۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۸۹۵۸/۲
آغاز و انجام: برابر
خط: نستعلیق، بیکا، تا: با تاریخ ۱۲۳۵ق؛ کاغذ: فرنگی نخودی، جلد: تیماج عنابی، ۵گ (۶۲ر-۶۶پ)، ۱۷ سطر (۸×۱۵)، اندازه: ۱۴/۱×۲۰/۶سم [ف: ۲۹/۱ - ۴۷۰]
● شرح الفاظ من دعاء السجاد (ع) / دعا / عربی
š.-u alfāẓ-in min do‘ā’-is-sajjād
بحرانی، علی بن عبدالله، - ۱۳۱۹ قمری
Bahrānī, ‘alī ebn-e ‘abd-ol-lāh (- 1902)
تاریخ تألیف: ۱۶ محرم ۱۲۹۹ق
یکی از دوستان بحرانی توضیح الفاظ دعای حضرت سجاد علیه السلام را میخواهد که در روزهای ماه رمضان خوانده میشود: «اسالک اللهم بحیاتک التی لا تموت»، و وی پاسخ او را مینگارد.
قم؛ مرکز احیاء؛ شماره نسخه: ۱۴۶/۵
آغاز: الحمدلله علی نعمائه و الشکر له علی آلائه و الصلاة و السلام علی خیر اولیائه نبینا محمد و اوصیائه؛ انجام: و فيما رسمناه كفاية عن التطويل و الاكثار و الحمدلله حق حمده و صلی الله علی خیر خلقه محمد و آله الطاهرين.
خط: نسخ، بیکا، تا: قرن ۱۴، نزدیک عصر مولف؛ جلد: مخمل نیلی، ۵گ (۲۵ر-۲۹پ)، ۱۷ سطر، اندازه: ۱۶×۲۵سم [ف: ۱-۲۰۱]
● شرح الألفاظ و الاسماء التى اختص اطلاقها بكتاب الوافى = مصطلحات کتاب الوافی / فهرست / عربی
š.-ul alfāẓ wa-l asmā’-il-latī ixtaṣṣa iṭlāqu-hā bi k.-il wāfī = muṣṭalaḥāt-u k.-il wāfī
شریف کاشانی، فضل الله بن محمد، ق ۱۱ قمری
šarīf kāšānī, fazl-o-llāh ebn-e mohammad (- 17c)
وابسته به: الوافی؛ فیض کاشانی، محمد بن شاه مرتضی (۱۰۰۶- ۱۰۹۱ق)
شرحی است بر الفاظ و اسمای راویان که به صورت رمزی در کتاب الوافی فیض کاشانی به کار رفته است. این شرح پس از درگذشت فیض نگاشته شده و به ترتیب الفبایی تنظیم گشته و تا حرف خاء را دارد. شارح از علماء و صاحب چند اثر علمی است و فیض کاشانی دایی مادر اوست. وی حاشیه وافی را در سال ۱۱۰۶ق و حاشیه شرح دیوان حضرت علی بن ابیطالب (ع) را به سال ۱۱۰۹ق تألیف کرده است (محمود مرعشی)
آغاز: الحمدلله رب العالمین ... و بعد، فیقول اقل خلق الله فضل الله، هذا بیان المقصود من الالفاظ التى اختص اطلاقها بالکتاب الوافی ... حرف الالف، الاربعة عن صفوان عبارة عن محمد بن اسمعیل ... [دنا ۴۴۸/۶؛ طبقات اعلام الشیعة، قرن ۱۲ هـ ص ۵۸۴]
۱. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۵۹۸/۲
آغاز: برابر؛ انجام: حرف الخاء، الخمسة التى هی تمام السند عبارة عن علی بن ابراهیم ... المذکور انفاً و الحلبی هو ...
خط: نسخ، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ کاغذ: شرقی، جلد: تیماج مشکی مذهب، ۱گ (۱۴۹)، ۲۷ سطر (۱۴×۲۱)، اندازه: ۱۶/۵×۲۵/۵سم [ف: ۳۴ - ۴۳۷]
۲. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: ۱۳۶۳۰/۱
آغاز: برابر؛ انجام: ابن بکیر مصغراً هو عبدالله بن بکیر، حرف التاء، التمیمی ...
این نسخه تا پایان حرف باء به انجام میرسد؛ خط: نستعلیق، کاتب = مؤلف، تا: قرن ۱۱ یا اوایل قرن ۱۲؛ افتادگی: انجام؛ محشی؛ کاغذ: شرقی، ۱گ (۲)، ۱۵ سطر، اندازه: ۱۶×۲۰سم [ف: ۳۴ - ۵۱۳]
● شرح الالفاظ و الاصطلاحات / کیمیا / عربی
š.-ul alfāẓ wa-l iṣṭilāḥāt
[دائرة المعارف بزرگ اسلامی ۱۴۴/۱]
تهران؛ دائرة المعارف؛ شماره نسخه: ۲۷۲/۵
آغاز: فنقول انه لابد لاهل کل صناعة من الفاظ یتعاطونها، و اصطلاحات یتداولونها بینهم، یمتازون بها عمن سواهم ... کوضع اهل المنطق، الموضوع و المحمول، و اهل علم الکلام المقدم و التالی و اهل النحو؛ انجام: الاشکال لاشتغلنا عما نحن بصدده. و فی هذا القدر کفایة
نامبوب، با شکلها؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۰؛ ۱۰گ (۹۷پ-۱۰۶ر) [ف: ۱ - ۱۴۴]
● شرح الف سؤال / فقه / عربی
š.-u alf su’āl
مؤلف در اول کتاب آورده که کتابی به زبان فارسی به نام «الف سؤال» (هزار سؤال) که مشتمل بر هزار سؤال و جواب در احکام شرعی از عبادات و معاملات و سایر ابواب فقه و علل احکام و اوقات استخاره و مطالب متفرقه دیگر بوده، به دستش رسیده است و چون در بسیاری از سؤالها و جوابها اشکال و نظر میدیده و کتاب مشتمل بر اصطلاحات غیرمألوف و فتاوای غیرمعروفه به نقل از معصومین بدون ذکر روایت بوده، مؤلف تصمیم میگیرد رسالهای بنویسد که مشتمل بر توضیح اصطلاحات و تسهیل معضلات آن کتاب باشد و در آن قصد مدح یا قدح را نداشته، رعایت غایت انصاف و نهایت انصراف از اسراف در وقت بنماید. کتاب حاضر حاشیه و شرحی بر کتاب «الف سؤال» محسوب میشود. مؤلف در کتاب خود از نویسنده «الف سؤال» با نام «الشیخ سلمه الله» یاد میکند و