خط: نسخ ممتاز، بیکا، تا: ۱۲۸۳ق؛ مجدول، مذهب، دارای سرلوح مزدوج مرصع مذهب ممتاز؛ کاغذ: نباتی آهار مهره، جلد: تیماج ماشی فرنگی ضربی زرکوب، ۱۷۳گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۲۶/۵×۱۶سم [ف: ۱۰ - ۵۴]
● الاسطرلاب / اسطرلاب / فارسی
al-usṭurlāb
صوفی، عبدالرحمن بن عمر، ۲۹۱ - ۳۷۶ قمری
sūfī, ‘abd-or-rahmān ebn-e ‘omar (905 - 987)
در این رساله از اسطرلاب گفتگو نموده است، در ۴۶ «فصل». محتملاً ترجمه و انتخابی از اسطرلاب عربی اوست.
آغاز: بسمله. سپاس ایزد تعالی را که آفریننده بندگان است و دارنده زمین و آسمان است ... چنین گوید عبدالرحمن بن عمر المعروف بابی الحسین الصوفی رحمة الله علیه چون دیدم که همه کس را بدین علم رغبت است و شناختن اسطرلابرا هر کسی خواستارند.
انجام: سی و هفت درجه از دست راست برود آنجا که شرقی عضاده بود و قبله بود. و الله اعلم.
[دنا ۷۹۶/۱؛ فهرستواره منزوی ۲۸۰۰/۴؛ هدية العارفين ۵۱۴/۱؛ الذريعه ۷۰/۱۱؛ ریاضی دانان ایرانی ۱۰۲]
۱. تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۴۸۰/۳
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، کا: باقیجان محمد فولاد کاتب بخاری، تا: ۱۰۵۵ق؛ ۲۲گ (۹۱پ-۱۱۲پ). [ف: ۴ - ۸۲۹]
● الاسطرلاب / اسطرلاب / عربی
al-usṭurlāb
ابن صفار، احمد بن عبدالله، - ۴۲۶ قمری
ebn-e saffār, ahmad ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1036)
پنجاه «باب» کوتاه است در قواعد اسطرلاب و هیئت و نجوم از برای شناختن کواکب و ارتفاع آنها و ایام نحس و نیکو و جز اینها از قواعد فلکی.
آغاز: باب فی ذکر آلات الاسطرلاب و الاسماء الواقعة عليها أول ذلك الحلقة و تسمى العلاقة
[دنا ۷۹۶/۱؛ فهرس الخزانة العلمية الصبيحية بسلا (در شهر رباط مغرب) ۴۹۳]
۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۷۴۷/۲
آغاز: برابر؛ انجام: و هذه صورة الدائرة الموضوعة لذلك فافهمه
خط: نسخ، بیکا، تا: اواخر قرن ۱۰؛ مصحح؛ امضای آیة الله مرعشی نجفی در آغاز نسخه؛ کاغذ: فرنگی، ۱۷گ (۳۷-۵۳)، ۲۱ سطر، اندازه: ۸/۵×۱۳سم [ف: ۳۴ - ۷۳۰]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۲۸۶۳/۹
آغاز: برابر؛ انجام: و مما ذکر تعرف کم یمر بتاریخ مولد المسیح من قبل تاریخ الهجرة، و هذه حوزة الدائرة
نام مؤلف بهاستناد فهرست مرعشی (۷۳۰/۳۴) تکمیل گردید؛ خط: مغربی، بیکا، تا: ۴ محرم ۱۲۰۳ق؛ مصحح، محشی؛ جلد: تیماج مشکی، ۱۷گ (۷۰پ-۸۶پ)، ۲۳ سطر، اندازه: ۱۴/۵×۲۰سم [ف: ۸ - ۷۱]
● الاسطرلاب = صنعة الاسطرلاب / اسطرلاب / عربی
al-usṭurlāb = Ṣan‘at-ul usṭurlāb
ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد، ۳۶۲ - ۴۴۰ قمری
abū-reyhān-e bīrūnī, mohammad ebn-e ahmad (974 - 1049)
در فهرست نگاشتههای او به این چند رساله در باب اسطرلاب برمیخوریم: ۱. فی استیعاب الوجوه الممكنة فی صنعة الاصطرلاب؛ ۲. فی تسهیل التصحیح الاصطرلابی و العمل مرکباته من الشمـالی و الجنوبی؛ ۳. فی استعمال الاصطرلاب الکری؛ ۴. الاسطرلاب.
آغاز: مقالة ابی الریحان محمد بن محمد البیرونی فی صنعة الاسطرلاب. اذا اردنا ذلک نتخذ دائرة مدار رأس الجدی دايرة عليها ا.ب.ج.د
انجام: و هذا صورته. تم ما وجد من عمل الاسطرلاب لابی الریحان. و الحمد لله. [ذریعه ۷۰/۱۱ «رسالة فی الا سطراب»]
تهران؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۵۴۶۹/۱
آغاز: برابر
خط: نسخ، بیکا، تا: ۵۵۷؛ خریداری شده از کتابخانه شیخ علی علومی یزد (شماره ۶۴، معرفی شده در نشریه ۴: ۴۴۸)؛ مهر: «وقف مزار حضرت مخدوم العلماء المحققین مولانا شرف الملة و الدین علی الیزدی ...»؛ تملک: علی بن محمود بن علی متطبب؛ کاغذ: سمرقندی، جلد: مقوایی با لولا، ۲۵ سطر (۹/۵×۱۵)، قطع: ربعی، ۱۳×۱۸/۵سم [ف: ۱۶ - ۱۷]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۴۳۴/۱-عکسی
آغاز و انجام: برابر
اصل نسخه: همان نسخه بالا، ۷گ (۱-۷) [ف: ۲ - ۲۳]
● الاسطرلاب = معرفة الاسطرلاب = علم الاسطرلاب / اسطرلاب / عربی
al-usṭurlāb = ma‘rifat-ul usṭurlāb = ‘ilm-ul usṭurlāb
ابوریحان بیرونی، محمد بن احمد، ۳۶۲ - ۴۴۰ قمری
abū-reyhān-e bīrūnī, mohammad ebn-e ahmad (974 - 1049)
رسالهای است در اسطرلاب دارای شصت و هفت «باب» که مؤلف به درخواست بعضی از دوستداران این علم نوشته تا از