نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی: فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
1
عمومی
مراغه
118 مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (مؤلف) 1073ق نسخ 311 شناسنامه ←
2
مرعشی
قم
9870 مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 33 شناسنامه ←
3
مرعشی
قم
3970 مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی (مؤلف) بی‌تاریخ نستعلیق 34 شناسنامه ←
4
گلپایگانی
قم
8185-56/35 بی‌کاتب رجب 1048ق نستعلیق 245 شناسنامه ←
5
ملی
تهران
1892 بی‌کاتب 1072ق نسخ 397 شناسنامه ←
6
مروی
تهران
388 محمد حسن یا محمد محسن خاتون آبادی 1078ق - - شناسنامه ←
7
رضوی
مشهد
35369 بی‌کاتب رمضان 1079ق - 440 شناسنامه ←
8
رضوی
مشهد
15348 محمد اسماعیل بن محمد تقی اصفهانی 8 محرم 1082ق نسخ 425 شناسنامه ←
9
گلپایگانی
قم
7955-54/45 بی‌کاتب 19 ربیع الاول 1082ق نستعلیق 934 شناسنامه ←
10
گوهرشاد
مشهد
1302 محمد اشرف طبسی شنبه 18 ربیع الاول 1082ق، به دستور آقا علیخان نسخ - شناسنامه ←
11
ملک
تهران
2187 محسن بن محمد تقی 12 جمادی الثانی 1082ق نسخ 338 شناسنامه ←
12
ملی
تهران
6792 محمدرضا بن عابدین حسنی لاریجانی 1088ق نستعلیق، نسخ 230 شناسنامه ←
13
رضوی
مشهد
13027 کاظم بن ملانظر کنه پیشکی ربیع الاول 1088ق نستعلیق 272 شناسنامه ←
14
کاظمینی
یزد
336 سید احمد بن علی حسینی 20 صفر 1088ق نستعلیق 348 شناسنامه ←
15
مدرسه آیة الله بروجردی
کرمانشاه
15 محسن بن سراج اصفهانی ذیحجه 1089ق نسخ 307 شناسنامه ←
16
ملی
تبریز
3073 محمد قاسم بن درویش 1089ق نستعلیق 186 شناسنامه ←
17
مجلس
تهران
9341 محمد معصوم رضوی قاینی یک شنبه شعبان 1090ق نستعلیق 400 شناسنامه ←
18
مرعشی
قم
10330 حاتم بن محمد عزیز کیلکی 17 شعبان 1091ق نستعلیق 260 شناسنامه ←
19
رضوی
مشهد
11645 نجم الدین بن شمس الدین چهارشنبه 12 شوال 1093ق نسخ 320 شناسنامه ←
20
گلپایگانی
قم
7025-36/25 فضل علی بن محمد باقر خوانساری صفر 1093ق نسخ 269 شناسنامه ←
21
مؤسسه آیة الله بروجردی
قم
158 محمد صفی بن محمد ظهیر 6 ذیقعده 1094ق نستعلیق، نسخ 227 شناسنامه ←
22
مخطوطات و اسناد میبد
میبد
32 محمد هاشم بن ابوالحسن 1 ذیقعده 1094ق نسخ - شناسنامه ←
23
مدرسه جعفریه زهان
زهان
44 محمد قاسم بن منصور ساروقی جابری 8 جمادی الثانی 1095ق نستعلیق 226 شناسنامه ←
24
رضوی
مشهد
24162 محمد هاشم بن ابوالحسن سبزواری 1 جمادی الثانی 1098ق نسخ 300 شناسنامه ←
25
اعظم قم
قم
3223 شیخ الله کفشگری غره ربیع الثانی 1099ق - 367 شناسنامه ←
26
وزیری
یزد
252 بی‌کاتب قرن 11 نسخ 174 شناسنامه ←
27
وزیری
یزد
665 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 244 شناسنامه ←
28
علامه طباطبائی
شیراز
902 بی‌کاتب قرن 11 نسخ - شناسنامه ←
29
دائرة المعارف
تهران
858 بی‌کاتب قرن 11 نستعلیق 386 شناسنامه ←
30
رضوی
مشهد
15537 كمال الدين بن نورالدین رمضان 1100ق نستعلیق 305 شناسنامه ←