نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

تمهيد القواعد الاصولية و العربية لتفريع الاحكام الشرعية

tamhīd-ul qawā‘id-il uṣūlīya wa-l ‘arabīyya li-tafrī‘-il aḥkām-iš šar‘īyya
192 نسخه ثبت‌شده از قرن 10 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/17564
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #17564
تاریخ و سده تألیف: 958 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 9، ص 237 تا 249
زبان و قالب: عربی
رده‌های موضوعی: نحو اصول فقه
عناوین دیگر و هم‌تراز:
تمهيد القواعد (tamhīd-ul qawā‘id)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

کتاب یکی از بهترین منابع استنباط احکام است و آن را از کتابهای 1) التمهيد في القواعد الاصوليه تألیف شده در 768ق و 2) الكواكب الدری در قواعد عربی تألیف اسنوی شافعی (- 772ق)، گزین کرده است. دارای یک‌صد قاعده در اصول فقه با آنچه از احکام از آنها استفاده می‌شود و یکصد قاعده در نحو با احکام مستفاد از آنها، به طور خلاصه در این کتاب گرد آورده شده است. این کتاب دارای دو قسم می‌باشد و هر قسم در چند باب تنظیم شده: 1. تحقيق القواعد الاصوليه و تفريع ما يلزمها من الاحكام الفرعيه؛ 2. تقرير مطالب العربيه و ترتيب ما يناسبها من الفروع الشريفه. مؤلف برای این کتاب خود فهرست مبسوطی ساخته است تا مراجعه به آن آسان باشد و موارد کاربرد این اصول را در فقه نشان داده است و آن را «کشف الفوائد في فهرس تمهيد القواعد» نامیده و در انتهای بیشتر نسخه‌ها موجود است. تاریخ فراغت از تألیف در جمعه اول محرم 958ق و تاریخ فراغت از فهرست کتاب سه‌شنبه 8 رجب 958ق می‌باشد.
آغاز اثر
« بسمله الحمدلله الذی وفقنا لتمهيد قواعد الاحكام الشرعية و تشیید اركانها ... اما بعد فان علم الفقه. »
انجام اثر
« و اجرائه فی صحائف الحسنات و ان يغفر لنا ما اخطانا فيه سبيل الصواب انه غفور رحيم. فرغ من تأليفه عصر يوم الجمعة المفتتح للشهر الحرام محرم المفتتح لعام ثمان و خمسین و تسعماة مؤلفه الفقير الى عفو الله تعالى و رحمته زین الدین ابن علی بن احمد الشامى العاملي عامله الله بفضله و عفا عن سيئاته بكرمه حامدا مصليا مسلما مستغفرا. »
سوابق و چاپ‌های اثر
چاپ تحقیقی آن از طرف دفتر تبلیغات مشهد، سال 1416ق، همراه كشف الفوائد منتشر شده؛ طهران، سنگی، 1271ق.، رحلی، بدون شماره صفحه؛ [مشار عربی 217؛ الذریعة 433/4-434 و 422/4 و 153/13؛ مكتبة امیر المومنین 269/1؛ دنا 322/3- 328 (193 نسخه)]
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
حاشية تمهيد القواعد؛ عاملی، علی بن زین الدین (-1104) تخليص القواعد؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356) تمهيد القواعد الاصولية و العربية (منتخب)
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
مشار عربی 217 الذریعة 433/4-434 و 422/4 و 153/13 مكتبة امیر المومنین 269/1 دنا 322/3- 328 (193 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● تمهيد القواعد الاصولية و العربية لتفريع الاحكام الشرعية = تمهيد القواعد / نحو، اصول فقه / عربی tamhīd-ul qawā‘id-il uṣūlīya wa-l ‘arabīyya li-tafrī‘-il aḥkām-iš šar‘īyya = tamhīd-ul qawā‘id شهید ثانی، زین الدین بن علی، 911 - 965 قمری šahīd-e sānī, zayn-od-dīn ebn-e ‘alī (1506 - 1558) تاریخ تألیف: عصر جمعه اول محرم 958ق کتاب یکی از بهترین منابع استنباط احکام است و آن را از کتابهای 1) التمهيد في القواعد الاصوليه تألیف شده در 768ق و 2) الكواكب الدری در قواعد عربی تألیف اسنوی شافعی (- 772ق)، گزین کرده است. دارای یک‌صد قاعده در اصول فقه با آنچه از احکام از آنها استفاده می‌شود و یکصد قاعده در نحو با احکام مستفاد از آنها، به طور خلاصه در این کتاب گرد آورده شده است. این کتاب دارای دو قسم می‌باشد و هر قسم در چند باب تنظیم شده: 1. تحقيق القواعد الاصوليه و تفريع ما يلزمها من الاحكام الفرعيه؛ 2. تقرير مطالب العربيه و ترتيب ما يناسبها من الفروع الشريفه. مؤلف برای این کتاب خود فهرست مبسوطی ساخته است تا مراجعه به آن آسان باشد و موارد کاربرد این اصول را در فقه نشان داده است و آن را «کشف الفوائد في فهرس تمهيد القواعد» نامیده و در انتهای بیشتر نسخه‌ها موجود است. تاریخ فراغت از تألیف در جمعه اول محرم 958ق و تاریخ فراغت از فهرست کتاب سه‌شنبه 8 رجب 958ق می‌باشد. آغاز: بسمله الحمدلله الذی وفقنا لتمهيد قواعد الاحكام الشرعية و تشیید اركانها ... اما بعد فان علم الفقه. آغاز فهرست: بسمله الحمدلله رب العالمين و الصلوة على سيد المرسلين ... اما بعد فلما كان كشف الفوائد من كتاب تمهيد القواعد ... انجام: و اجرائه فی صحائف الحسنات و ان يغفر لنا ما اخطانا فيه سبيل الصواب انه غفور رحيم. فرغ من تأليفه عصر يوم الجمعة المفتتح للشهر الحرام محرم المفتتح لعام ثمان و خمسین و تسعماة مؤلفه الفقير الى عفو الله تعالى و رحمته زین الدین ابن علی بن احمد الشامى العاملي عامله الله بفضله و عفا عن سيئاته بكرمه حامدا مصليا مسلما مستغفرا. انجام فهرست: و معنى الكاف في قوله كذلك الله ربی قنه تم فهرست کتاب. چاپ: چاپ تحقیقی آن از طرف دفتر تبلیغات مشهد، سال 1416ق، همراه كشف الفوائد منتشر شده؛ طهران، سنگی، 1271ق.، رحلی، بدون شماره صفحه؛ [مشار عربی 217؛ الذریعة 433/4-434 و 422/4 و 153/13؛ مكتبة امیر المومنین 269/1؛ دنا 322/3- 328 (193 نسخه)] شرح و حواشی: 1- حاشية تمهيد القواعد؛ عاملی، علی بن زین الدین (-1104) 2- تخليص القواعد؛ عصار، محمد بن محمود (1264-1356) 3- تمهيد القواعد الاصولية و العربية (منتخب)

نسخه‌های خطی این اثر

192 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
151
رضوی
مشهد
11321 محمد بن کاظم مشهدی 22 محرم 1281ق نستعلیق 225 شناسنامه ←
152
دانشگاه
اصفهان
51 سید هادی بن محمدتقی موسوی جیلانی پنج‌شنبه دهه سوم محرم 1281 نستعلیق 213 شناسنامه ←
153
دانشگاه
اصفهان
13 نامشخص - - - شناسنامه ←
154
فیضیه
قم
1098 محمد مهدی بن محمد علی بیدگلی کاشانی 1286- 1287 نسخ 148 شناسنامه ←
155
ادبیات
اصفهان
7 نامشخص - - - شناسنامه ←
156
مسجد جامع گلپایگان
گلپایگان
8/1 محمد جواد بن محمد رضا جرفادقانی جمعه 23 محرم 1288ق نستعلیق 90 شناسنامه ←
157
مجلس
تهران
14360/1 سید نعمت الله و سید حسین بن عبدالله زنجانی ذیقعده 1298ق - 136 شناسنامه ←
158
فیض مهدوی (کتابخانه)
کرمانشاه
بدون شماره/2 محمد تقی بن ملا لطف الله کنکاوری مشهور به قاضی 1303ق - - شناسنامه ←
159
عبدالعظیم
تهران
69 بی‌کاتب 1304ق نستعلیق 202 شناسنامه ←
160
مسجد اعظم
قم
481 محمد حسین بن عبدالصمد الموسوی سه‌شنبه 27 ربیع الثانی 1327ق نسخ 138 شناسنامه ←
161
میبدی (خاندان)
کرمانشاه
16 احمد بن محمد رضا حسینی 13 محرم 1342ق نستعلیق 108 شناسنامه ←
162
فیضیه
قم
1381/2 حسنعلی بن نظر محمد جیلانی بی‌تاریخ نستعلیق - شناسنامه ←
163
مسجد اعظم
قم
1839 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 166 شناسنامه ←
164
مسجد اعظم
قم
1862/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 131 شناسنامه ←
165
ملی
شیراز
7-ب/651/4 شهید ثانی، زین الدین بن علی (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 200 شناسنامه ←
166
شیخ علی حیدر
مشهد
676/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نستعلیق 130 شناسنامه ←
167
گلپایگانی
قم
8315-56/165 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 150 شناسنامه ←
168
ملی
تهران
4275 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 180 شناسنامه ←
169
ملی
تهران
1384/1 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 318 شناسنامه ←
170
ملی
تهران
3141 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 87 شناسنامه ←
171
مسجد اعظم
قم
275 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 126 شناسنامه ←
172
گلپایگانی
قم
3603/2-18/123 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 5 شناسنامه ←
173
رضوی
مشهد
29058 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ - شناسنامه ←
174
رضوی
مشهد
8116 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 92 شناسنامه ←
175
مرعشی
قم
8982 بی‌کاتب نزدیک عصر مؤلف نسخ 192 شناسنامه ←
176
شیخ علی حیدر
مشهد
683 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 198 شناسنامه ←
177
ملی
شیراز
ف 381/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 184 شناسنامه ←
178
مكتبة الزهراء
اصفهان
190 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 175 شناسنامه ←
179
مرکز احیاء
قم
1722/2 بی‌کاتب بی‌تاریخ نسخ 111 شناسنامه ←
180
امام صادق
چالوس
509/3 بی‌کاتب بی‌تاریخ - 115 شناسنامه ←