اشعة اللمعات

● اشعة اللمعات = شرح لمعات = حقایق لمعات / عرفان و تصوف / فارسی aši‘‘at-ol loma‘āt = š.-e loma‘āt = haqāyeq-e loma‘āt جامی، عبدالرحمن بن احمد، 817 - 898 قمری jāmī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ahmad (1415 - 1493) وابسته به: لمعات؛ عراقی، ابراهیم بن بزرگمهر (610-688) اهدا به: میر علیشیر نوایی تاریخ تألیف: «اتممته» = 889ق؛ شرح مزجی مختصری است بر رساله «لمعات» عراقی، با استفاده از گفته‌های بزرگان اهل تصوف و عرفان خصوص ابن العربی و صدرالدین قونوی و اصحاب ایشان. نخست دیباچه است، سپس «تمهید»ی بلند در نکات و اصطلاحات صوفیان، آن‌گاه گزارش 28 «لمعه» متن، به نثر آمیخته به نظم، به همان ترتیب متن: لمعه 1. مبداء عشق و معشوق و عاشق، اشتقاق عاشق و معشوق از عشق؛ 5. اختلاف مظهر در مراء و تفاوت ظهور ظاهر به حسب اختلاف مظهر؛ 10. ظهور دایم صفت محبوب؛ 20. عشق سلطنت و استغناء، به معشوق داد و مذلت به عاشق؛ 28. محبوب چون خواهد که محب را برکشد و به قرب و کمال رساند، لباس او برکشد و بدل آن، خلعت صفات خودش در پوشاند. «لمعات» عراقی چندین بار شرح شده است از آن جمله: شرح صاین الدین علی ترکه اصفهانی (-835 ق) به نام «ضوء اللمعات»؛ شرح شیخ یار علی شیرازی(-816ق) موسوم به «اللمحات فی شرح اللمعات»؛ شرح برهان الدین عبدالله ختلانی شاعر قرن نهم (-893هـ) که نسخه از آن در ایران معرفی نشده؛ شرح درویش علی بن یوسف کوکدی (قرن نهم)؛ و بالاخره همین شرح جامی است که معروف‌ترین آن است. آغاز: لو لا لمعات برق نور القدم ×× من نحو حمی الجود و حی السکر. پاکا خداوندی که آینه حقیقت محمدی را مطرح اشعه لمعات ... اما بعد نموده می‌آید که در آن وقت که شیخ عالم ... انجام: و اذ قال اتممته قد بدا ×× بما قال تاریخ اتمامه چاپ: به کوشش حامد ربانی (تهران، علمیه: بی‌تا)؛ با حواشی مربوطه به همراه مجموعه ای در سال 1303 ق، تهران، چاپ سنگی [رک: مقدمه دیوان عراقی تصحیح سعید نفیسی. تهران 1335 ش؛ تاریخ ادبیات در ایران 3/1197. و نیز برای اطلاع بیشتر از محتوای عرفانی کتاب، به «جامی» از علی اصغر حکمت ص 181 مراجعه شود؛ کشف الظنون 1563/2؛ نسخه‌های منزوی 1032/2-1033؛ الذریعه 342/18 «اللمعات» و این شرح آن؛ مشترک پاکستان 1845/3 «اشعة اللمعات؛ شرح اللمعات» نشانی 23 نسخه؛ مشار فارسی 342/1 «اشعة اللمعات» نشانی 2چ؛ مكتبة اميرالمؤمنين 629/2 و 43/1؛ فهرستواره منزوی 80/7 (33 نسخه داخلی)؛ دنا 1027/1 (44 نسخه)]