آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۲۶۰ق؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج نیلی، ۴گ، ۱۳ سطر، اندازه: ۱۲/۵×۱۹/۵سم [ف: ۲-۴۸۷]
۳. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: ۲۱۵/۲
آغاز و انجام: برابر
بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوهای، ۳گ (۵۳پ-۵۵ر)، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۶×۲۵سم [ف: ۱-۱۶۶]
● تجوید / تجوید / فارسی
tajvīd
یک عنوان باب «در بیان مخارج حروف» و «الفصل فی بیان مخارج الحروف» به عربی دارد با دو تصویر برای مخارج حروف.
آغاز: بسمله حمدله و صلاة. بدانکه این تجویدی است مختصر در بیان اظهار و ادغام و اخفا و قلب و بعضی از احوال را و مد که قاریان را ناچار است
انجام: اما به باء و میم لب برهم نهاده میشود و به فاء و واو اندکی گشاده میشود. والله اعلم بالصواب.
همانند:
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۳۱۰۶/۱۰
آغاز و انجام: برابر؛ الفصل الثانی فی بیان مخارج الحروف ... حتى تتبين كيفية ما ذكر والله اعلم بالصواب. (تمت فی ۱۰۷۷) (نمقه ... محمد امین زرگر تذكرة لحضرة مولینا سراج الانامی مولانا محمد قاسم ... فی شهور سبع و سبعین فوق الالف ...)
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۰۷۷ق؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج قهوهای، ۶گ (۱۵۷پ-۱۶۲ر)، ۱۷ سطر (۵×۱۴)، اندازه: ۱۰×۱۹سم [ف: ۱۱-۲۰۶۰]
۲. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۶۹۰/۵-۴/۱۶۰
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، بیتا؛ ۵گ، ۹ سطر [ف: ۴-۲۰۸۶]
۳. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۱۵۷۴/۲
آغاز: حمدله ... اما بعد این حروف تجویدی است مختصر در بیان مخارج حروف و اظهار و ادغام و قلب و اخفا و بعضی از احوال تفخیم و ترقیق را و حروف مد و به سبب کشیدن مد که قاری؛
انجام: لكل امام حرف رمز لخصلا والله اعلم بالصواب. « ا» نافع، «د» ابن کثیر، «ح» ابوعمر، «ب» قالون ... «ع» روح، «ش» خلف و ادریس.
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ جلد: تیماج قهوهای، ۲گ، ۳۳ سطر، اندازه: ۱۱×۲۰سم [ف: ۱-۳۲۵]
● التجويد = الوجيزة في التجويد / تجوید / عربی
at-tajwīd = al-wajīza fi-t tajwīd
رسالهای مختصر در قواعد تجوید و قرائت قرآن که در آن از شیخ محقق جزری و امام سمرقندی یاد کرده است؛ در نه «فصل» و یک «خاتمه»: فصل ۱. ذکر الأئمة و أسانيدهم و رواتهم؛ ۲. الاستعاذة؛ ۳. أحكام البسملة؛ ۴. مخارج الحروف؛ ۵. الوقف على أواخر الكلم؛ ۶. المد و احكامه؛ ۷. احكام النون الساكنة و التنوين؛ ۸. التفخيم و الترقيق؛ ۹. أحكام الادغام و الاظهار؛ الخاتمة: فيما يتعلق برسم الخط. استاد سید محمد باقر حجتی معتقد است که بایستی مؤلف این اثر از دانشمندان شیعی قرن ۱۱ق یا پیش از آن بوده باشد.
آغاز: بسمله سبحان من عجز الحامدون عن حق حمده ... و بعد فهذه وجيزة جمعت فيها ماالتقطته من كتب الماهرين و استخرجته من تحقيقات المجودين ممن اعتمد على مقاله و اركن الى تحقيق اقواله و ذلك من القواعد التى لايستغنى من معرفة معظمها القارى و لا يتيسر بدونها حق التلاوة للعارى و بنيتها على عدة فصول و خاتمة ...
انجام: و لفظة ابنت عمران في التحريم بالتاء فى جميع المصاحف. و الله اعلم بالصواب و اليه المرجع و المآب
همانند:
۱. مشهد؛ گوهرشاد؛ شماره نسخه: ۸۱۰/۱
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: وسط؛ مصحح، در پشت صفحه اول مکتوب امام حسن عسگری (ع) به علی بن حسین بن بابویه قمی؛ مهر: حاج سید سعید؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۳گ (۱-۱۳)، ۱۹ سطر (۱۰/۵×۱۵)، اندازه: ۱۵×۲۰سم [ف: ۳-۱۰۹۸]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۷۳۴۳/۶
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، کا: وجیه الدین بن اسماعیل بن عباس معلم شهرستانی، تا: ۲۴ محرم ۱۰۰۲ق؛ جلد: تیماج مشکی عطف تیماج قهوهای، ۱۲گ (۷۴پ-۸۵ر)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۴×۲۰سم [ف: ۱۹-۱۴۲]
۳. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۸۳۹/۷
آغاز: برابر؛ انجام: أما المطبقه ... و لحق بهذا الصفات العرضى صفت الاستطال و هي حرف الضاد لاستطالته في المخرج
این نسخه تا بخشی از فصل رابع را شامل است و بقیه افتاده؛ خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۰۲۳ق، جا: اصفهان؛ افتادگی: انجام؛ مصحح، محشی؛ کاغذ: شرقی، ۵گ (۱۰۹پ-۱۱۳پ)، ۱۷-۲۱ سطر، اندازه: ۹×۱۶سم [ف: ۳۵-۱۵۹]
● تجوید / تجوید / فارسی
tajvīd
دارای دوازده «باب»: ۱. سکته؛ ۲. وقف لازم؛ ۳. وقف غفران؛ ۴. ادغام؛ ۵. غنه؛ ۶. ...؛ ۷. اخفاء؛ ۸ اظهار؛ ۹. مد؛ ۱۰. تفخیم؛ ۱۱. توفیق؛ ۱۲. بوف. در این رساله هر یک از دوازده مراتب مفصل