خط: نستعلیق، کا: محمد نصیر فرزند ملا حسن، بالانکابی جیلانی، تا: قرن ۱۲؛ محشی؛ ۳گ (۱۵۱-۱۵۳)، ۱۲سطر، اندازه: ۶×۱۵سم [ف: ۲۹-۳۸۴]
● معميات / معما / فارسی
mo‘ammayāt
لاهیجانی، محمد باقر بن عبدالملک
lāhījānī, mohammad bāqer ebn-e ‘abd-ol-malek
شامل معماهای او و طریق استخراج آنهاست.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۸۴۱/۵۵
آغاز: بسمله الله و باللهو الاسماء الحسنى كلها لله. پوشیده نماند که این کلمات پریشان از جمله معمیات بنده قاصر محمد باقر است که اکثر به شرف ملاحظه استاد ... ملا علی اکبر ... مشرف گردیده به تکلیف بعضی اعزه بر صفحات یادگار نوشته آمده و شرحی واضح در تلو هر مصرع از مصاریع هر موزه ایراد نموده شد که جمعی از نازک طبعان ... طریق استخراج حروف اسما را به سهولت منطن (کذا؛ متفطن) گردیده ... معما به اسم واحدبر لوح دو نقطه بی امتحان نها ×× صورت نگار ماه من و مهر آسمان؛
انجام: یعنی مسمای واو لفظ توبه مسمای قاف و مسمای یا مبدل شده اسم نقی. تمام شد
خط: نسخ و نستعلیق، کا: جمال الدین محمد حسنی، تا: پنجشنبه ۱۶ رمضان ۱۱۰۷ق، جا: قندهار؛ جلد: میشن، ۴ص (۳۱۱-۳۱۴)، اندازه: ۲۲/۳×۳۴/۹سم [ف: ۲۹/۱-۹۵]
● معميات / معما / فارسی
mo‘ammayāt
اصفهانی، محمد رضا، ق۱۲ قمری
esfahānī, mohammad rezā (- 18c)
تاریخ تألیف: ۱۸ رمضان ۱۱۰۷ق
معماهایی است بیشتر در علم ریاضی با عنوان «مسأله، جواب». بخشی از این رساله در ۱۸ رمضان ۱۱۰۷ق به پایان رسیده است.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۴۹/۳
آغاز: ... با هم ضم کرده (؟) فروخت تمامت آن انارها به دو روزه نوبت فروخته شد
نسخه اصل: کتابخانه شیخ حسن شریعتی_قم؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: ۱۱۰۷-۱۱۰۸ق؛ ۱۰ص (۱۳۳-۱۴۲) [عکسی ف: ۱-۱۶۵]
● معميات = مجمع الاسماء / معما / فارسی
mo‘ammayāt = majma‘-ol asmā’
شاملو، عباسقلی بن حسن، ق۱۲ قمری
Šāmlū, ‘abbās-qolī ebn-e hasan(- 18c)
معماهای چندی است نظم شده در یک یا دو بیت با دستور حل آنها، نظم شده برای تمرین کسانیکه بخواهند در این فن کار کنند، با دیباچهای به نثر ادبی و گویا از خود شاملو نباشد.در چهل و پنج سالگی گویا در زمان شاه صفی ساخته است. یک دیباچه و سپس معماهای منظوم است به نام خدا و شاه عباس و شاه صفی و دیگران.شاملو سالها از جانب شاه صفی حاکم هرات بود و نصرآبادی از او و پدرش یاد میکند و اشعاری میآورد.
آغاز: بسمله و به نستعین. باسم الله.ای خیالت جسم جانها را روان ×× وی جلالت لا مکان دلها مکان ... بعد از گشایش معمای مجمع الاسماى توحید باری ... بر شکفته خیالات دقایق زار تحقیق غنچه این مضمون محجوب نماند که ... عباس قلی بن حسن شاملو چون از وقتی که طفل سلوکش نردبان نه پایه آحاد را طی نمود بلب بام عشرات رسیده تا این زمان که سنه سنش با خامس عشر پنجم در پنجه گیریست همواره ... نظر باز تصاویر معانی دلپذیر ... میبود و با وجود ... ملک داری و مشاغل ناگزیر مملکت مداری ... همیشه همت برین مصروف بود که اگر ... وقتی بدست آید در مصرفی صرف نماید که مصدر دقایق قلمی و مظهر لطایف شعری بوده این دو معنی دل فریب را ... بنظرها رساند بنابراین ... گاهی ... در علم نازک عمل معما ... تاملی مینمود ... ناچار ... این رساله را عجالة اختیار نموده.
[نسخههای منزوی ۲۱۹۷/۳]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۵۳-فیروز
آغاز: محجوب نماند که صاحب ذوق سخن خوش رنگ و بو عباسقلی بن حسن بن شاملو چون از وقتی که طفل سلوکش نردبان نه پایه آحاد را طی نمود به لب بام عشرات رسیده تا این زمان که سنه سنش با خامس عشره پنجم در پنجه
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ محشی با نشانهای: عبدالجواد، عبدالوهاب عفی عنه، محمد حسین شمس المعالی، میرزا مهدی، در ص ۴۸-۵۱ معميات متفرقه (با همان خط رساله) و در ص ۵۲-۵۴ معمياتی است از ملا جامی، متن نسخه جای سخن تنها ابیات معماست و حل آنها در حواشی با اجمال یاد شده است؛ کاغذ: اصفهانی، جلد: تیماج، ۲۷گ، اندازه: ۱۲×۱۹سم [ف: ۲۱-۳۲۲]
۲. اراک؛ بیات، عبدالحسین؛ شماره نسخه: ۴۰
آغاز: برابر؛ انجام: صیاد دام نازی بر هر طرف کشیده ×× تا دانه ای گرفته زو مرغ دل رمیده
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: انجام؛ دارای سرلوح کار هرات، مجدول؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: تیماج، ۲۸گ، ۷سطر، اندازه: ۱۰/۵×۱۶/۷سم [نشریه: ۶-۸۶]
۳. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۲۳۱/۱۵
بیکا، تا: قرن ۱۱، جا: اصفهان؛ مجدول؛ کاغذ: سپاهانی، جلد: تیماج، ۱۱گ(۵۳پ-۶۳پ)، ابعاد متن: ۱۷×۹، اندازه: