فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۷، ص ۸۳۹

۸۳۹ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۷
رویه میشن، ۶۲ص (۱۲۸-۱۸۹هامش)، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۲/۲×۲۰/۷سم [ف: ۵-۴۲] ۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۷۲ بی‌کا، تا: یک‌شنبه ۲۰ جمادی الثانی ۱۰۸۷ق؛ در اصل نسخه فهرست ۸۶ رساله پس از تذکره یا مناقب آمده است؛ کاغذ: سفید، جلد: تیماج مشکی، ۳۳ سطر (۹×۲۰)، اندازه: ۱۳×۲۴سم [سنا: ف: ۱-۲۰۸] ۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۹۲۵/۲ گزیده آن است؛ خط: نستعلیق، کا: علی اکبر بن محمد علی کرمانی، تا: جمعه ۲۹ ذیقعده ۱۲۳۸ق، جا: روستای مطرح؛ کاغذ: فرنگی کبود، جلد: تیماج، ۱۹ سطر (۷×۱۸)، اندازه: ۱۲×۲۰سم [ف: ۱۶-۱۵۶] ۴. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۰۱۱۹/۱ خط: نسخ ریز، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی الاصل همدانی المسکن، تا: ۱۲۶۴ق؛ فهرست رسائل شاه نعمت الله در آغاز؛ تملک: خانلر میرزا احتشام الدوله و یادداشت‌های وی در آغاز نسخه همراه با مهر او؛ جلد: گالینگور مشکی، ۳۵ص (۳ - ۳۷)، ۲۹ سطر، اندازه: ۱۹/۵×۳۲سم [ف: ۳۲-۱۴۸] ۵. مشهد؛ الهیات؛ شماره نسخه: ۴۰/۱ عکسی آغاز و انجام: برابر نسخه اصل: آستان قدس ۵۳۰ (۵۷۷۰) [این رساله در فهرست آستان قدس با عنوان «رسائل» آمده و رساله‌های آن تفکیک نشده]؛ خط: نسخ، کا: عباس بن حاجی محمد شیرازی همدانی، تا: سه‌شنبه ۲۲ ربیع الثانی ۱۲۶۴ق، جا: همدان؛ جلد: گالینگور مشکی، ۱۸گ (۱-۱۸)، ۲۹سطر، اندازه: ۲۸/۵×۴۰سم [ف: ۳-۱۳۰۲] ۶. تهران؛ نوربخش؛ شماره نسخه: ۱۸/۳ آغاز و انجام: برابر بی‌کا، تا: پنج‌شنبه ۲۲ رمضان ۱۳۵۰ق، جا: مشهد؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، ۸۳ص (۳۰-۱۱۲)، اندازه: ۱۷/۵×۲۱/۵سم [ف: ۱-۲۱] ● تذکره دزفول / تراجم / فارسی tazkere-ye dezfūl طبیب دزفولی، علی بن مرتضی، ق۱۲ قمری tabīb-e dezfūlī, ‘alī ebn-e morteza (- 18c) تاریخ و تذکره شهر دزفول است، کتابی است در نوع خود لطیف دارای آیات و احادیث در مواعظ و نصایح؛ در یک «مقدمه»، سه «باب» و یک «خاتمه»: مقدمه: در ترغیب و ترهیب از کافران؛ باب ۱. بیان حال سکنه دزفول در ایام سابق؛ باب ۲. ظهور مفاسد در خلق مردم دزفول؛ باب ۳. بیان سبب چشیدن مردم شراب تلخ و شور را. (سید محمود مرعشی) آغاز: الحمد لله الذی جعل الشکر سبباً لدوام النعم و صیر الکفران موجباً لانزال النقم و الصلاة و السلام علی محمد و آله الذین بهم رفع عنا العذاب و السقم، أما بعد ... غرض از ایراد این رساله اظهار سر آمد احوال پر اختلال قاطبه سکنه بلده دزفول است. انجام: پس معلوم می‌شود که در هر عصری از این اعصار قحط و غلا و تعب و عبا و مفاسد و شرور خوف و ناامنی بوده است. [دنا ۱۰۶۵/۲ با دو عنوان و نام دو مؤلف آمده ولی هر دو یکی است] قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۰۰۳/۳ و ۲۵۱عکسی آغاز و انجام: برابر خط: نسخ، کا: علی محمد بن حسین، ابن العلم دزفولی، تا: ۱۶ شوال ۱۳۵۸ق، به دستور آیت الله مرعشی نجفی استنساخ گردیده؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج مشکی، ۴۸گ، (۹۱پ-۱۳۸پ)، ۱۴ سطر (۱۲×۱۶/۵)، اندازه: ۱۸×۲۲/۵سم [ف: ۳۳-۱۶] و [عکسی ف: ۱-۲۲۷] ● تذکره دلگشا / تراجم / فارسی tazkere-ye delgošā بسمل شیرازی، علی اکبر بن علی، ۱۱۸۷-۱۲۶۳ قمری besmel-e šīrāzī, ‘alī akbar ebn-e ‘alī (1774-1847) اهدا به: شاهزاده حسینعلی میرزا تاریخ تألیف: در بین سال‌های ۱۲۳۷ تا ۱۲۴۰ق تذکره‌ای است در شرح حال و تراجم احوال بعضی از فصحا و شعرا معاصر زمان مؤلف و نمونه‌ای از اشعار منتخب آنان به ترتیب حروف تهجی از حروف اول القاب و عناوین آنان. نویسنده می‌گوید: به زمان من شعراء و ادبای بزرگی زیست می‌کنند که چون صاحب کتابی از آثار خود نیستند بیم آن می‌رفت که پس از مرگ آنان آثار آنان نیز با خود آنها نابود شود لذا همواره دغدغه تدوین تذکره‌ای در ذهنم مرا ناراحت می‌کرد و در پی فرصتی بودم که این تذکره را بپردازم تا آنکه به خدمت شاهزاده حسینعلی میرزا رسیدم او مرا بر آن داشت که این کتاب را بنویسم. در یک «گلزار» و ۲ «بوستان» و یک «خاتمه» و یک «لاحقه»: گلزار در چند «گلبن»: گلبن ۱) بعضی احوال شیراز، ۲) برخی از بقاع، مسجدها، مدرسه‌ها و ساختمان‌های نامور شیراز، ۳) برخی از ساختمان‌های عالیه و باغ‌ها، ۴) احوال خیر مآل اشرف والا؛ بوستان ۱. احوال و سروده‌های شاهنشاه صاحبقران و شهزادگان و امیران؛ ۲. سرایندگان همروزگار از هر دیار به ترتیب الفبائی؛ خاتمه احوال و اشعار نگارنده. مؤلف شرح مبسوطی از حالات استاد سخن شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی و خواجه محمد شمس الدین حافظ شیرازی با نمونه‌هایی از اشعار آنان در آغاز تذکره دلگشا جهت زینت و تبرک آورده است. آغاز: این روضه دلگشاست باغی زجنان ×× از فضل خدای اکبر ایمن زخزان / هر صفحه اوست غیرت عارض خود×× هر سطری از اوست رشک زلف غلمان انجام: امید که از چشم زخم حوادث محفوظ و اختر طالع
۸۳۹

گزارش اشکال یا پیشنهاد