نسخههای منزوی 218/1
الذریعة 367/1 شماره 917
فهرستواره منزوی 2780/5
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● اختیارات الایام (صغیر) / پیشگویی / فارسی
ixtīyārāt-ul ayyām (saqīr)
مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037 - 1110 قمری
majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699)
مرحوم مجلسی را سه کتاب به نام «اختیارات» هست، یکی بزرگ که مشتمل بر چهل «فصل» و «خاتمه» است دیگر متوسط که شامل سه «فصل» و «خاتمه» میباشد و سومی صغیر که حاوی دو «فصل» و «خاتمه» است. برخی را نظر بر آن است که او را دو اثر در این موضوع است و میانه و صغیر در واقع یک تألیف است که در برخی از نسخهها کم و زیاد شده است و مرتب است بر 3 فصل و خاتمه: فصل 1. اختیار ایام ماه؛ فصل 2. اختیار ایام هفته؛ فصل 3. بیان امری چند که موجب دفع نحوست ایام و ساعات میشود؛ خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال. «روضات الجنات» (ص 120) آورده است که در نسبت این کتاب به مجلسی مناقشه شده و این دو کتاب را از تألیفات محمد باقر بن محمد تقی لاهیجانی معاصر با مجلسی دانسته است، اما محدث نوری در رساله «فیض القدسی» نسبت این دو رساله را به مجلسی تمام میداند. استاد عبدالحسین حائری بنا به شواهد و قرائنی ثابت کردهاند که مؤلف کتاب محمد باقر بن محمد تقی نواب لاهیجی زنده در قرن 13 است نه محمد باقر بن محمد تقی مجلسی از قرن 11.
آغاز: بسمله. حمدله و صلاة. اما بعد چنین گوید احقر عبادالله محمدباقر بن محمدتقی عفی الله عن جرائمهما که این رسالهای است در بیان آنچه از احادیث معتبره از اهل بیت رسالت صلوات الله علیهم معلوم میشود از سعادت و نحوست ایام هفته ... فصل اول در روز اول هر ماه در اختیار ایام ماهست
انجام: و در هر سال که در ماه ذیحجه ماه بگیرد مرد بزرگی در مغرب بمیرد و مرد فاسقی و فاجری دعوای پادشاهی کند.
چاپ: مشار فارسی، ج1، صص189-190، تهران، سنگی، 1370ق.، خشتی، 120ص؛ همراه کتاب «مطارح الانظار»
[دنا 1: 431-433 (54 نسخه)؛ نسخههای منزوی 218/1؛ الذریعة 367/1 شماره 917؛ فهرستواره منزوی 2780/5]
نسخههای خطی این اثر
98 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
مدارک فرهنگی
تهران
|
107/5 | محمد هادی احمد ملقب به خطیر بالاتجنی | 1184ق | شکسته نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 32 |
رضوی
مشهد
|
19546 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 27 | شناسنامه ← |
| 33 |
ملی
تهران
|
966/1 | محتملاً مرتضی حسینی | محتملاً قرن 13 | نستعلیق | 132 | شناسنامه ← |
| 34 |
مجلس
تهران
|
10486/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 35 |
مسجد اعظم
قم
|
2176/4 | بیکاتب | قرن13 | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 36 |
مرعشی
قم
|
14304/6 | بیکاتب | قرن 13 | شکسته | 9 | شناسنامه ← |
| 37 |
مجلس
تهران
|
10419/4 | بیکاتب | قرن 13 | تحریری، بیکا | - | شناسنامه ← |
| 38 |
رضوی
مشهد
|
28156 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 144 | شناسنامه ← |
| 39 |
مجلس
تهران
|
13711/10 | بیکاتب | دوشنبه 2 صفر 1200ق | نستعلیق | 11 | شناسنامه ← |
| 40 |
مجلس
تهران
|
9/4 خوئی | محمد علی بن محمد مهدی | قرن 13 | نسخ | 38 | شناسنامه ← |
| 41 |
عبدالعظیم
تهران
|
658/6 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 42 |
الهیات
تهران
|
68/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 43 |
گلپایگانی
قم
|
3353/2-17/133 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 16 | شناسنامه ← |
| 44 |
گلپایگانی
قم
|
2272/3-12/162 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 16 | شناسنامه ← |
| 45 |
مسجد اعظم
قم
|
2245/4 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 7 | شناسنامه ← |
| 46 |
مسجد اعظم
قم
|
2891 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 9 | شناسنامه ← |
| 47 |
مسجد اعظم
قم
|
2950/3 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 22 | شناسنامه ← |
| 48 |
مسجد اعظم
قم
|
2614/3 | بیکاتب | قرن 13 | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 49 |
مسجد اعظم
قم
|
2682/4 | بیکاتب | قرن 13 | نسخ | 12 | شناسنامه ← |
| 50 |
امام صادق
قزوین
|
1200 | حسن خان بن بهرام خان | بیتاریخ | نسخ | 13 | شناسنامه ← |
| 51 |
وزیری
یزد
|
809/2 | بیکاتب | ذیقعده 1219ق | نستعلیق | 13 | شناسنامه ← |
| 52 |
مسجد اعظم
قم
|
3408/7 | بیکاتب | 5 صفر 1225ق | نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 53 |
گلپایگانی
قم
|
3361-17/141 | محمد تقی بن محمد مقیم موسوی رضا توفیقی | غره شوال 1230ق | نسخ | 31 | شناسنامه ← |
| 54 |
گلپایگانی
قم
|
2670/6-14/120 | بیکاتب | جمعه 10 شوال 1235ق | نستعلیق، شکسته | 13 | شناسنامه ← |
| 55 |
طبسی
قم
|
460/1 | بیکاتب | 4 ذیحجه 1236ق | نستعلیق | 22 | شناسنامه ← |
| 56 |
رضوی
مشهد
|
ض10899 | بیکاتب | 1241ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 57 |
مرکز مطالعات
قم
|
935/1 | بیکاتب | 1247ق | نستعلیق | 14 | شناسنامه ← |
| 58 |
مسجد اعظم
قم
|
2730/4 | معصوم حسین نیشابوری | صفر 1249ق | نسخ | 19 | شناسنامه ← |
| 59 |
الهیات
مشهد
|
14832/1 | بیکاتب | یکشنبه 7 محرم 1252ق | نسخ | 91 | شناسنامه ← |
| 60 |
مرکز مطالعات
قم
|
485/2 | زین العابدین ابن محمد حسینی | دوشنبه 17 رجب 1259ق | نستعلیق، نسخ | 7 | شناسنامه ← |