و اعتذر فيها عمّا جرى عليه قلمه فى صنوف التّصنيف، أنّه قال فيها من بعد الخطبة: فهذه رسالة فى بيان العلم باسرار الدّين، المختصّ بالخواص و الاشراف، تسمّى: «الانصاف» لخلوه عن الجور و الاعتساف، چنين گويد مهتدى بشاه‌راه مصطفى، محسن بن مرتضى كه در عنفوان شباب، چون از تفقه در دين و تحصيل بصيرت در اعتقادات و به كيفيت عبادات بتعليم ائمة معصومين عليهم السلام آسودم، چنانچه در هيچ مسأله محتاج بتقليد غير معصوم نبودم، بخاطر رسيد كه در تحصيل معرفت اسرار دين و علوم راسخين نيز سعى نمايم، شايد نفس را كمال آيد، ليكن چون عقل را راهى به آن نبود نفس را در ان پايه ايمان كه بود درى نمى‌گشود، و صبر بر جهالت هم نداشت، و على الدّوام مرا رنجه ميداشت، بنابراين چندى در مطالعۀ مجادلات متكلّمين خوض نمودم، و به آلت جهل در إزالت جهل ساعى بودم، طريق مكالمات متفلسفين نيز پيمودم، و يك‌چند بلندپروازيهاى متصوّفه را در اقاويل ايشان ديدم، و يك‌چند در رعونتهاى من عنديين گرديدم، تا آنكه گاهى در تلخيص سخنان طوائف أربع كتب و رسائل مى‌نوشتم من غير تصديق بكلّها، و لا عزيمة على جلّها، بل احطت بما لديهم خبرا، و كتبت فى ذلك على التّمرين زبرا، فلم أجد فى شىء من إشاراتهم شفاء غلّتى، و لا فى ادواء عباراتهم دواء علتى حتّى خفت على نفسى إذ رأيتها فيها كأنّها من ذويهم، فتمثّلت بقول من قال خدعونى بهتونى أخذونى غلبوني و عدونى كذبونى، فالى من أتظلّم، ففررت إلى اللّه من ذلك و عذت باللّه ان يوفّقنى هنا لك، و استعذت بقول امير المؤمنين عليه السّلام فى بعض أدعية اعذنى اللّهم من ان استعمل الرّأى فيما لا يدرك قعره البصر و لا يتغلغل فيه الفكر، ثمّ أبنت إلى اللّه و فوّضت أمرى إلى اللّه، فهدانى ببركة متابعة الشّرع المتين إلى التّعمق فى أسرار القرآن و أحاديث سيّد المرسلين صلوات اللّه عليهم اجمعين، و فهمنى اللّه منهما بمقدار حوصلتى و درجتى من الإيمان، فحصل لى بعض الاطمينان، و سلب اللّه منّى الشّيطان، و له الحمد على ما هدانى؛ و له الشّكر على ما أولانى، فاخذت انشد: