نسخه آزمایشی پایگاه فهارس نسخه‌های خطی • دربردارنده بیش از ۷۶ هزار اثر و ۴۳۸ هزار نسخه خطی
شناسنامه کتاب‌شناختی اثر

عین الحیات

‘ayn-ol hayāt
241 نسخه ثبت‌شده از قرن 11 تا 14 هـ.ق
دارای نسخه اصل (دستخط مؤلف)
مشاهده فهرست نسخه‌ها ↓
/w/47206
شناسه یکتا در پایگاه فهارس: #47206
تاریخ و سده تألیف: 1073 هـ.ق
مأخذ فهرست‌نویسی:
فنخا، ج 23، ص 169 تا 183
زبان و قالب: فارسی
رده‌های موضوعی: اخلاق شرح حدیث
عناوین دیگر و هم‌تراز:
شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر (š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar)

معرفی و مشخصات کتاب‌شناختی اثر (در مأخذ فنخا)

شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند.
آغاز اثر
« لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده »
انجام اثر
« امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند »
سوابق و چاپ‌های اثر
مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص
شروح، حواشی و منظومه‌ها (در فنخا)
تلخیص عین الحياة
مآخذ و منابع کتاب‌شناسی اثر
الذریعة 370/15 شماره 2334 نسخه‌های منزوی 1649/2 کتابشناسی مجلسی ص271 فهرستواره منزوی 530/6 فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81 دنا 701/7- 707 (221 نسخه)

متن فنخا (فهرستگان نسخه‌های خطی ایران (فنخا))

● عین الحیات = شرح وصایای پیامبر (ص) به ابوذر / شرح حدیث، اخلاق / فارسی ‘ayn-ol hayāt = š.-e vasāyā-ye payāmbar be abū-zar مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، 1037-1110 قمری majlesī, mohammad bāqer ebn-e mohammad taqī (1628 - 1699) تاریخ تألیف: جمادی الثانی 1073ق شرح مفصلی است بر حدیث نبوی خطاب به ابوذر غفاری مشتمل بر مکارم اخلاق و آداب اسلامی که مرحوم طبرسی آن را در فصل شش از باب دوازدهم از مکارم الاخلاق نقل کرده است و ورام بن ابی فراس در مجموعه یا جامع خویش نیز مرسلاً روایت کرده‌اند و هر یک از مضامین آن در کتب اخبار و احادیث بسیار وارد شده است و این کتاب مشتمل بر یک دوره حکمت عملی و بسیاری از مواعظ و نصایح می‌باشد. علامه مجلسی این حدیث را مسنداً قسمت قسمت نقل و آنها را به زبان ساده به فارسی ترجمه و روایات دیگری که از ائمه هدی (ع) در آن موضوع وارد شده نیز به فارسی ترجمه کرده است و پیش از شروع به شرح و ترجمه حدیث شریف شرح حال ابوذر غفاری را مفصلاً نگاشته‌اند. آغاز: لالی حمد و جواهر ثنا تحفه بارگاه جلال کبریاء حکیمی که الواح ارواح قائمه نوع بشر را که مظهر غرایب صنع قضا و قدر است به صیقل مواعظ دلپذیر و حکمتهای بی نظیر جلا داده انجام: امیدوارم که ای بحر فیوض ربانی و این سرچشمه آب زندگانی موجب حیات جاودانی برادران ایمان و فیض بخش اقاصی و ادانی گردد ... و از این شراب طهور حقایق و معانی جرعه برگیرند در حیوة و ممات این حقیر خاکسار و ذره بیمقدار را از دعای طلب مغفره سیات و رفع درجات محروم نگردانند چاپ: مشار فارسی،ج3، صص3601-3602؛ طهران، 1240، در زمان فتحعلیشاه قاجار، چاپ حروفی؛ دارالسلطنه تبریز، سنگی، بدون تاریخ، رحلی، 281ص؛ طهران، سنگی، بی ناشر، 1286، رحلی؛ ایران، 1299ق؛ هند، 1277ق، وزیری، 609+1ص؛ سنگی، لکهنو، 1304، وزیری بزرگ، 492ص [الذریعة 370/15 شماره 2334؛ نسخه‌های منزوی 1649/2؛ کتابشناسی مجلسی ص271؛ فهرستواره منزوی 530/6؛ فهرستگان حدیث، ج5، ص71-81؛ دنا 701/7- 707 (221 نسخه)] شرح و حواشی: 1- تلخیص عین الحياة

نسخه‌های خطی این اثر

241 نسخه
ردیف کتابخانه و مرکز نگهداری شماره نسخه کاتب تاریخ کتابت نوع خط برگ مشاهده
121
کاظمینی
یزد
50 بی‌کاتب قرن 13 نسخ 255 شناسنامه ←
122
امام صادق
قم
52 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 277 شناسنامه ←
123
امام صادق
قزوین
1395 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق 320 شناسنامه ←
124
مجلس
تهران
879 بی‌کاتب احتمالاً قرن 13 نستعلیق 480 شناسنامه ←
125
دائرة المعارف
تهران
17135 بی‌کاتب 12 یا 13 نسخ 466 شناسنامه ←
126
رضوی
مشهد
38397 بی‌کاتب قرن 13 نستعلیق، نسخ 112 شناسنامه ←
127
کاخ گلستان
تهران
1921 بی‌کاتب محرم 1207ق نسخ 686 شناسنامه ←
128
کاظمینی
یزد
241 هاشم بن محمد حسینی شنبه غره ذیقعده 1208ق نسخ 351 شناسنامه ←
129
وزیری
یزد
3987 بی‌کاتب 1221ق - - شناسنامه ←
130
رضوی
مشهد
29296 رنگریز اشرفی، مهدی 1223ق نستعلیق - شناسنامه ←
131
الهیات
تهران
102 حاج محمد بن موسی رضای مؤذن طهرانی یک‌شنبه 13 ربیع الاول 1226ق نستعلیق، نسخ 426 شناسنامه ←
132
رضوی
مشهد
12876 محمد حسن بن عبدالجبار بزاز قزوینی 1 شوال 1226ق نستعلیق 360 شناسنامه ←
133
قمر بنی هاشم
دامغان
53/1 بی‌کاتب دوشنبه 4 جمادی الاول 1226ق نستعلیق 244 شناسنامه ←
134
دارالحدیث
قم
28 بی‌کاتب 12 محرم 1226ق نستعلیق 208 شناسنامه ←
135
همراه، رضا
همدان
19 محمد تقی بن کربلایی محمد 8 رجب 1227ق نستعلیق - شناسنامه ←
136
مجلس
تهران
706 بی‌کاتب پنج‌شنبه پایان جمادی الثانی 1227ق نستعلیق 260 شناسنامه ←
137
امام صادق
قزوین
766 بی‌کاتب رجب 1230ق نسخ 351 شناسنامه ←
138
گوهرشاد
مشهد
121 ابوالقاسم بن محمد حسینی اصفهانی رمضان 1230ق نسخ 258 شناسنامه ←
139
عمومی
ساری
9 کربلایی سمیعا اسماعیل ساکن کردکلا چهارشنبه 2 جمادی الثانی 1231ق نستعلیق - شناسنامه ←
140
رضوی
مشهد
20129 محمد علی بن حسن نساخ دوشنبه 16 جمادی الاول 1231ق نسخ 410 شناسنامه ←
141
وزیری
یزد
4093 بی‌کاتب 1231ق - - شناسنامه ←
142
رضوی
مشهد
28203 شیرازی عابد بن آقا بابا 1231ق نستعلیق - شناسنامه ←
143
گلپایگانی
قم
3242-17/22 محمد علی بن حسن اردکانی سه شنبه 14 ربیع الاول 1231ق نسخ 220 شناسنامه ←
144
ملی
تهران
1904 بی‌کاتب 1233ق شکسته نستعلیق 282 شناسنامه ←
145
دائرة المعارف
تهران
1742 محمد مهدی خلف مرحوم محمد ابراهیم 14 محرم 1233ق نستعلیق 182 شناسنامه ←
146
چهل ستون
تهران
253 علی بن عابدین خوانساری 1233ق نسخ - شناسنامه ←
147
رضوی
مشهد
22577 غلامحسین بن محمد جعفر واعظ یزدی اوایل ذیقعده 1233ق نستعلیق 364 شناسنامه ←
148
جمعیت نشر فرهنگ
رشت
18ع آقا میرزا محمد بن محمد صادق اصفهانی 1235ق نستعلیق 675 شناسنامه ←
149
گلپایگانی
قم
3235-17/15 ابوطالب موسوی عسکری 10 شعبان 1235ق نستعلیق، شکسته 243 شناسنامه ←
150
اعظم قم
قم
3118 محمد میرزا بابا بن علی معلم 6 ربیع الاول 1236ق نستعلیق 347 شناسنامه ←