شناسنامه کتابشناختی اثر
الوجيزة في الدراية
al-wajīza fi-d dirāya
249
نسخه ثبتشده
از قرن 11 تا 14 هـ.ق
مشاهده فهرست نسخهها
↓
پیوند کوتاه:
/w/69683
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #69683
پدیدآور / مؤلف:
شیخ بهائی، محمد بن حسین
تاریخ و سده تألیف:
1010 هـ.ق
مأخذ فهرستنویسی:
فنخا، ج 34، ص 272
تا 283
زبان و قالب:
عربی
ردههای موضوعی:
درایه
محل تألیف:
مرو رود (ماروچاق)
معرفی و مشخصات کتابشناختی اثر (در مأخذ فنخا)
کتاب خلاصهای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز اثر
« الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ... »
انجام اثر
« بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب. »
سوابق و چاپهای اثر
مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
شروح، حواشی و منظومهها (در فنخا)
شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
مآخذ و منابع کتابشناسی اثر
دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)
الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2
کشف الحجب و الاستار 599
متن فنخا (فهرستگان نسخههای خطی ایران (فنخا))
● الوجيزة في الدراية / درايه / عربی
al-wajīza fi-d dirāya
شیخ بهائی، محمد بن حسین، 953 - 1030 قمری
šeyx-e bahā’ī, mohammad ebn-e hoseyn (1547 - 1621)
تاریخ تألیف: ذیقعده 1010ق؛ محل تألیف: مرو رود (ماروچاق)
کتاب خلاصهای در علم درایه است در یک «مقدمه» و شش «فصل» و یک «خاتمه»: المقدمة: فی تعریف علم الدرایة؛ فصل 1. ما یتقوم به من معنی الحدیث؛ 2. المتواتر و الواحد؛ 3. انواع الحدیث؛ 4. تعدیل الراوی و جرحه؛ 5. انواع تحمل الحدیث؛ 6. کثرة احادیث الشیعة. آن را هنگامی که در مرورود معروف به ماروچاق همراه لشکریان شاه عباس صفوی (996-1038ق) عازم تسخیر بلخ بوده، به پایان رسانده است.
آغاز: الحمدلله على نعمائه المتواترة و آلائه المستفيضة المتكاثرة ... و بعد، فهذه رسالة عزيزة موسومة بالوجيزة تتضمن خلاصة علم الدراية و تشتمل على زبدة ما يحتاج اليه اهل الرواية جعلتها كالمقدمة لكتاب الحبل المتین و علی الله اتوکل و به استعین. و هی مرتبة على مقدمة و فصول ستة و خاتمة ...
انجام: بعين البصيرة و يحمده المتناولون بيد غير قصيرة. و اسأل الله التوفيق لاتمامه و الفوز بسعادة اختتامه انه سميع مجيب.
چاپ: مشار عربی، صص985-986؛ در مجموعه رسائل درایة الحدیث، قم، دارالحدیث، جزء اول، 1382ش، با تصحیح سید حسن حسینی آل المجدد الشیرازی؛ در تهران در 1310 با وصول الاخيار پدرش و بدایه شهید به اندازه ربعی در 8ص و در 1311 با خلاصه علامه و رجال مجلسی به وسیله حاج میرزا عبدالله تهرانی به اندازه وزیری در 5ص به چاپ سنگی رسید؛ با تحقیق ماجد غرباوی در مجله تراثنا، ش 32، ذیحجه 1413ق، ص387-439؛ تهران، سنگی، بی ناشر، 1319ق، وزیری؛ ایران، قم، مكتبة بصيرتی، 1398ق، سنگی، وزیری، 7ص (افست از روی چاپ تهران به خط علی بن حبیب الله اصفهانی، 1319)، (صص1-7)
[دنا 1010/10-1017 (246 نسخه)؛ الذریعة 51/25-52 و 168/14-169 و 169-168: 12 و 228/2؛ کشف الحجب و الاستار 599]
شرح و حواشی:
1- شرح وجیزه شیخ بهاء الدین؛ تبریزی، محمد زمان بن کلبعلی (-قرن 12)
نسخههای خطی این اثر
249 نسخه| ردیف | کتابخانه و مرکز نگهداری | شماره نسخه | کاتب | تاریخ کتابت | نوع خط | برگ | مشاهده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 31 |
رضوی
مشهد
|
20155 | مصطفی حسینی خوانساری | 1015ق | نسخ | 3 | شناسنامه ← |
| 32 |
مجلس
تهران
|
387/2-طباطبائی | بیکاتب | پیش از 1016ق( تاریخ اجازه شیخ بهائی) | نستعلیق | 8 | شناسنامه ← |
| 33 |
گلپایگانی
قم
|
1629/4-9/179 | زین العابدین بن محمد باقر حسینی | 1016ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 34 |
دانشگاه
تهران
|
6195/2 | نعایی حویزاوى، عبدالله بن ابراهیم | جمعه 25 ذیحجه1017ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 35 |
مجلس
تهران
|
3292/2 | بیکاتب | 1019ق(در فهرست نسخه 1009 آمده اما ظاهرا 1019 درست است) | - | 4 | شناسنامه ← |
| 36 |
جلیلی
کرمانشاه
|
292/10 | بیکاتب | 1025ق | - | 5 | شناسنامه ← |
| 37 |
امیرالمؤمنین
بشرویه
|
103/9 | بشروی، محمد بن سلطان حسین | 3 شوال1031ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 38 |
ادبیات
تهران
|
246/2 | مارنجان طبسی، حسن بن محمد حسین | 22 شعبان1033ق | - | - | شناسنامه ← |
| 39 |
مرعشی
قم
|
12893/4 | بیکاتب | 11 ذیقعده1035ق | نسخ | 10 | شناسنامه ← |
| 40 |
مجلس
تهران
|
488/2-طباطبائی | علی بن محمد بن حسن نواده شهید ثانی | جمادی الاول1038ق | - | 3 | شناسنامه ← |
| 41 |
مجلس
تهران
|
13548/5 | احمد بن یوسف بن عبد علی بن فیاض بن عبد علی بن مفضل الخفاجی اصلا الغناقوی مسکنا | سلخ شعبان1038ق | نسخ | 8 | شناسنامه ← |
| 42 |
ابوالبرکات، رضا
اصفهان
|
45/3 | بیکاتب | 1038ق | - | 11 | شناسنامه ← |
| 43 |
گلپایگانی
قم
|
5503/3-27/173 | بیکاتب | غره شوال1038ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |
| 44 |
امام صادق
چالوس
|
475/3 | بیکاتب | تاریخ مقابله شعبان1038ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 45 |
ادبیات
مشهد
|
44/2 فیاض | محمد بن احمد بن عمران ملقب به شامی نسبا و نجفی مسکنا | 14 رمضان1043ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 46 |
سپهسالار
تهران
|
2670/3 | بیکاتب | 1046ق | نستعلیق | 4 | شناسنامه ← |
| 47 |
مجتهد الزمان بیدگلی
بیدگل
|
25/2 | علی حسینی | 1046ق | نسخ | 2 | شناسنامه ← |
| 48 |
مجلس
تهران
|
9500/40 | عقدائی، فضل الله بن مسعود | 1047ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 49 |
مجلس
تهران
|
16068/2 | بیکاتب | 8 ربیع الثانی1048ق | نسخ | 5 | شناسنامه ← |
| 50 |
دانشگاه
تهران
|
5884/1 | محمد شریف | 1049ق | نسخ | 17 | شناسنامه ← |
| 51 |
دانشگاه
اصفهان
|
124/6 | بیکاتب | محرم 1053ق | نستعلیق | - | شناسنامه ← |
| 52 |
مرعشی
قم
|
14472/5 | فریدالدین بن محمد | 1054ق | نستعلیق | 6 | شناسنامه ← |
| 53 |
جلیلی
کرمانشاه
|
369/1 | محمد مقیم بن محمد باقر | 15ذیحجه 1060ق | نسخ | 67 | شناسنامه ← |
| 54 |
خانقاه احمدیه
شیراز
|
673/2 | بیکاتب | صفر 1067ق | نستعلیق | 3 | شناسنامه ← |
| 55 |
رضوی
مشهد
|
9313 | ملا عزیز الله مجلسی | 1071ق | شکسته نستعلیق | 15 | شناسنامه ← |
| 56 |
دائرة المعارف
تهران
|
1780/2-عکسی | حصری حلی، یوسف بن محمد علی | شعبان 1067ق | تحریری | 3 | شناسنامه ← |
| 57 |
مجلس
تهران
|
9464/4 | بیکاتب | 1074ق | نسخ | 7 | شناسنامه ← |
| 58 |
ملک
تهران
|
1034/3 | بیکاتب | 24 ذیحجه 1074ق | نسخ | - | شناسنامه ← |
| 59 |
مجلس
تهران
|
8904/74 | مشهدی، محمد صالح | اوایل ذیقعده 1075ق | - | 4 | شناسنامه ← |
| 60 |
ملی
تهران
|
4514/2 | مقیم بن حاجی محمد تقی قزوینی | 1078ق | نسخ | 6 | شناسنامه ← |