وافر العقل، قوىّ النّفس عظيم الهيبة، عرض عليه القضاء مرارا فامتنع، و له من التّصانيف «التّفسير» «شرح المشارق» «شرح مختصر ابن الحاجب» «شرح عقيدة الطوسى» يعنى به تجريد الخواجة نصير الدّين المرحوم «شرح الهداية» فى الفقه، «شرح الفية ابن معط» فى النّحو، «شرح المنار» «شرح البزدويّ» «شرح التلخيص» فى المعانى مات سنة ست و ثمانين و سبعمائة ( ۱ )
۷۰۱ الشيخ ابو عبد اللّه محمد بن موسى بن محمد الدوالى الصريفى *
هوشواره این اثر را در متن این مدخل یافته است، با سنجیدن عنوان و مؤلف آن. این پیوند هنوز به دست انسان بازبینی نشده است.
كان كما نقل عن الخزرجىّ فى «تاريخ اليمن»: فقيها إماما عالما، كاملا عارفا بالفقه و النّحو و اللّغة و الحديث و التفسير و المعاني و البيان، و المنطق و الحقيقة.
و كان حنفيا فانتقل شافعيا.
و له مصنفات منها «الردّ على النّحاة» و كتاب «البديع الاسمى فى ماهية الخمر» و كتاب «السّر الملحوظ فى حقيقة اللوح المحفوظ» و «ارجوزة فى المنطق» و «رسالة فى العروض».
مات سنة تسعين و سبعمائة و من شعره.و قائلة أراك بغير مالو أنت مهذّب علم إمامفقلت لأنّ مالا عكس لامو ما دخلت على الأعلام لامأقول: و هو غير محمد بن موسى المعروف بالاقشتين القرطبىّ صاحب «طبقات الكتّاب» و كتاب «شواهد الحكم» و مات هذا في رجب تسع و ثلاثمائة ( ۲ )
( ۱ ) بغية الوعاة ۲۳۹:۱-۲۴۰
(*) له ترجمة فى بغية الوعاة ۲۵۲:۱
( ۲ ) طبقات الزبيدى ۳۰۵، جذوة المقتبس ۸۲، الوافى ۹۰:۵ و فيه انه توفى سنة سبع و ثلاثمائة.