شیرین بود روزی پیش یاران، در آن آمده: بیا روح الامین داری اگر هوش ×× بکن این پند را چون حلقه در گوش. بازپسین عنوان: صفت بزم آرایی خسرو و شیرین در شبی که دعوی زیادتی داشت بر روز ... و شیرین ساختن روح الامین کام خامه را بنوشتن شرح این مقال.
آغاز: ای بسته بدست جود تو قطب کمر ×× وای مکرمتت نهاده تاجش بر سر / خواهم که کند زبان عریان امین ×× از مرحمتت جامه شکری در بر / خطیب زبان را بر منبر دهان عصای بیان بدست دادم و خود در پای. منظومه: خداوندا به عشقم راه بنمای ×× دری بر رویم از تأیید بگشای
[الذریعه ۲۶۰/۷ و ۲۶۹/۱۴ و ۲۳۱/۱۹؛ دنا ۸۷۱/۴]
۱. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۱۲۰
آغاز: برابر
خط: نستعلیق خوب، بیکا، تا: ظاهراً در نیمه اول قرن ۱۱؛ مجدول مذهب، با سرلوحی زیبا، با مقدمهای را که خود شاعر مرکب از نظم و نثر بر این کتاب نوشته دار است؛ کاغذ: دولت آبادی، جلد: تیماج، ۲۷۹گ، ۱۵ سطر، اندازه: ۲۲/۲×۱۴/۱سم [ف: ۳ - ۳۶۸]
۲. تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۱۸۲/۲
آغاز: برابر؛ انجام: درود از حد برون آن پاک بنیاد ×× به اولاد عظامش هم فرستاد / یزد بر مخزن اسرار پس جنگ ×× چو باطن ظاهرش گردید یکرنگ
خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۱؛ کاغذ: نخودی، جلد: روغنی با نقوش گل و بوته، ۱۳۷گ (۴۵پ-۱۸۲ر)، ۲۳ سطر (۱۷/۸×۹)، اندازه: ۲۸/۲×۱۵سم [ف: ۲۹/۲ - ۸۴۴]
۳. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۱۰۳۸۰
آغاز: برابر؛ انجام: کند چون روحم از هر علتی پاک ×× شود جانم فراز بام افلاک
دارای دیباچهای است مفصل درباره مثنوی مزبور؛ خط: نستعلیق هندی، بیکا، تا: ۱۱۲۱ق؛ دارای سرلوح مذهب مرصع، مجدول؛ کاغذ: نخودی، جلد: تیماج مشکی، ۲۹۴گ، ۱۴ سطر، اندازه: ۲۶×۱۴سم [ف: ۹ - ۱۱۶]
۴. تهران؛ دانشسرای عالی -کتابخانه میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی؛ شماره نسخه: ۱۱۶/۲
خط: نستعلیق، بیکا، بیتا؛ قطع: رحلی [نشریه: ۵ - ۶۱۹]
۵. تهران؛ مفتاح؛ شماره نسخه: ۸۴۶
خط: نستعلیق،بیکا،بیتا؛ افتادگی: انجام؛ قطع: ربعی [نشریه: ۷ - ۱۹۰]
● خسرو و شیرین / شعر / فارسی
xosrow va šīrīn
شاپور تهرانی، ارجاسب بن خواجگی، ق ۱۱ قمری
šāpūr-e tehrānī, arjāsb ebn-e xājegī (- 17c)
مثنوی است.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۱۶۲۱۳/۸
خط: نستعلیق، بیکا، تا: احتمالاً قرن ۱۲، کاغذ: الوان، جلد: تیماج تریاکی، ۳ص (۱۸۴-۱۸۶)، ۱۴-۲۲ سطر، اندازه: ۱۶×۲۶سم [ف: ۸۳ - ۴۵]
● خسرو و شیرین / شعر / فارسی
xosro va šīrīn
معموری، عبدالوهاب بن محمد، ق ۱۱ قمری
ma‘mūrī, ‘abd-ol-vahhāb ebn-e mohammad (- 17c)
منظومهای است در داستان خسرو شیرین با مقدمهای در مدح پیامبر و امام علی و ائمه علیهم السلام و مدح نورالدین جهانگیر و بیان عشق مجازی و حقیقی و شروع داستان با بیان تمثیلات و اشارهای به داستان فرهاد و شیرین و یوسف و زلیخا و نصیحت به فرزندش.
۱. اصفهان؛ دانشگاه؛ شماره نسخه: ۱۰۹
آغاز: نمی شاید بر او سبقت ملک را ×× به چندین میل بگذارد فلک را؛ انجام: بدلها از گرانی بار مگذر ×× ز ... در خاطری آزار مگذر.
خط: نستعلیق زیبا، بیکا، تا: قرن ۱۰ یا اوایل قرن ۱۱؛ افتادگی: آغاز و انجام؛ تملک: جلال قائی نائینی؛ جلد: تیماج قرمز، ۱۱۵گ، ۱۲ سطر، اندازه: ۱۲/۵×۲۱/۵سم [ف: ۱ - ۸۴]
۲. مشهد؛ رضوی؛ شماره نسخه: ۴۱۳۶
آغاز: به نام صورت ارای معانی؛ انجام: چو اقبال شهان افاق گیرش.
تذکر: در فهرست حاضر بنام «گلشن نیاز» شناخته شده؛ مثنوی داستان خسرو و شیرین از غنائی؛ خط: نستعلیق، بیکا، تا: قرن ۱۲؛ کاغذ: حنایی، جلد: تیماج [الفبائی: - ۴۷۷]
● خسرو و شیرین / شعر / کردی
xosro va šīrīn
خانای قبادی، ق ۱۲ قمری
xānāy qobādī (- 18c)
داستان عشقی خسرو و شیرین است به نظم کردی. در فراز صفحه آغاز و انجامه آمده است: کلام خانای قبادی.
تهران؛ مجلس؛ شماره نسخه: ۹۷۹۲
آغاز: بنام او کس شیرین ارمن ×× پیدا کرد فرهاد پیش بیستو کن؛ انجام: هزاران درود و هزاران سلام ×× زما بر محمد علیه السلام
خط: نستعلیق، بیکا، تا: ۱۲۹۸ق؛ رکابهدار؛ جلد: گالینگور سبز، ۱۵۴گ، ۱۸ سطر، اندازه: ۱۱/۵×۲۱/۵سم [ف: ۳۱ - ۹۰]