فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، ج ۳، ص ۶۰۰

۶۰۰ فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا) ج ۳
مثلاً در هر دو وجه در اواخر نمط هفتم (صفحات ۱۵۰ تا ۱۵۳ ترجمه چاپی) تنبیه راجع به جزئیاتی که علم به آن مانند علم به کلی است بعد از تنبیه و اشاره‌ای است که راجع است «بوجوه تغیر صفات» و حال آنکه در اصل عربی به عکس است، و نیز در هیچ یک از دو وجه مقدمه‌ای که در ابتدای طبیعیات و الهیات اصل عربی قرار دارد موجود نیست. بنابراین شاید مترجم طبیعیات و الهیات بعداً قسمت منطق را هم ترجمه کرده و آن را بعد از حذف مقدمه‌ای که در ابتدای طبیعیات آورده بوده، بر آن افزوده است و یا اینکه اصلاً کس دیگری این کار را کرده است. ناگفته نماند که نسخ وجه اول هم با یکدیگر اختلاف دارند.» نکته در اینکه در اکثر نسخه‌ها پیش از این ترجمه رساله «تبصره» ابن سهلان ساوی در منطق به فارسی آورده شده است که این موجب شده است که برخی فهرست‌نگاران به اشتباه آن رساله را جزء اول (جزء منطق) این ترجمه بدانند (ن.ک. مصنفات ابن سینا از مهدوی: ص ۳۷ و ۲۷۴). آغاز: (وجه اول): سپاس آفریدکار دو جهانرا و بخشنده عقل و روان را و درود نیکان و پیغامبران را. اتفاق جمله عقلانست کی شرف آدمی در دانش حقیقی است که خیال و کمان را در آن امکان نیست و در خوش خوی و نیک سیرتی است که طغیان و کفران را در آن راه نیست بس بهترین ... کی بدوستان صفا و برادران وفا کنند ارشاد کردنست بعلم یقینی و تحریض کردنست بر اعمال دینی و جون اتفاق افتاذ کی دوستی عزیز را از دوستان صدق کی بر من حقوق بسیار داشت هوس معرفة کتاب اشارات و تنبیهات شیخ رئیس افتاذ بر وجهی کی ترجمه‌اش بزبان بارسی دری باشد ... النهج الاول اشارة فی غرض المنطق، مراد از منطق آنست کی بیش آدمی آلتی بوذ قانونی کی مراعات آن او را نگاه دارد از آن کی در فکر وی خللی و زللی افتد (وجه دوم): سپاس آن خدای را که آفریدگار جهانست و بخشنده عقل و جانست بهترین چیزی که عاقل اختیار کند و در آن رنج برد شناخت باری جل جلاله است و دانستن چیزها چنانکه هست و در علوم حقیقت معلوم شده است که سعادت مردم از آن روی که مردم است در دانستن راست است پس بهترین تقربی که دوستان حقیقت بیکدیگر کنند ارشادست بعلم و دانش راست و دوستی از دوستان حقیقت بیکدیگر کنند ارشادست بعلم و دانش راست و دوستی از دوستان حقیقت بر من حقها بسیار داشت و قضاء حق او بمقتضی دوستی خواستم که بهترین چیزی کنم و در اثناء مفاوضات هر وقتی از و شنود می‌که گفتی ای کاشکی طبیعیات و الهیات اشارات از سخنان شیخ رئیس به زبان فارسی بیان کرده بودندی پس من بیچاره از قضاء حق دوستی و توسل جستن بتحصیل مراد دران شروع نمودم بقدر وسع و طاقت انجام: (وجه اول:) و عهد کن باوی بخدای و بسوکندان مغلظه کی از آن بیرون آمدن نتواند کی او نیز با دیگران همان سیرت برزد، کی تو باوی برزیدی، بس اگر این علم را فاش کنی و ضایع گردانی خدای میان [من] و تو و کفی بالله وکیلا. (وجه دوم): با دیگران همان سیرت سپرد که تو با وی سپردی پس اگر این علم فاش کنی و ضایع گردانی خدای میان من و تو کفا بالله وکیلا چاپ: به اهتمام سید حسن مشگان طبسی، تهران، ۱۳۱۶ش؛ به کوشش احسان یار شاطر، تهران، ۱۳۳۲ش: در این چاپ ترجمه به فارسی نسبت داده شده [چاپ‌ها مربوط به وجه دوم است] [مصنفات ابن سینا مهدوی ۳۷ و ۲۷۴؛ الذریعة ۷۸/۴؛ فهرستواره منزوی ۷۱/۶؛ مشار فارسی ۱۲۷۶] ۱. تهران؛ مینوی؛ شماره نسخه: ۹۹بخش ۲ آغاز و انجام: برابر وجه اول. انجامه: سپری شد ترجمت کتاب اشارات و تنبیهات بقدر وسع فهم این نویسنده، روز پنجشنبه چهاردهم ماه جمادی الاول سنه احدی و ثمانین و ستماية. [آغاز و انجام نسخه از فهرست مصنفات ابن سینا از مهدوی ص ۳۷ وارد شد] نسخه اصل: ایاصوفیا ۲۳۸۶/۱. در فهرست مترجم ناشناس؛ بی‌کا، تا: پنج‌شنبه ۱۴ جمادی الاول ۶۸۱ق؛ واقف: سلطان محمود خان [ف: ۸۸] ۲. تهران؛ ملک؛ شماره نسخه: ۱۰۵۱/۲ نام مترجم در فهرست به استناد دیباچه چاپ انجمن آثار ملی ظهیرالدین شمس الاسلام حسام النظر ابوالمعالی عبدالسلام بن محمود بن احمد فارسی آمده است؛ خط: نستعلیق، کا: عبدالوهاب بن محمد مؤمن خادم مشهدی، تا: ۱ ربیع الاول ۱۰۸۲ق؛ در پایان آمده: «یک دسته کاغذ به سیصد دینار، جلد سه بیستی، پنج هزار و پانصد بیت است. اجرت کتابت سی و سه شاهی که مجموع دو هزار دینار باشد»؛ کاغذ: ترمه، جلد: میشن لایی مشکی، ۱۹ سطر، اندازه: ۱۷×۲۳سم [ف: ۵- ۲۲۷] تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۹۱۸/۲-ف نسخه اصل: همان نسخه بالا [فیلم‌ها-ف: ۱ - ۵۴۹] ۳. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۳۴۴۲/۲ آغاز و انجام: برابر وجه دوم در فهرست مترجم ناشناس. در فهرست رساله اول این مجموعه که تبصره ابن سهلان ساوی است بخش اول (منطق) این ترجمه دانسته شده است؛ خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز؛ کاغذ: اصفهانی شکری رنگ، جلد: تیماج قرمز، ۲۳ سطر، قطع: خشتی، اندازه: ۱۳×۲۱/۵سم [ف: ۱۰ - ۱۳۰۱] ۴. تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۱۵۸۳۰ آغاز و انجام: برابر وجه دوم خط: نستعلیق، بی‌کا، تا: محرم ۱۱۰۹ق؛ مصحح، متن عبارات «الاشارات» در حواشی برخی از اوراق نوشته شده، در برگ اول
۶۰۰

گزارش اشکال یا پیشنهاد