قدر قدر اشرف نفاذ یافت که باید حکما تذکرهیی مشتمل بر احوال بعضی معاصرین و اشعار ایشان و ذکر قصائد و قطعاتی که در مدح سرکار ما گفتهاند تحریر نمایی، و چون امتثال حکم محکم ایشان واجب و تخلف از آن ممکن نبود، عزم جزم نموده بتاریخ سنۀ هزار و دویست و سی و هفت هجری شروع در آن نمود، و شاید تا مسمی با اسم مطابق آید، و استماع صاحبدلانش لایق، آن را مسمّی به تذکرۀ دلگشا ساخت و بتحریر مدعا پرداخت، آنچه از فصحای معاصرین معروف و اشعار ایشان بدست آمد، منتخب اشعارشان را تالی ذکر احوالشان مرقوم ساخته و بترتیب حروف اواخر تخلص ایشان با ملاحظۀ اوایل نگاشته شد، و انشاءاللّه العزیز بعد هرچه از اشعار آنها و احوال دیگر شعرا بدست آید الحاق خواهد شد».
فهرست صاحبان تراجم
بوستان اول:
۱ - خاقان: فتحعلی شاه ۲ - فرمانفرما: حسینعلی میرزا ۳ - خسروی: محمد قلی میرزا ۴ - دولت: محمد علی میرزا ۵ - شوکت: محمد تقی میرزا ۶ - ظل السلطان: علیشاه ۷ - شاپور: شیخعلی میرزا ۸ - دارا: عبد اللّه میرزا ۹ - امامویردی میرزا ۱۰ - محمود میرزا ۱۱ - افسر: محمد رضا میرزا ۱۲ - خاور: حیدر قلی میرزا ۱۳ - حشمت: همایون میرزا ۱۴ - طغرل: ابراهیم خان ۱۵ - شوکت: محمد قاسم خان ۱۶ - عزت: سلیمانخان ۱۷ - حاجب: اللّهیار خان.
بوستان دوم:
حرف الف ۱ - بینوای اصفهانی: میرزا داود ۲ - شیدای یزدی: میرزا ابو الحسن ۳ - شیدای اصفهانی: آقا محمد علی ۴ - صبای کاشی: فتحعلی خان م ۱۲۳۷ ۵ - فدای اردستانی: میرزا سعید ۶ - مینای ترک: فریدون بیگ ۷ - صفای اصفهانی: آقا محمد ۸ - نوای شیرازی: منت علی بیگ زند