tazkere-ye xayr-ol bayān
سیستانی، شاه حسین بن غیاث الدین محمود، ۹۷۸ق ۱۱ قمری
sīstānī, šāh hoseyn ebn-e qīyās-od-dīn mahmūd (1571-17c)
اهدا به: شاه عباس صفوی (۹۹۵-۱۰۳۷ق)
تاریخ تألیف: ۱۰۱۶ تمام کرده و کامل کرده در ۱۰۳۵-۱۰۳۶ق
تذکره عمومی است، دارای یک «مقدمه»، دو «فصل» و «خاتمه» و «ختم الخاتمه»: مقدمه در تاریخ پیغمبر اسلام و احوال دوازده امام و تاریخ صفویه؛ فصل ۱. ذکر شعرای قدیم؛ فصل ۲. احوال شعرای جدید، دارای چهار «اصل»؛ خاتمه در تراجم شعرای درباری؛ ختم خاتمه در ذکر علماء. در ختم خاتمه جمعی از دانشمندان را که شعر نیز میسرودهاند یاد میکند و در پایان، رساله ظفرنامه بزرگمهر را به فارسی آورده است.
آغاز: بسمله شکر توفیق شکر گزاری حمد یکتائی است که تشنگان بادیه اعتقاد اسیر خصمه آب حیات معرفت رسانیده ... (پس از چند صفحه دیباچه) و بعد این تذکره مشتمل است بر مقدمه و هر دو فصل و خاتمه.
انجام: به جز نیکی چونام کس نبردم ×× از آن خیر البیانش نام کردم / به تاریخی که اتمامش دل آسود ×× که از هجرت هزار و شانزده بود / بحمدالله که این کلک سبک سیر ×× رقم پرداز شد برتم بالخیر
[تاریخ تذکرههای فارسی ۶۰۵/۱؛ دنا ۱۰۶۵/۲]
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۲۹۳-ف
نسخه اصل: موزه بریتانیا Or. ۳۳۹۷؛ خط: نستعلیق، کا: محمد میرک بن خواجه میر فراهی، تا: ۲۰ ربیع الاول ۱۰۴۱ق؛ ۴۸۱ص، ۱۹ سطر، اندازه: ۲۶/۵×۳۴/۵سم [فیلمها ف: ۱-۸۰]
مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۲۱۴۲۰ عکسی
نسخه اصل: همان نسخه اصل بالا [ف: ۳-۱۳۰۱]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۲۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: ملا ابوالقاسم بن مولا مهرعلی، تا: ۱۰۸۷ق، کاتب حافظ آستانه امام زاده ساکن عباس آباد گنجه بوده؛ دارای یک سرلوح بزرگ، مجدول مذهب، در حواشی برخی از صفحات نسخه اصلاحاتی است ظاهرا به خط مؤلف؛ مهر: کتابخانه آقای فخرالدین نصیری؛ ضمیمهای دارد جداگانه به صورت دفتری خشتی ۲۰×۳۰ که شامل فهرست الفبایی اسامی شعراء است به کوشش آقای نصیری؛ کاغذ: سمرقندی شکری، جلد: گالینگور سرمهای عطف میشن مشکی، ۳۷۵گ، ۳۱ سطر، اندازه: ۲۴×۳۶سم [ف: ۳-۵۳۹]
۳. شیراز؛ شاهچراغ؛ شماره نسخه: ۲۴۳۱
انجام: برابر
خط: نستعلیق شکسته، کا: محمد رضا بن مرحوم خواجه عبدالرحیم کازرونی، تا: یکشنبه ۱۷ ذیقعده ۱۲۷۰ق؛ افتادگی: آغاز؛ ۳۰۲گ، اندازه: ۱۹×۳۰/۵سم [ف: ۳-۱۸]
۴. اصفهان؛ صدر هاشمی؛ شماره نسخه: ۱
بیکا، بیتا [ نشریه: ۲-۱۸۲]
۵. اهواز؛ دانشگاه اهواز؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا [ میراث اسلامی: ۵-۵۸۹]
● تذکره در ستایش میر سید محمد / تراجم / فارسی
tazkere dar setāyeš-e mīr seyyed mohammad
تاریخ تألیف: ۱۲۷۴ق
تذکرهای است در شرح حال و اشعار شعرایی که در ستایش میر سید محمد امام جمعه اصفهان فرزند حاج میرزا حسن (فوت ۱۰ شعبان ۱۲۹۱) سرودهاند. بیتی از تذکره: جشن فریدون آبتین بود امروز××اول نوروز ماه و پنجم شعبان.
تهران؛ رجائی زفرهای، محمد حسن؛ شماره نسخه: بدون شماره
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ افتادگی: آغاز و انجام [میراث اسلامی: ۱۰-۷۵۳]
● تذکره در مناقب شاه نعمة الله ولی / تراجم / فارسی
tazkere dar manāqeb-e šāh ne‘mat-ol-lāh-e valī
طبیب کرمانی، عبدالرزاق بن عبدالکریم، ق ۱۰ قمری
tabīb-e kermānī, ‘abd-or-razzāq ebn-e ‘abd-ol-karīm (-16c)
تاریخ تألیف: یکشنبه ۲۰ جمادی الثانی ۱۰۸۷ق؛ محل تألیف: سانیج یزد
رسالهای دارای یک «شجره» و پنج «اصل»: شجره در سلسله نسب نعمت الله ولی؛ اصل ۱. مولد و منشاء و شمایل و خصایل وی؛ ۲. ایام استفاده و سلوک و استرشاد و سلسله خرقه واراده؛ ۳. تکمیل و ارشاد و ذکر بعضی از مشاهیر اصحاب خلافت و واصلین؛ ۴. تصانیف رسائل و فوائد ...؛ ۵. کرامات و حالات و تعداد بعضی از اولاد او.
آغاز: بسمله تحمید بی حد و تمجید بی عد و عدد که طریق سالکان مسالک طریقت و سبیل مالکان
انجام: رفتیم ولی بنور ایمان رفتیم الحمدلله ... من بعد ذلک غفرانا لکاتبه
چاپ: به کوشش ژان اوبن فرانسوی، در انستیتو ایران و فرانسه، ۱۳۳۵ شمسی
[دنا ۱۰۶۵/۲؛ فهرستواره منزوی ۲۰۶۹/۳]
۱. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۴۹۲/۲۳
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۰؛ کاغذ: ترمه سمرقندی، جلد: