وابسته به: خلاصة الحساب شیخ بهائی، محمد بن حسین (۹۵۳-۱۰۳۰)
به نام: ناصرالدین شاه و برای بهمن میرزا
تاریخ تألیف: ۲۹ رمضان ۱۲۷۵ق
در یک «مقدمه» و ده «باب» در ترجمه و تفسیر خلاصة الحساب بهائی.
آغاز: ستایش یزدان را که انسان را بدانسان آفرید که صورتها به تحقیق و تقریب باز شناسد
انجام: از سال یک هزار و دویست و هفتاد و پنج هجری بذکر الصلوة علی النبی و آله.
[فهرستواره منزوی ۲۶۲۲/۴]
۱- تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۴۷۲۹/۱
در فهرست به نام: فائدة کلیة = حاشیة خلاصة الحساب؛ خط: نستعلیق تحریری، کاتب = مؤلف، تا: ۱۲۷۹ق؛ ۲گ (۱پ- ۲ر) [مختصر ف: ۵۷۶]
۲- تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۶۴۳۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: عبدالله مصلح آبادی فراهانی، تا: شنبه ۱۸ رجب ۱۱۷۶ق، به دستور حاجی محمد ولی میرزا؛ تملک: بهاء الدوله در ۱۲۸۰؛ کاغذ: فرنگی، جلد: تیماج حنایی، ۹۰گ، ۱۷ سطر (۱۱×۱۹)، قطع: ربعی، اندازه: ۱۷×۲۱سم [ف: ۱۶-۲۶۶]
تحفة البهادر ← نوادر الادوار لخزانة نور الانور
● التحفة البهية = مقالید الحساب / ریاضیات / عربی
tuḥfat-ul bahīyya = maqālīd-ul ḥisāb
شیروانی تبریزی، شریف بن رضا، ق۱۳ قمری
šīrvānī tabrīzī, šarīf ebn-e rezā (-19c)
کتابی است مشتمل بر چهار عمل اصلی حساب و برخی از اعمال جبر، که برای فرزند خود در یک «مقدمه» و ده «باب» نوشته است: عناوین عمده: المقدمة ففی رسم العلم و موضوعه و نهایته؛ باب ۱. بیان حساب الصحاح من الجمع و التفریق و التضعیف و التنصیف و الضرب و القسمة و التجذیر و نبیها فی ثمانیة فصول؛ باب ۲. حساب الکسور و فیه ثلاث مقدمات ... فی استخراج المجهولات بالاربعة المتناسبة ... فی استخراج المجهولات بحساب الخطاین؛ باب ۵. استخراج المجهولات بعمل العکس؛ باب ۶. استخراج المجهولات بطریق الجبر و المقابلة و یتم بیانه فی فصلین ... فی مشاهیر ما انتهت افکار الحکماء من الجبریات ... فی بیان عدة من کلیات قواعد هذا الفن ... فی عدة من غوامض مسائل یستمد بها فی استخراج المجهولات ... و فیه مقدمة و ثلث فصول المقدمة ففی بیان ما يتوقف معرفة المساحة عليه ... في اوزان الاراضی الاجراء القنوات.
آغاز: بسمله الحمدلله كما هو اهله ومستحقه والصلوة على محمد وآله كما هی حقه وبعد فهذه تحفة بهية وضعتها فی البلد السنية مشهد سيدنا الرضا لقرة عينى الرضا ... تستأهل ان تلقب بمقاليد الحساب لاحتوائها فرائد هذا الباب ... و رتبتها على مقدمه و عشره ابواب ...
[طبقات اعلام الشیعه، قرن ۱۳: ص ۶۱۷؛ الذریعه ۴۲۳/۳]
۱- تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۳۵۷۲/۱
آغاز: برابر؛ انجام: و هو الزمان المجهول المسئول عنه فحاصل النسبه سته ساعات و ثمانیه دقائق تقریبا.
مباحث ۸ باب از ابواب کتاب را در بر دارد: ۱. بیان حساب صحاح، ۲. حساب کسر، ۳. استخراج مجهولات با نسبت چهار، ۴. استخراج مجهولات به حساب خطائین، ۵. استخراج مجهولات با عمل عکس، ۶. استخراج مجهولات به طریق جبر و مقابله، ۷. بیان عدهای از کلیات قواعد فن، ۸. پارهای از مسائل پیچیده؛ خط: نسخ و نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: مقوایی عطف پارچهای، ۴۶گ (۱پ-۴۶)، ۱۶و۲۱ سطر (۹×۱۵)، اندازه: ۱۵×۲۲سم [ف: ۱۶-۱۳۰]
۲- مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۸۳۱/۲
آغاز: برابر؛ انجام: و هی مقدار عمق البئر هذا ما اردنا ایراده بعون الله و حسن توفیقه.
خط: نستعلیق تحریری، کا: علی بن رضا، تا: رمضان ۱۲۵۴ق؛ ضمیمه منظومه عربی مشتمل بر ۲۰ بیت در تعبیر خواب منقول از امیر مؤمنان (ع) مطلع منظومه: «روی الامام الصادق الامينا ×× هی الامام الانزع البطینا»؛ واقف: حاج آقا محمد ایرانی مجرد، بهمن ۱۳۵۰؛ کاغذ: شکری فرنگی، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۱۸-۱۱۰]
۳- مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۸۳۱/۲
آغاز: برابر؛ انجام: و هی مقدار عمق البئر هذا آخر ما اردنا ایراده بعون الله و حسن توفیقه.
خط: نستعلیق تحریری، کا: علی بن رضا، تا: رمضان ۱۲۵۴ق؛ ملحق: قصیده عربی به خط نسخ مشتمل بر ۲۰ بیت در تعبیر خواب مروی از امیر مؤمنان ع مطلع قصیده: «روی الامام الصادق الامینا» و هم قطعه شعر عربی شامل ۶ بیت، مطلع: «عینی بغیر جمالكم لاتنظر»؛ واقف: حاج آقا محمد ایرانی مجرد؛ کاغذ: شکری فرنگی، جلد: تیماج مشکی، اندازه: ۱۵/۵×۲۱سم [ف: ۱۸-۱۲۴]
۴- قم؛ طبسی؛ شماره نسخه: ۳۶۸/۹
آغاز: برابر؛ انجام: وهی مقدار عمق البئر هذا آخرما اردنا ایراده بعون الله وحسن توفیقه ...
خط: نستعلیق، کا: محمود بن عبدالعظیم کرکانی، تا: جمعه ۲۴ شعبان ۱۲۵۸ق، جا: بروجرد؛ مصحح، محشی با حواشی «منه»، از روی نسخهای که به خط مؤلف بوده استنساخ شده و مؤلف نسخه