تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۷۷۰/۲۳-طباطبائی
آغاز: قال عشر کلمات فی حفظ الصحه. قيل ان بعض الملوک لما رأى تباذوق الطبيب و قد شاخ و کبر سنه؛ انجام: فلما سمع امر ان یکتب هذه بالذهب.
بیکا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: فرنگی سفید شده، جلد: تیماج مشکی، ۲ص (۲۲-۲۳)، ۱۹، ۲۰ و ۲۷ سطر، اندازه: ۱۰×۲۱سم [ف: ۲۳-۶۶]
حفظ الصحة (ترجمه) ← شرح حفظ الصحة
حفظ صحت بدن انسایه ← حفظ الصحة
● حفظ صحت در ماههای یونانی / طب / عربی
hefz-e sehhat dar māh-hā-ye yūnānī
ابن زرکشی موصلی، داود
ebn-e zarkašī-e mūselī, dāvūd
نویسنده مطالب کتاب را به ترتیب مأخوذ از حکیم فاضل ابوالفضایل داود ابن زرکشی موصلی به طریق اجمال آورده است. ماههای یونانی را با ذکر ایام و ساعات آورده، خصوصیات آن را برشمرده و تدابیر لازم برای حفظ صحت بدن اعم از خوراک، پوشاک، بخورات و ... ذکر کرده است.
تهران؛ ملی؛ شماره نسخه: ۴۸۳۳
آغاز: بسمله و به نستعین، اما بعد حمد الله شکر آلائه فهذه مقالة فی تدبیر النسان فی شهور الیونان؛ انجام: و العود و اللبان و الاذن و المیعه و الغالیه و الند.
خط: نستعلیق خوش، کا: محمد کاظم بن محمد صالح، بیتا؛ مصحح؛ کاغذ: فرنگی، جلد: مقوایی، ۱۰گ (۶۰پ-۶۹)، ۱۲ سطر (۷/۲×۱۲/۲)، اندازه: ۱۲/۵×۱۹سم [رایانه]
● حفظ الصحه منظوم / طب / فارسی
hefz-os sehha-ye manzūm
رساله بهداشت و معالجات به نظم (جز اندکی از میان آن که نثر است) و (به نوشته دیباچه) مستخرج از پاسخ ارسطو است به کسری. پس از دیباچه نیز ده نصیحت است به نظم (در بحر متقارب) با این عنوان «در صفت ده کلمه نصیحت در تقویت مزاج» سپس این عناوین علاج مار گزیده علاج درد گوش در صفت معجون خبث الحدید و چند عنوان دیگر. در ذیل هر یک از عنوانها و نصیحتها چند بیت (گاه بیش ازده بیت). حاج خلیفه از نصیحتنامه در طب از ارسطو در پاسخ اسکندر، تألیف حکیم شاه محمد قزوینی یاد می کند.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۶۳۴۸/۲
آغاز: بسمله الحمدلله رب العالمین ... اما بعد بدانکه رساله ایست که پادشاه کسری سئوال کرد از حکیم حاذق حکیم ارسطو در آداب و شرائط چند که احتیاج بود بزرگانرا او هر که بر این طریق معاش کند از رنج تن ایمن باشد و این رساله بر نظم نهاد تا آسان بود یاد کردن. در صفت ده کلمه نصیحت - اول - در تقویت مزاج. به اب زر این پندها را تمام ×× نوشتند و خواندند از اهتمام / یکی آنک تا معده ات از طعام ×× نگردد تهی و ندانی تمام / شعر پایان نصیحت دهم. که اسراف در جمله کاری بد است ×× نه شایسته مردم بخرد است؛ انجام: و گر آب گرم او خورد یک دو روز ×× شود معده اش بیغش و دلفروز
خط: نسخ تحریری، کا: محمد بن حسین، تا: ۹۷۸ق، کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج قرمز، ۲۲ص (۲۵-۴۶)، اندازه: ۱۲/۵×۱۸سم [ف: ۱۹ - ۳۸۴]
حفظ الصحه ناصری ← حافظ الصحه ناصری
● حفظ الصحه ناصری = تحفة الصحه / طب / فارسی
hefz-os sehhe-ye nāserī = tohfat-os sehha
ملک الاطباء رشتی، محمد کاظم بن محمد، ق۱۳ قمری
malek-ol atebbā' raštī, mohammad kāzem ebn-e mohammad ( - 19c)
به دستور: ناصرالدین شاه قاجار (۱۲۶۴-۱۳۱۳ق)
محل تألیف: رشت
در یک «مقدمه» و چهار «مقاله» و یک «خاتمه» که آن را به دستور ناصرالدین شاه قاجار در موقعی که به چمن سلطانیه آمده بود در باب حفظ صحت تألیف نموده: مقدمه دارای سه «فصل»: ۱) تعریف علم طب و بیان حاجت و موضوع آن و تعریف صحت و مرض، ۲) شرایط حفظ صحت، ۳) تکلیف طبیب در امر حفظ صحت که چه میباشد؛ مقاله ۱. تدبیر سته ضروریه و مباشرت نسوان و حمام مشتمل بر هشت «فصل»: ۱) تدبیر هوها و فصول، ۲) ضرورت و تدبیر مأکول و مشروب، ۳) ضرورت و تدبیر حرکت و سکون بدنی، ۴) ضرورت و تدبیر حرکت و سکون نفسانی، ۵) ضرورت و تدبیر خواب و بیداری، ۶) ضرورت و تدبیر استفراغ احتباس، ۷) ضرورت و تدبیر مباشرت با نسوان، ۸) تدبیر حمام رفتن؛ مقاله ۲. تدابیر ابدان به مقتضای هر سنی مشتمل بر سه باب: ۱) تدبیر اطفال، ۲) تدبیر جوانان، ۳) تدبیر پیران؛ مقاله ۳. تبدیل ابدان خارجه از اعتدال مشتمل بر شش «باب»: ۱) تدبیر مزاج حار، ۲) تدبیر مزاج بارد، ۳) تدبیر مزاج رطب، ۴) تدبیر مزاج یابس، ۵) تدبیر کسی که بسیار فربه باشد، ۶) تدبیر کسی که بسیار لاغر باشد؛ مقاله ۴. تدبیر مسافر و حفظ صحت هر عضوی از اعضاء مشتمل بر دو «باب»: ۱) تدبیر مسافر بر و بحر در دو فصل، ۲) صحت اعضاء مشتمل بر هشت «فصل»: ۱- حفظ صحت دماغ، ۲- حفظ صحت چشم، ۳- حفظ صحت گوش، ۴- حفظ صحت دندان، ۵- حفظ صحت دل، ۶-