أسرار البراعة و أنوار الفصاحة مختصر شرح ابن میثم
ج ۲، ص ۲۶۷–۲۶۸، ش ۷۰۸
فهرستگان نسخههای خطی حدیث و علوم حدیث شیعه
ج ۲، ص ۲۶۷–۲۶۸، ش ۷۰۸
۷۰۸. أسرار البراعة و أنوار الفصاحة (مختصر شرح ابن میثم)
(عربی و فارسی)
از: علی بن حسن بن نظامالدین گیلانی مریدانی، حکیم الملک نظامالدین (قرن ۱۱ ق)
شرح مفصلی است بر نهج البلاغة، شارح ابتدا مقدمهای مفصل در چهار «نهج» - مباحث دلالات، محسنات بدیعیه، خطابه و امامت - آورده و اساس شرح خود را شرح ابن میثم قرار داده و به همین دلیل حقیقت شرح وی تلخیص شرح ابن میثم قلمداد شده است.
شارح پس از آوردن مقداری از متن و ترجمۀ تحت اللفظی آن، به شرح مفصل آن با استفاده از شرح ابن میثم و شرح ابن أبی الحدید پرداخته و به توضیح لغات و آیات و امثال و اخباری که امام علیه السلام در کلام خود به آنها اشاره کردهاند، کوشیده است. تألیف این کتاب در محرم ۱۰۳۶ ق به پایان رسیده؛ ولی در ذریعه تألیف آن را در روز دوشنبه ۴ ربیع الاول ۱۰۵۳ دانسته است.
[الذریعه: ۴۳۶/۲ و ۱۳۶/۱۴ و ۱۴۹؛ کشف الحجب و الأستار: ۶۹]
آغاز: الحمد للّٰهالذی دل علی ذاته بذاته و جل عن مغایرة صفاته و تنزه عن مجانسة مخلوقاته.
آغاز (۲) : الحمد للّٰهما أحمد حمده و ما أعدل عدله.
نسخهها:
۱/۴۰۸۷. تهران، دانشگاه تهران: ۱۶۸، آغاز: برابر نمونه، نسخ و نستعلیق، محمد جعفر بن محراب هروی، ۱۳ رجب ۱۰۳۴ ق، قندهار، ۲۴۴ برگ [فهرست دانشگاه تهران:
۴/۲].
۲/۴۰۸۸. قم، گلپایگانی: ۶۶۳۴/۳۴/۴، آغاز: برابر نمونه، نسخ و نستعلیق، محمد بن حاجی محمود لاری، اوایل دهۀ دوم شعبان ۱۰۶۰ ق، حیدر آباد، در حاشیه تصحیح دارد و در پایان سه صفحه اختتامیه از مؤلف دارد، ۲۱۷ برگ، ۳۰ سطر [فهرست گلپایگانی، رایانهای؛ فهرست گلپایگانی، جدید].
۳/۴۰۸۹. مشهد، آستان قدس رضوی: ۹۴۸۶، از «کلام له علیه السلام عند دفن سیدة النساء» تا پایان نهج البلاغه، آغاز: برابر نمونه ۲، نسخ و نستعلیق، عبدالحسین بن محمد بن حمید بحرانی، ۸ ذی حجه ۱۰۷۵ ق، ۳۳۲ برگ [فهرست آستان قدس: ۹۴/۱۴].
۴/۴۰۹۰. تهران، ملک: ۱۳۴۳، عنوان معرفی: أنوار الفصاحة و أسرار البلاغة (البراعة) فیشرح نهج البلاغة، آغاز: برابر نمونه، متن نسخ معرب و شرح نستعلیق، بدون نام کاتب، قرن ۱۱ ق، تصحیح شده، با ترجمۀ فارسی، ۶۴۴ برگ، سابقه: کتابخانۀ مرکز احیاء: عکس ۹۷۹ (شامل جلد اول، ۷۵۴ ص) و عکس ۹۹۰ (شامل جلد دوم و سوم، ۵۳۴ صفحه) [فهرست ملک: ۵۴/۱؛ فهرست عکسی مرکز احیاء: ۲۲۲/۳ و ۲۳۳].
۵/۴۰۹۱. مشهد، آستان قدس رضوی: ۱۷۸۱۱، از ابتدا تا کلمۀ «أیها الناس لا تستوحشوا فی الطریق»، آغاز: برابر نمونه، نسخ، میرزا بن محمد حسین کاتب اصطهباناتی، ۱۲۰۷ ق، ۲۲۵ برگ [فهرست آستان قدس: ۹۲/۱۴].
۶/۴۰۹۲. تهران، دانشکده حقوق: ۲۵۳ - ج، آغاز: برابر نمونه، نسخ، ترجمه نستعلیق، محمد رضا بن أبی طالب طباطبایی اردستانی، ۱۲ محرم ۱۲۶۷ ق، ۱۹۳ برگ [فهرست حقوق تهران: ۲۴۴].