شناسنامۀ نسخۀ خطی

الرسالة الذهبية

از علی بن موسی (ع)، امام هشتم (۱۵۳–۲۰۳ ق)

کتابخانه عمومی آیة الله العظمی مرعشی نجفی، قم · شمارۀ ۶۱۷۷/۱

کتابت پنج‌شنبه ۱۶ ذیحجه ۱۰۸۲ق نسخ
/m/154476
هر جا ✎ می‌بینید، می‌توانید همان فیلد را اصلاح کنید. راه‌های دیگر مشارکت زیر همین دکمه است.
شناسۀ فهارس: #154476

کاتب و کتابت

تاریخ کتابت
پنج‌شنبه ۱۶ ذیحجه ۱۰۸۲ق
محل کتابت
ثبت نشده
سفارش‌دهنده
ثبت نشده

ویژگی‌های ظاهری

خط
نسخ (زیبا، معرب)
شمار برگ
۸ برگ (۱۱۰ر–۱۱۷پ)
شمار سطر
ثبت نشده
اندازه (سانتی‌متر)
۱۵×۲۳سم
کاغذ
ثبت نشده
جلد
تیماج قهوه‌ای

نشان‌های نسخه‌شناسی

  • اصل نسخه (دستخط مؤلف) (ثبت نشده)
  • حواشی به خط مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله یا تصحیح به دست مؤلف (ثبت نشده)
  • مقابله با نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • کتابت از روی نسخۀ مؤلف (ثبت نشده)
  • تذهیب و سرلوح (ثبت نشده)
  • نگاره و نقاشی (ثبت نشده)
  • تصحیح‌شده (ثبت نشده)
  • حواشی (محشّی) (ثبت نشده)
  • جدول‌کشی (ثبت نشده)
  • رکابه (ثبت نشده)
  • مقابله و بلاغ (ثبت نشده)
  • نسخۀ عکسی یا میکروفیلم (ثبت نشده)

رساله‌های این مجموعه ۴

این نسخه در مجموعۀ شمارۀ ۶۱۷۷، برگ‌های ۱۱۰ر تا ۱۱۷پ، همراه با این رساله‌ها (به ترتیب برگ) صحافی شده است.

  1. ۶۱۷۷/۱ الرسالة الذهبية (همین نسخه) · علی بن موسی (ع)، امام هشتم ۸ برگ (۱۱۰ر–۱۱۷پ)
  2. ۶۱۷۷/۲ تحفة المسافر · لاهیجی، حسن بن عبدالرزاق ۱۷ برگ (۱۲۷ر–۱۴۳ر)
  3. ۶۱۷۷/۳ مصباح العابدین · خادم حسینی، زین العابدین ۱۲۷ برگ (۱۶۰پ–۲۸۶پ)
  4. ۶۱۷۷/۴ زين المؤمن · رازی، جعفر بن الغازی ۳۵ برگ (۳۲۸پ–۳۶۲پ)
بخش‌های خالیِ این نسخه: آغاز نسخه انجام نسخه مهرها، تملک‌ها و وقف‌نامه‌ها

متن مأخذ

فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)

ج ۱۶، ص ۵۰۸، ردیف ۴۳ متن در منبع
● الرسالة الذهبية = طب الرضا = الذهبية الطبية = الرسالة المذهبة / طب، حدیث / عربی ar-r.-uḏ ḏahabīyya = ṭibb-ur riḍā = aḍ-ḏahabīyyat-uṭ ṭibbīya = ar-r.-ul muḏhaba علی بن موسی (ع)، امام هشتم، 153 - 203 قمری ‘alī ebn-e mūsā, emām-e haštom (771 - 819) منسوب به حضرت رضا (ع) که برای مأمون عباسی، در بهداشت تندرستی، از راه خوراک و نوشیدنی‌ها، پوشاک، دارو، فصد، حجامت، مسواک، گرمابه و جز آنها ساخته است. در الذریعه (64: 10) دارد که آن را نخستین کتاب پزشکی و بهداشت در اسلام پنداشته‌اند و برای همین بود که مأمون دستور داده بود آن را به آب زر بنویسند و «ذهبیة» نامیده شد. دانشمندان شیعی از قرن چهارم تاکنون بر آن گزارش نوشته یا آن را به فارسی و اردو درآورده‌اند. یکی از دانشمندان سید فضل الله بن علی راوندی است که گزارشی بر آن به نام «ترجمة العلوی للطب الرضوی» دارد. محقق کرکی هم این را ذهبیه خوانده و نامه‌ای دانسته که امام به مأمون نوشته است. سید داماد در راشحه 29 رواشح (ص 99 چاپ 1311 تهران) می‌گوید: «فاما الصحيفة الكريمة السجادية فاعلى رتبة و اجل خطبا من ان تعد و تدخل في الكتب المصنفة و الاصول المدونة المروية و كذلك الصحيفة المباركة الرضوية و كذلك الرسالة المقدسة الرضوية المعروفة بالذهبية»؛ راوی این رساله محمد بن حسن بن جمهور است. نوری در مستدرک می‌گوید که سست و ضعیف دانستن نجاشی و ابن الغضائری و علامه و ابن طاوس محمد بن جمهور را چیزی نیست چه این که پسر او و راستگویان دیگر از او روایت دارند و بسیاری از روایت‌های او را کلینی و صدوق آورده و بدو گرویدند و طوسی هم به خبرهای بی‌غلو و تخلیط او گرایشی نشان داده است و در فهرست طوسی و معالم ساروی از همین ذهبیه و در فهرست قمی از ترجمه راوندی یاد گردیده است. پس آنچه در پایان امل الآمل عاملی آمده که گردآورنده «ذهبية» ناشناخته است و در هداية او هم دارد که ما بدان نمی‌گراییم بی‌پایه است با اینکه او توحید مفضل و اهلیلجه را در همان هدایه پذیرفته است. (دانش پژوه) همه آن را مجلسی در «السماء و العالم» بحار آورده است. در «فهرست» و «معالم العلماء» از کتاب‌های شیخ محمد بن الحسن بن حیدر دانسته شده است. آغاز: الرسالة الذهبية في الطب التي بعث بها الامام ... الى المأمون العباسى فى حفظ ... صحة المزاج و تدبيره بالأغذية و الأشربة و الادوية. قال امام الانام ... على بن موسى الرضا ... اعلم يا اميرالمؤمنين ان الله تعالى لم يبتل العبد المؤمن ببلاء حتى يجعل له دواء يعالج به. انجام: لكونه شرف القمر و من عمل فيما وصفت في كتابى هذا و دبربه جسده امن باذن الله تعالى من كل داء و صح جسمه بحول الله و قوته فان الله تعالى يعطى العافيه لمن يشاء و يمنحها اياه و الحمدلله رب العالمين و العاقبة للمتقين چاپ: بغداد، مطبعة المعارف، 1953م. [الذريعة 141: 15 و 364: 13 و 46: 10-47؛ رقم 266؛ منهج المقال استرابادی و حاشیه بهبهانی بر آن ص 289؛ تنقیح المقال ممقانی 306/1 و 96/2؛ و خاتمه مستدرک الوسائل از حاجی نوری؛ الإمام الصادق و المذاهب الأربعة، اسد حیدر، 47/6؛ تحف العقول، ص 645، انتشارات امیر کبیر، 1367ش؛ فهرستگان نسخه‌های خطی حدیث 72/4-81؛ مكتبة امیرالمؤمنین 530/2؛ دنا 791/5-795 (114 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ سلماسی، حسن بن ابراهیم (-624) 2- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ رامهرمزی، محمد بن علی (-9) 3- الرسالة الذهبية (ترجمه)؛ محقق کرکی، علی بن حسین (890-940) 4- تحفه شاهیه عباسیه در شرح رساله رضویه ذهبیه = تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ کاشف یزدی، محمد نصیر بن قاضی (-11) 5- تحفة الرضا لذخيرة الملوک النجباء = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ واعظ اصفهانی، محمد بن ابی القاسم (-11) 6- شرح الرسالة الذهبية = ترجمه رساله ذهبیه = ترجمه طب الرضا؛ طبیب تهرانی، محمد هاشم بن محمد طاهر (-11) 7- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ حسینی مدنی، ضامن بن شدقم (-11) 8- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ عصاره شوشتری، فیض الله (-11) 9- هدیه سلیمانی = شرح و ترجمه رساله ذهبیه؛ قمی، محمد مهدی بن عنایت الله (-11) 10- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ قزوینی الموتی، محمد مومن (-11) 11- شرح الرسالة الذهبیة؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110) 12- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (1037-1110) 13- عافیة البریة فی شرح الذهبیة؛ شیرازی، محمد هادی بن محمد صالح (-12) 14- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ تونی، عبدالواسع بن علامی (-12) 15- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ خاتون آبادی، محمد شریف بن محمد صادق (-12) 16- تدبیر الابدان؛ عاملی فتونی، عبدالمنعم بن عبدالعزیز (-12) 17- شرح الرسالة الذهبیة؛ موسوی فخاری، بشر بن محمد (-12) 18- الفوائد الرضویة فی شرح الرسالة الذهبیة؛ طوسی مشهدی، محمد بن حسن (-1257) 19- کنز الذهب؛ طوسی مشهدی، محمد بن حسن (-1257) 20- رساله محمودیه = شرح الرسالة الذهبیة؛ موسوی زنجانی، ابوالقاسم بن محمد کاظم (1224-1292) 21- شرح الرسالة الذهبیة؛ طباطبائی رضوی، میرزا ابوالحسن (-13) 22- الرسالة الذهبیة (ترجمه)؛ قمی، محمد بن جمهور (-13) 23- مذهب نامه؛ تائب تبریزی، اسماعیل بن حسین (-1374) 24- شرح الرسالة الذهبیة؛ کلاتی، زین الدین حسین 25- الرسالة الذهبیة (ترجمه)؛ محمد قاسم بن حکیم 26- شرح الرسالة الذهبیة؛ غلام مکنون، محمد باقر بن محمد حسین 27- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه؛ نظام ملکی، حاتم بن نظام الملک 28- تحفة الرضا = ترجمه طب الرضا = ترجمه رساله ذهبیه (7 عنوان) 29- الرسالة الذهبیة (ترجمه) (9 عنوان) 30- الرسالة الذهبیة (ترجمه) = ترجمه طب الرضا (ترجمه) 31- الرسالة الذهبیة (ترجمه) = ترجمه طب الرضا = معرفت بدن و حفظ صحت (5 عنوان) 32- شرح الرسالة الذهبیة 33- الرسالة الذهبیة (ترجمه) = ترجمه طب الرضا = معرفت بدن و حفظ صحت
...
43. قم؛ مرعشی؛ شماره نسخه: 6177/1 خط: نسخ زیبا ادعیه معرب، کا: محمد محسن بن علی رضا شیرازی، تا: پنج‌شنبه 16 ذیحجه 1082ق؛ جلد: تیماج قهوه‌ای، 8گ (110ر-117پ)، اندازه: 15×23سم [ف: 16 - 176]
راهنمای نشانه‌های این متن (۹)
کا
کاتب
تا
تاریخ کتابت
گ
برگ
ص
صفحه
ر
روی برگ
پ
پشت برگ
اندازه
اندازۀ صفحه
سم
سانتی‌متر
ف
فهرست چاپی همان کتابخانه؛ شماره‌های پس از آن جلد و صفحۀ فهرست است. اگر نام مأخذ با نام کتابخانه یکی نباشد، نام مأخذ پیش از آن می‌آید
برگرفته از فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا)، «رموز و اختصارات»، ج ۱، ص هشت تا ده

شما هم می‌توانید بیفزایید

این بخش‌ها برای این نسخه هنوز خالی‌اند. آنچه بیفزایید پس از بررسی، با نام شما (اگر بخواهید) در این صفحه منتشر می‌شود.

  • اشخاص مرتبط با نسخه

    مالکان، واقفان، مصححان، محشیان و دیگر اشخاصی که در این نسخه نشانی از خود گذاشته‌اند؛ اگر مهر، یادداشت تملک یا وقف‌نامه‌ای در نسخه دیده‌اید.

  • رابطه با نسخه‌های دیگر

    اگر این نسخه از روی نسخۀ دیگری استنساخ شده، با نسخه‌ای مقابله شده، مجلد دیگری از همان دوره است یا نسخۀ عکسی یا میکروفیلمی از آن هست.

  • یادداشت‌ها و منابع پژوهشی

    اگر دربارۀ این نسخه نکته‌ای می‌دانید که در شناسنامه نیامده، یا چاپ، پژوهش، فهرست دیگر یا تصویری از آن سراغ دارید.

اصلاح فیلدها. روی ✎ کنار هر فیلد بزنید. فیلدهای خالی این صفحه هم اکنون دیده می‌شوند.

گزارش اشکال یا پیشنهاد