rāyenī kermānī, abū-tāleb ebn-e ‘abd-ol-lāh (-19c)
رساله مختصری است در مباحث علم قرائت دارای یک «مقدمه» در فضیلت قرآن و شش «فصل» و یک «خاتمه»: ۱. دانستن نام دندانها؛ ۲. مخارج حروف؛ ۳. مد و قصر؛ ۴. وقف؛ ۵. احکام نون ساکنه و تنوین؛ ۶. احکام الرآآت؛ خاتمه در لحن.
آغاز: بسمله حمدله و صلی الله علی محمد و آله الطاهرین و لعنته الله علی اعدائهم اجمعین الی یوم الدین ابدالآبدین و بعد چنین گوید حقیر ... که چون بعضی از مخادیم کرام خواهش نمودند
انجام: و قرائت میکنند بزبان تنها نه بدل ربنا لاتواخذنا ان نسینا او اخطانا و لا تعاملنا باعمالنا و اغفرنا ما اسلفنا و اعصمنا فیما استقبلنا انک علی کل شی قدیر
۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۵۹۴۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ خوانا، بیکا، تا: ۱۲۷۵ق؛ واگذاری بنیاد مستضعفان تهران در شهریور ۱۳۴۷؛ کاغذ: نخودی فرنگی، جلد: تیماج تریاکی، ۱۱گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۰/۸×۱۷/۲سم [ف: ۲۳-۳۴]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۲۹۳۶۰
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ جلی خوش، بیکا، تا: ۱۲۷۵ق؛ کاغذ: نخودی آبی، جلد: تیماج، ۱۴ سطر (۶/۷×۱۳)، اندازه: ۱۱×۱۸/۳سم [رایانه]
● تجوید / تجوید
tajvīd
سبزواری، زین العابدین بن محمد علی، ق۱۳ قمری
sabzevārī, zayn-ol-‘ābedīn ebn-e mohammad ‘alī (-19c)
تهران؛ شهشهانی ، حسین؛ شماره نسخه: بدون شماره
بیکا، بیتا [میراث اسلامی: ۵-۵۹۶]
● تجوید / تجوید / فارسی
tajvīd
قاری اصفهانی، ابوالحسن بن رمضان، ق۱۳ قمری
qārī-ye esfahānī, ab-ol-hasan ebn-e ramezān (-19c)
رساله مختصری در تجوید قرآن کریم است که برای عامه مردم تألیف شده است، دارای چند «باب» [در برخی نسخه فصل] و یک «خاتمه»: باب المخارج، باب الصفات، باب الراء و لام جلاله، باب المد و القصر، باب الادغام، باب النون ساکنه و تنوین، باب وقفها، باب هاء کنایه، باب استعاذه، باب بسمله، خاتمه در بیان وقف. در خاتمه کتاب کلام معروف علی (ع) را آورده: «الترتیل هو تجوید الحروف و معرفة الوقوف» ابواب آن و ترتیب آن تقریباً شبیه کتاب «تحفة شاهی» است.
آغاز: الحمدلله رب العالمین و العاقبة للمتقین و الجحيم للغاوين و الصلوة والسلام على محمد خير الانبياء و المرسلين و آله خیر الاوصیاء و اصحابه خیر الاتقياء و المؤمنين اما بعد این مختصری است در معرفت بعضی از قواعد ضروریه
انجام یا کلمه مستقله باشد مثل من راق و وقف سین هم قیاس سکته است والله اعلم بالصواب
[الذريعة ۳۷۱/۳؛ فهرست استوری ص ۳۱۶؛ دنا ۸۱۰/۲ (۸ نسخه)]
۱. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۳۳۶۳-۱۷/۱۴۳
آغاز و انجام برابر
نام مؤلف به استناد نسخه گوهرشاد ج ۱۴۳۹/۳ تعیین شد؛ خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۳؛ ۴۱ گ، ۱۰ سطر، اندازه: ۹×۱۵سم [ف: ۷۳۳-۲]
۲. قم؛ مسجد اعظم؛ شماره نسخه: ۱۴۶۴/۱
آغاز: دهم سرزبان است قریب به پشت زبان و آن مخرج راست اما در تلفظ کردن؛ انجام: برابر
نام مؤلف به استناد نسخه گوهرشاد ج ۱۴۳۹/۳ تعیین شد؛ خط: نسخ، بیکا تا ۱۲۱۶ق؛ افتادگی آغاز؛ واقف میرزا حسن شریفی؛ جلد: مقوا، ۱۸گ، ۱۵ سطر اندازه ۱۱×۱۷سم [ف مخ: ۳۲۷-۱]
۳. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: ۶۲۷/۳
آغاز و انجام برابر
خط: نسخ کا محمد حسین بن محمد على الطباطبائی، تا سه شنبه ۲۸ ذیقعده ۱۲۳۳ ق؛ جلد چرم مشکی ۱۵ گ (۲۱۰ پ - ۲۲۴ ر)، اندازه: ۱۵×۲۰ سم [ مؤید: ۲-۱۳۷]
۴. مشهد؛ میبدی؛ شماره نسخه: ۱۰۹/۳
آغاز: برابر
خط: نستعلیق کا محمد ابراهیم بن رجبعلی شیرازی، تا: ۱۲۵۹ق؛ جلد تیماج مشکی بدون مقوا، ۱۶گ (۲۸ر-۴۳ر)، اندازه: ۱۶×۲۱/۵سم [ف: ۱-۱۰۱]
۵. تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۶۹۵/۱
آغاز و انجام برابر؛ این رساله تجوید از تألیف عالیجناب مقدس القاب آخو ملا ابوالحسن القاری الاصفهانی تمت.
خط: نستعلیق شکسته، کا: چراغعلی ملقب به حاجی آقا بن حاجی عبدالکریم شیرازی الاصل و المسکن، تا: ۱۹ ربیع الاول ۱۳۰۸ق؛ ۵۶ ص (۲-۵۷) [ف: ۲-۳۹]
۶. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۴۸۵۲/۱-۲۴/۱۵۲
آغاز و انجام برابر
خط: شکسته نستعلیق کا عبدالوهاب قهفرخی، بیتا؛ جلد: تیماج قهوه ای ۲۰ گ، ۱۳ سطر اندازه ۱۱×۱۷سم [ف: ۲-۷۲۸]
۷. قم؛ گلپایگانی؛ شماره نسخه: ۴۵۶۱/۴-۲۳/۸۱
آغاز: برابر؛ انجام در این دعا ثواب بسیار هست اما مختصر