شناسنامه کتابشناختی اثر
الوجيزة في الدراية
al-wajīza fi-d dirāya
249
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69683
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69683
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
1010 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 34، ص 272
تا 283
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
درایه
محل تألیف:
مرو رود (ماروچاق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب خلاصهای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز اثر
« الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... »
انجام اثر
« بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)
الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2
کشف الحجب و الاستار 599
متن فنخا
● الوجيزة في الدراية / درايه / عربی
al-wajīza fi-d dirāya
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: ذیقعده 1010ق؛ محل تألیف: مرو رود (ماروچاق)
کتاب خلاصهای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز: الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ...
انجام: بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب.
چاپ: مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
[دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)؛ الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2؛ کشف الحجب و الاستار 599]
شرح و حواشی:
1- شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
نسخههای خطی این اثر
249 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 |
مرعشی
قم
|
1182/24 | بیکاتب | با تاریخقرن 11 | نسخ | 1 | شناسنامه ← |
| 2 |
دانشگاه
تهران
|
2081/2 | فضل الله بن محمد | قرن 11 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 3 |
رضوی
مشهد
|
18343 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 4 |
فاضل خوانساری
خوانسار
|
269/15 | بیکاتب | قرن 11 | - | 5 | شناسنامه ← |
| 5 |
مرکز احیاء
قم
|
610/7 عکسی | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 6 |
مرکز احیاء
قم
|
3599/2 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 7 |
رضوی
مشهد
|
15145/2 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 8 |
مرعشی
قم
|
13632/2 | بیکاتب | نیمه دوم قرن 11 | نستعلیق | 2 | شناسنامه ← |
| 9 |
مرعشی
قم
|
7036/23 | بیکاتب | قرن 11 | نستعلیق، نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 10 |
سپهسالار
تهران
|
321/2 صدر | بیکاتب | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 11 |
گلپایگانی
قم
|
981/1-6/71 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 12 |
مرعشی
قم
|
16264/2 | بیکاتب | پیرامون قرن11 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 13 |
مجلس
تهران
|
6529/1 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 14 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
1589/2 | محمد علی بن میر خلیل الله حسینی تونی | قرن 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 15 |
دانشگاه
تهران
|
3436/3 | بیکاتب | قرن 11 | نسخ | 4 | شناسنامه ← |
| 16 |
ملی
تهران
|
1088/1 | محمد جعفر بن عبدالرحیم | قرن 11 | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 17 |
فیضیه
قم
|
1887/1 | مسیب قائینی | قرن 11 | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 18 |
ملی
تهران
|
1984/4 | جزائری، هاشم بن کرم الله | قرن 11 | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 19 |
ادبیات
تهران
|
120/1 حکمت | مشرفی جزائری، محمود بن حسام الدین | قرن 10 و 11 | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 20 |
مجلس
تهران
|
2938/40 | بیکاتب | قرن 11 | شکسته نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 21 |
مجلس
تهران
|
754/1-طباطبائی | بیکاتب | قرن 11 | - | 11 | شناسنامه ← |
| 22 |
ملی
تهران
|
2272/4 | جزائری، هاشم بن کرم الله | قرن 11 | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 23 |
مجلس
تهران
|
225/4 | شریف، احمد بن عبدالحی | قرن 11 | نسخ | 15 | شناسنامه ← |
| 24 |
وزیری
یزد
|
909/3 | بیکاتب | محرم 1004ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 25 |
علامه طباطبائی
شیراز
|
50/2 | محمد شریف بن حاج عبدالرحیم بن محمد شریف یزدی نجفی | رمضان 1009ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 26 |
جامع کبیر
یزد
|
150/3 | نامشخص | - | - | - | شناسنامه ← |
| 27 |
دانشگاه
تهران
|
4316/6 | تبنینی، محمد بن علی | 6 رمضان1011ق | نسخ | 21 | شناسنامه ← |
| 28 |
جلیلی
کرمانشاه
|
223/15 | بیکاتب | شنبه 14ذیقعده 1012ق | - | 7 | شناسنامه ← |
| 29 |
رضوی
مشهد
|
7097 | علی بن احمد قباطی | پنجشنبه 29 محرم 1012ق | نسخ | 9 | شناسنامه ← |
| 30 |
دانشگاه
تهران
|
918/2 | محمد امین قاری | صفر 1015ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |