لباب الأخبار فی الأحادیث النبویة الأربعون باباً، الأربعمئة حدیث
ج ۵، ص ۳۶۷–۳۶۹، ش ۲۳۱۶
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۵، ص ۳۶۷–۳۶۹، ش ۲۳۱۶
۲۳۱۶. لباب الأخبار فی الأحادیث النبویة (الأربعون باباً، الأربعمئة حدیث)
(عربی)
از: محمد بن محمود
مترجم: ناشناخته
چهارصد حدیث از گفتههای کوتاه پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مروی از طریق اهل سنت بدون ذکر اسانید آنهاست. مؤلف این رساله را در چهل باب در آداب اسلامی و اخلاق و فضایل دینی، و هر کدام دارای ده حدیث تنظیم نموده است.
در برخی نسخهها این احادیث به صورت تحت اللفظی و با عناوین «حدیث - ترجمه» به فارسی ترجمه شده است.
عنوان برخی ابواب آن چنین است: ۱ - فی فضیلة العلماء؛ ۲ - فی فضیلة البسملة؛ ۳ - فی فضیلة الدرود؛ ۱۰ - فی فضیلة صلاة الخمس؛ ۲۰ - فی فضیلة الدعاء؛ ۳۰ - فی حق الوالدین؛ ۴۰ - فی فضیلة الصبر.
[الذریعه: ۴۰۸/۱ با عنوان الأربعون باباً و ۲۷۵/۱۸؛ التراث العربی: ۱۴۷/۱]
آغازمتن ۱: الحمد للّٰهرب العالمین و العاقبة المحمود... أما بعد فإن أضعف عباد اللّٰه و أحقر خلقه... سمیته کتاب اللباب... اللباب الأول فی فضیلة العلماء الباب
الثانیفی فضیلة لا إله إلا اللّٰه.
آغازمتن ۲: الحمد للّٰهرب العالمین فاعلم ایقظک اللّٰه لإصلاح عیوب نفسک و جعل یومک خیراً من أمسک... أما بعد إن أسباب هذا الکتاب للأخبار و بناؤه علی اربعین بابا فی کل باب عشرة أحادیث... الباب الأول فی فضیلة العلماء قال النبی صلی الله علیه و آله لابن مسعود: یابن مسعودجلوسک فی حلقة العلماء.
آغاز ترجمه: حمد بی حد و ثنای بی عد مر خدائی را جل جلاله و عم نواله که عَلَم عِلْم.
انجام: قال علیه السلام نوم العالم خیر من عبادة الجاهل.
نسخهها:
۱/۱۳۹۹۱. قم، مرعشی: ۴۶۷۶، آغاز: برابر آغاز متن ۲، نسخ معرب، محمد سعید بن پیران حسینی، ۱۰۷۴ ق، ۶۹ برگ [فهرست مرعشی: ۲۶۲/۱۲].
۲/۱۳۹۹۲. قم، مرعشی: ۹۵۹۵، آغاز: برابر آغاز ترجمه، نسخ، بدون نام کاتب، ۲۰ شعبان ۱۰۳۲ ق، ۶۴ برگ [فهرست مرعشی: ۳۲۸/۲۴].
۳/۱۳۹۹۳. تهران، دانشگاه تهران: ۱۰۰۳۹، عنوان معرفی: کتاب الأخبار، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۲ ق، رسالۀ دوم مجموعه، ۱۷۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۵۳۱/۱۷].
۴/۱۳۹۹۴. قم، دار الحدیث: ۹۷، آغاز: برابر آغاز متن ۲، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۲۸ ق، رسالۀ سوم مجموعه، ۱۹ برگ، ۱۴ سطر [فهرست دار الحدیث].
۵/۱۳۹۹۵. تهران، سپهسالار: ۵۹۷۳، یک حدیث از آخر افتادگی دارد، آغاز: برابر آغاز ترجمه، نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، رسالۀ سوم مجموعه، «۱۱۵ پ - ۱۷۸ پ» ۶۴ برگ [فهرست سپهسالار: ۶۶۹/۵].
۶/۱۳۹۹۶. قم، مرکز احیاء میراث اسلامی: ۲۲۸۶، آغاز: برابر آغاز متن ۲، انجام: برابر نمونه، نسخ، بدون نام کاتب، ۱۲۶۲ ق به جهت ملا عبد الرزاق، رسالۀ اول مجموعه، «۱ پ - ۴۰ ر» ۴۰ برگ، ۱۱ سطر، ۱۲ * ۱۷/۵ [فهرست مرکز احیاء: ۶ /مخطوط].
۷/۱۳۹۹۷. قم، مرعشی: ۹۴۹۳، افتادگی دارد، آغاز: برابر آغاز متن ۲، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، درآغاز این نسخه فهرست ابواب و سرآغازی
در سه سطر افزوده شده و بعضی احادیث از پارهای ابواب افتاده است، رسالۀ اول مجموعه، «۳ ر - ۱۲ پ» ۱۰ برگ [فهرست مرعشی: ۲۴۹/۲۴].
۸/۱۳۹۹۸. قم، گلپایگانی: ۷۷۱۰/۳۹/۹۰، آغاز: برابر آغاز متن ۱، نسخ، میر محمد شفیعی حسینی، یکشنبه ۸ محرم ۱۲۵۵ ق، در حاشیه تصحیح شده و نسخه بدلها ذکر شده است، رسالۀ اول مجموعه، ۱۹ برگ، ۱۷ سطر [فهرست گلپایگانی، جدید].
۹/۱۳۹۹۹. تهران، مجلس شورای اسلامی: مجموعه طباطبایی ۵۱۷، آغاز: برابر نمونۀ عربی، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ اول مجموعه، ۱۵ برگ [فهرست مجلس: ۲۳۳/۲۲].
۱۰/۱۴۰۰۰. تهران، مجلس شورای اسلامی: ۷۶۶۲، آغاز: برابر آغاز ترجمه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ چهارم مجموعه، «ص ۱۱۱-۱۶۷» ۲۹ برگ [فهرست مجلس: ۱۵۸/۲۶].
۱۱/۱۴۰۰۱. تهران، دانشگاه تهران: ۲۳۹۸، آغاز: حمد بی حد و مدح بی عدم خدای را.. که علم علما را به اوج سما، نسخ و نستعلیق، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ دوم مجموعه، «۶۱-۱۱۵» ۵۵ برگ [فهرست دانشگاه تهران: ۹۹۹/۹].
۱۲/۱۴۰۰۲. تهران، ملک: ۴۲۷۵، آغاز: برابر آغاز ترجمه، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ سیام مجموعه، «۱۶۲ پ» ۱ برگ [فهرست ملک: ۳۲۸/۷].
۱۳/۱۴۰۰۳. تهران، ملک: ۴۳۷۹، بدون نام کاتب، بدون تاریخ کتابت، رسالۀ یازدهم مجموعه، «۶۵ پ - ۱۲۷ ر» ۶۳ برگ [فهرست ملک: ۳۷۱/۷].