آغاز: بیشتر مردمان چنین گویند که این نامی است یونانی اسطر آفتاب بود و لاب ترازو است و گویند که لاب آینه بود و تازیان گویند که لاب نام پسر ادریس بود و اسطرلابی کرد پس از ادریس بپرسیدند که این صنعت کیست
انجام: چون ارتفاع گرفته باشی نشان کن و در زودی سر عضاده بگردان تا زیروزبر گردد و اگر ارتفاع چندان بازاید درستست امتحان بخشش اجزاء بروج باید که چون بر مقنطره مشرق افتد نظر بحقیقت بر افق مغرب بود و همچنین وسط السماء و وسط الارض فافهمه انشاء اله تمت.
همانند:
۱. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۵۵۸۵/۲
آغاز: برابر؛ انجام: آنچه بر خط افق مغرب افتاد
خط: نستعلیق تحریری، کا: مختاری، تا: ۱۱۰۸ق، جا: مشهد؛ افتادگی: انجام؛ محشی فارسی منقول از شروح هیئت و یک حاشیه بهعربی امضاء کاتبی؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: پارچهای، ۹ص (۵۹-۶۷)، ۲۰ سطر (۱۸/۸×۷/۵)، اندازه: ۱۳×۲۵/۲سم [ف: ۸ - ۲۹۷]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۲۷۶۷/۱۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۱۲۳۷ق؛ کاغذ: فرنگی به رنگ آبی سیر و کم رنگ، جلد: تیماج سیاه منگنهدار، ۱۰ص (۳۵۱-۳۶۰)، ۲۹ سطر، اندازه: ۲۰×۳۳سم [ف: ۹ - ۱۸۴]
۳. مشهد؛ شیخ علی حیدر؛ شماره نسخه: ۱۳۰۵/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد مهدی بن عطاء الله تونی، بیتا، جا: مشهد مقدس؛ جلد: تیماج مشکی، ۹گ (۴۱پ-۴۹ر)، ۱۴ سطر، اندازه: ۱۲×۱۸سم [مؤید: ۳ - ۲۵۳]
● اسطرلاب / هیئت / فارسی
ostorlāb
رساله مختصری است در شناخت اسطرلاب و چگونگی به کارگیری و موارد استعمال آن. بدون فصل بندی.
آغاز: الحمدلله فاطر السموات و الارض بلطف عمیمه ... اما بعد این مختصری است در معرفت اسطرلاب بدانکه چون کسی خواهد که اسطرلاب آموزد اول حساب جمل بباید آموخت
انجام: آنچه از قسمت برآید درازی چاه باشد یا اندازه بالا ببینند اندازه از آن فرو باید شد آنچه بماند بالای چاه باشد.
همانند:
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۴۸۹/۱۷
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: محمد مظفر بن محمد حکیم، تا: سهشنبه ۱۴ ذیقعده ۱۰۸۷ق؛ دارای جدولها و اشکال هندسی، مصحح، محشی بیشتر در پزشکی؛ جلد: تیماج مشکی ترمیمی، ۴گ (۱۷۵پ-۱۷۸ر)، اندازه: ۱۷×۲۵سم [ف: ۲۰ - ۶۶]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۲۱۴۵/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق تحریری و شکسته، کا: اسماعیل بن حاجی محمد کریم شیرازی، تا: ۱۲۱۶ق، جا: سجاس؛ دارای اشکال نجومی، پس از آن پنج سطر است درباره طریقه استخراج ارتفاع مجهول از ارتفاع معلوم به زبان عربی؛ جلد: تیماج، اندازه: ۱۴/۵×۲۰سم [ف: ۱۰ - ۲۱۹]
● اسطرلاب / اسطرلاب / فارسی
ostorlāb
رساله مرتب است بر ۶۸ «باب»: ۱. ارتفاع گرفتن آفتاب؛ ۲. طالع بدانستن به روز؛ ۳. بدانستن که چند ساعت از روز گذشته است؛ ۴. بدانستن قوس النهار؛ ۵. ساعت زمانیه بدانستن روز؛ ۶. بدانستن طالع وقت به شب؛ ۷. بدانستن غایات؛ ۸ بدانستن چند ساعت مستوی از شب گذشته است؛ ۹. بدانستن که چند ساعت زمانی از رفته؛ ۱۰. بدانستن قوس اللیل؛ ۱۱. اجزاء ساعات زمانی؛ ۱۲. تعدیل النهار؛ ۱۳. بدانستن سعد شمس و کواکب؛ ۱۴. بدانستن بعد عن معدل النهار وکوکب؛ ۱۵. بدانستن میل آفتاب؛ ۱۶. بدانستن میل آفتاب در هر برجی؛ ۱۷. بدانستن درج طلوع کوکب؛ ۱۸. بدانستن درجه ممر کوکب؛ ۱۹. اوقات پنج گانه دانستن؛ ۲۰. وقت نماز؛ ۲۱. بدانستن وقت نماز شام؛ ۲۲. بدانستن وقت نماز خفتن؛ ۲۳. وقت نماز بامداد؛ ۲۴. بدست آوردن قبله؛ ۲۵. قبله به شب بازدید آورد؛ ۲۶. اصابع یا اقدام از ظل سلم؛ ۲۷. بدانستن اصابع به اقدام؛ ۲۸. بدانستن طول کوکب؛ ۲۹. بدانستن جیب؛ ۳۰. بدانستن جیب تمام عرض کوکب؛ ۳۱. بدانستن بعد عن سمت الراس کوکب؛ ۳۲. بدانستن بعد عن قطب شمال؛ ۳۳. بدانستن ساعات مکث فوق الارض و ساعات مکث تحت الارض؛ ۳۴. بدانستن ساعات زمانیه از جیب؛ ۳۵. بدانستن طالع سال؛ ۳۶. بدانستن طالع مولود؛ ۳۷. بدانستن عرض شهر از کوکب؛ ۳۸. تقویم شمس؛ ۳۹. میل الثانی کوکب؛ ۴۰. اگر بپرسند که کجا باشد که عنکبوت بگردد؛ ۴۱. عمل از قمر کردن؛ ۴۲. طلوع و غروب قمر؛ ۴۳. تسویة البیوت باسطرلاب؛ ۴۴. اضلال؛ ۴۵. تعدیل شمس؛ ۴۶. قوس النهار و تعدیل؛ ۴۷. سعه شمس؛ ۴۸. بدانستن قوس النهار اطول الایام؛ ۴۹. بدانستن ارتفاع النهار هر روزی؛ ۵۰. بدانستن سمت ارتفاع؛ ۵۱. طلوع وقت از اسطرلاب آفاقی؛ ۵۲. بدانستن نور قمر؛ ۵۳. مطالع البروج؛ ۵۴. غرایب مسائل؛ ۵۵. چون بپرسند که چون در عرض سی و دو درجه؛ ۵۶. چون خواهد که عرض کوکبی که از سمت رأس شمالی باشد بداند؛ ۵۷. اگر بپرسند که چون کوکب شمالی بود؛ ۵۸. چون بپرسند که چون در حینی طالع گرفته